Bedverwarmers verkopen in de tropen. Wollen wanten verschepen naar warme eilanden. Een vrijwel onleesbaar boek publiceren zonder interpunctie. Het klinkt niet als een recept voor financieel succes, en toch maakte de Amerikaanse handelaar Timothy Dexter er in de achttiende eeuw een fortuin mee. Hoe groeide deze arme landarbeider uit tot een van de excentriekste miljonairs van Amerika?
Van arme landarbeider tot rijke handelaar
Timothy Dexter werd geboren in 1747 in Malden, in de toenmalige Britse kolonie Massachusetts Bay (VS). Hij groeide op in een arm gezin dat een eeuw eerder naar het Amerikaanse continent was verhuisd. Veel onderwijs kreeg hij niet: al op achtjarige leeftijd verliet hij school om als landarbeider zijn familie financieel te ondersteunen.
In 1769 verhuisde hij naar Newburyport en trouwde met de 32-jarige Elizabeth Frothingham, een welvarende weduwe. Dankzij haar geld kon hij een groot huis kopen, van waaruit hij in de kelder een kleine winkel begon. Daar verdiende hij zijn eerste fortuin dat hij later op opvallende, en soms ronduit bizarre, manieren zou investeren.
De investeringen die niemand begreep
Dexter wilde niets liever dan geaccepteerd worden door de hogere kringen van de Amerikaanse elite. Daardoor was hij erg goedgelovig voor het advies van andere zakenmannen, die hem vaak belachelijk probeerden te maken.
Zo werd hij ooit aangespoord om bedverwarmers – metalen pannen om koude bedden op te warmen – naar het tropische West-Indië te verschepen. Zijn concurrenten hoopten dat de investering zou uitlopen op een grote financiële flop.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
Dexter wist de bedverwarmers echter makkelijk kwijt te raken: ze werden verkocht als grote opscheplepels voor de melasse-industrie.
Daarna stuurde hij wollen wanten naar hetzelfde gebied. Ook dat leek absurd, maar handelaren kochten de wanten op om ze uiteindelijk naar Siberië te exporteren. Met dit soort ogenschijnlijk bizarre keuzes wist Dexter zijn fortuin steeds verder te vergroten.
Benoeming tot Informer of Deer
Ondanks zijn rijkdom kreeg Dexter nog steeds niet de erkenning waar hij op hoopte. Hij stuurde talloze brieven naar lokale bestuurders in de hoop een officiële functie te krijgen.
Leestip: Hoe twee nepagenten de grootste kunstroof ooit konden plegen – en nooit werden gepakt
In 1776 kreeg hij eindelijk zijn zin: hij werd benoemd tot ‘Informer of Deer’. Zijn taak was om inwoners van Newburyport te waarschuwen wanneer er herten in de omgeving waren gesignaleerd. Er was alleen één probleem: in Newburyport leefden helemaal geen herten.
De bestuurders wisten dat, maar Dexter niet. Voor Dexter leek het echter weinig uit te maken; hij was buitengewoon trots op zijn functie. Tot 1788 werd hij ieder jaar opnieuw benoemd.
Het extravagante herenhuis van Dexter
Bij iemand van Dexters statuur, zo dacht hij zelf, hoorde een bijpassend huis. Hij kocht een groot herenhuis in Newburyport, en probeerde hier door extravagant meubilair en versieringen de levensstijl van de rijke aristocratie te imiteren. In zijn tuin zette hij veertig houten standbeelden van beroemde figuren zoals Napoleon Bonaparte, George Washington en Thomas Jefferson.
Dexter vond dat hij zelf niet mocht ontbreken tussen deze grootheden en liet daarom ook een standbeeld van zichzelf maken. Op de zuil stond geschreven: ‘Ik ben de eerste in het Oosten, de eerste in het Westen, en de grootste filosoof van de westerse wereld.’
Het boek zonder punten en komma’s
Op vijftigjarige leeftijd besloot Dexter zijn gedachten op papier te zetten in het boek A Pickle for the Knowing Ones. Hierin uitte hij zijn frustratie over zittende Amerikaanse politici, de kerkelijke leiders, en zelfs zijn eigen vrouw.
De eerste druk besloeg 32 pagina’s en ontbrak volledig aan interpunctie. Zinnen liepen eindeloos door zonder komma’s of punten, terwijl hoofdletters willekeurig aan woorden werden toegevoegd.
Leestip: Ibn Battuta: de grootste reiziger uit de Middeleeuwen die bijna niemand kent
Het boek stond bovendien vol grammaticale en spellingsfouten. Zo schreef Dexter de naam van George Washington als ‘Jorge Washington’, terwijl Napoleon Bonaparte bij hem veranderde in ‘bonnepartey’. De openingszin luidt: ‘Ime the first Lord in the younited States of A mercary Now of Newburyport it is the voise of the peopel and I cant Help it.’
Lezers klaagden dat het boek nauwelijks leesbaar was. Voor de tweede druk bedacht Dexter een opmerkelijke oplossing en voegde hij achterin het boek pagina’s vol losse interpunctietekens toe. Aan zijn drukker legde hij uit waarom: ‘de ‘slimme mensen’ klaagden dat de eerste editie van mijn boek geen leestekens had […], ze mogen nu zelf bepalen waar ze die neerzetten.’
Wat is er waar van Timothy Dexters verhaal?
De vraag blijft in hoeverre van de verhalen rond Timothy Dexter echt waar zijn. Omdat Dexter zelf nauwelijks persoonlijke documenten of zakelijke administratie heeft nagelaten, is het bijna onmogelijk om veel van die verhalen te controleren.
Veel verhalen over zijn zakenwinsten zijn in de loop van de tijd waarschijnlijk aangedikt of geromantiseerd. Dexter hielp daar vermoedelijk zelf ook aan mee: zoals veel zakenmannen vertelde hij graag over zijn successen, terwijl mislukkingen liever werden verzwegen.
Maar waren zijn successen echt alleen maar gelukstreffers? Sommigen denken juist dat Dexter precies wist waar hij mee bezig was. Dat zijn spelling en schrijfstijl slordig overkwamen, zegt tenslotte weinig over zijn zakelijk instinct.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
