In juni 1965 liep de 27-jarige Schot Angus Barbieri een ziekenhuis in de stad Dundee binnen met een opmerkelijk verzoek: hij wilde afvallen door tijdelijk te stoppen met eten. Artsen verwachtten dat het experiment hooguit een paar dagen zou duren, maar Barbieri hield vol. Niet weken, niet maanden, maar ruim een jaar. Toen hij eindelijk weer een maaltijd at, waren er 382 dagen verstreken. Hoe kan een mens zo lang zonder voedsel overleven?
De langste vastenperiode ooit
Het verhaal klinkt misschien als een medische legende, maar het is waargebeurd en staat uitgebreid beschreven in wetenschappelijke vakliteratuur. Barbieri geldt nog altijd als de recordhouder van de langste gedocumenteerde vastenperiode ooit.
Hij verloor ongeveer 125 kilo. Zijn eerste maaltijd na afloop was opvallend bescheiden: een gekookt ei, een boterham met boter en een kop koffie.
Hoe zijn lichaam zonder eten bleef functioneren
Toen Barbieri aan zijn vastenperiode begon, woog hij ruim tweehonderd kilo. Daardoor beschikte zijn lichaam over enorme vetreserves. Juist die maakten zijn extreme experiment mogelijk, want niet elk willekeurig persoon zou dit zo lang volhouden.
Leestip: Een Zweeds meisje sliep 32 jaar en verouderde nauwelijks. Hoe was dat mogelijk?
Normaal haalt het lichaam energie uit koolhydraten in voedsel. Wanneer iemand langere tijd niet eet, raken die voorraden uitgeput. Het lichaam schakelt dan over op een noodprogramma: vetten worden afgebroken tot zogeheten ketonen, die dienen als alternatieve brandstof voor organen en hersenen. Dat proces staat bekend als ketose.
Medisch toezicht was cruciaal
In feite leefde Barbieri dus al die tijd van zijn eigen lichaamsvet. Volgens medische rapporten dronk hij tijdens zijn vasten water, thee, koffie en bruiswater. Daarnaast kreeg hij vitamines, elektrolyten en soms gistextract om ernstige tekorten te voorkomen.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
Regelmatig keerde hij terug naar het ziekenhuis voor controles van zijn bloedsuiker, bloeddruk en mineralenwaarden. Dat toezicht was van groot belang. Zonder medische begeleiding had het experiment fataal kunnen aflopen.
Waarom verhongerde Barbieri niet?
Veel mensen denken dat een lichaam na enkele dagen zonder eten bezwijkt, maar dat ligt ingewikkelder. Hoe lang iemand zonder voedsel kan overleven, hangt af van verschillende factoren: vetreserves, hydratatie, gezondheid en omgevingstemperatuur.
Leestip: Hoe de ‘giftige vrouw’ een ziekenhuis platlegde en een medisch mysterie werd
Bij de meeste mensen begint het lichaam na verloop van tijd niet alleen vet, maar ook spieren af te breken, inclusief hartspierweefsel. Daarnaast kunnen gevaarlijke verstoringen ontstaan in elektrolyten zoals kalium en magnesium, die essentieel zijn voor het functioneren van zenuwen en het hart.
Barbieri was een uitzonderlijk geval
Juist daarom is langdurig vasten normaal gesproken levensgevaarlijk. Barbieri bevond zich echter in een uitzonderlijke situatie. Door zijn extreme overgewicht beschikte zijn lichaam over enorme energiereserves. Bovendien kreeg hij vitamines en mineralen toegediend om ernstige tekorten te beperken.
Leestip: Wat doet intermittent fasting met je lichaam? Dit zeggen de experts
Toch verliep het experiment niet zonder risico’s. Volgens de medische publicaties kampte hij tussendoor met sterk schommelende bloedsuikerwaarden en tekorten aan bepaalde mineralen. Artsen hielden hem daarom voortdurend in de gaten.
Waarom artsen dit nu niet zouden toestaan
Waarschijnlijk zouden medische specialisten dit experiment tegenwoordig niet meer in dezelfde vorm toestaan. In de jaren zestig bestonden veel moderne medische richtlijnen rond obesitas en voeding nog niet. Nu zouden artsen veel terughoudender zijn met zo’n extreem langdurige vastenperiode vanwege de grote risico’s op hartritmestoornissen en orgaanschade.
Toch blijft Barbieri’s verhaal wetenschappers fascineren, juist omdat het laat zien hoe flexibel het menselijk lichaam kan zijn. Maar experts benadrukken dat zijn geval allesbehalve ‘normaal’ was. Het was geen wonderdieet en zeker geen methode om thuis uit te proberen.
Na afloop van zijn recordbrekende vastenperiode bleef Barbieri jarenlang relatief stabiel op gewicht. Hij overleed in 1990 op 51-jarige leeftijd, maar zijn bijzondere verhaal leeft nog altijd voort.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Ramon is freelance editor voor National Geographic. Al jong raakte hij gefascineerd door de wisselwerking tussen mens en omgeving, vooral op de meest afgelegen plekken ter wereld. Niet voor niets studeerde hij sociale geografie. Zijn favoriete uitdaging als redacteur is om complexe verhalen om te zetten in begrijpelijke teksten.
