In de jaren dertig gold de Hindenburg als het toppunt van luxe en techniek. De gigantische zeppelin stak in slechts drie dagen de Atlantische Oceaan over en vervoerde welvarende passagiers in een zwevend hotel vol tapijten, panorama-ramen en een eigen piano. Maar op 6 mei 1937 kwam de trots van nazi-Duitsland op dramatische wijze aan zijn einde. De ramp zou voorgoed het einde van het zeppelintijdperk inluiden.
De Hindenburg, het visitekaartje van nazi-Duitsland
Na ruim vier jaar bouwen vertrekt de Hindenburg op 4 maart 1936 voor zijn eerste vlucht. De nazi’s zien meteen propagandawaarde in het project. De Hindenburg wordt voorzien van grote swastika’s en ingezet als vliegend visitekaartje van het Derde Rijk.
Leestip: Hoe Jesse Owens de rassentheorie van Hitler onderuithaalde, maar zelf tweederangsburger bleef
Het luchtschip maakt onder meer een ereronde boven Duitsland tijdens de herbezetting van het Rijnland. Toch draait het project niet alleen om politiek prestige. De Hindenburg moet ook de toekomst van internationaal reizen vertegenwoordigen.
Reizen over de Atlantische Oceaan in luxe
De Hindenburg wordt na de promotievluchten direct in bedrijf genomen en vliegt tussen Duitsland, de Verenigde Staten en Brazilië. Hoewel het luchtschip in 1936 maar liefst 34 keer de Atlantische Oceaan oversteekt, blijft een rit met de Zeppelin voorbehouden aan de elite.
Dat heeft te maken met het prijskaartje: een enkeltje van Frankfurt am Main naar Lakehurst (Verenigde Staten) kost in 1936 duizend rijksmark of 450 dollar. Tegenwoordig is dat omgerekend zo’n achtduizend euro.
Maar voor dat geld reist men wel op de snelste én modernste manier over de Atlantische Oceaan. De Hindenburg is duurder dan een passagiersschip – derdeklaskaartjes waren voor 82 dollar te koop – maar legt de reis ook sneller af. De zeppelin steekt de Atlantische Oceaan in ruim drie dagen over, een afstand waar de snelste passagiersschepen minstens vijf dagen over doen.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
De Hindenburg bestaat uit twee verdiepingen. Op de onderste zijn de vertrekken van de bemanning, de keuken en de rookruimte. Op de bovenste bevinden zich de kajuiten van de passagiers, de dinerzaal en de foyer. Die zijn luxueus ingericht en voorzien van dikke tapijten, sofa’s en een piano. Op beide verdiepingen zijn grote panorama-ramen geplaatst, waardoor passagiers het onderliggende landschap kunnen bewonderen.
De laatste vlucht van de Hindenburg
Op 3 mei 1937 vertrekt de Hindenburg vanuit Frankfurt voor de eerste vlucht van het jaar naar Lakehurst. Het luchtschip is vanaf oktober 1936 in onderhoud geweest en verkeert in goede staat. De vlucht verloopt dan ook probleemloos, en op 6 mei arriveert de Hindenburg rond 16.15 uur in New York. Bij aankomst stormt het, en kapitein Max Pruss besluit om, in afwachting van betere landingsomstandigheden, de landing uit te stellen.
Rond 19.00 uur zet Pruss de landing in. Door de stevige wind – die tijdens het landen ook nog draait – moet Pruss de Hindenburg enkele keren scherp keren om het luchtschip op de gewenste plek te krijgen. Om 19.21 uur worden de landingslijnen uitgeworpen, waarna de zeppelin door het grondpersoneel naar de juiste plek wordt geloodst.
Een vuurzee in minder dan een minuut
Om 19.25 uur, slechts enkele minuten na het inzetten van de landing, slaat het noodlot toe. Toeschouwers op de grond zien hoe er plotseling vlammen uit de Hindenburg slaan. Binnen enkele seconden staat de hele achterzijde van de zeppelin in brand.
Aan boord voelt men een zware schok: de gascellen ontploffen en de passagiers worden tegen de wanden van de cabines geworpen. De vlammen bewegen zich ondertussen razendsnel richting de boeg van het luchtschip, dat sterk achterover begint te hellen.
Onder de zeppelin zoeken grondpersoneel en toeschouwers een veilig heenkomen. Recht boven hen springen mensen uit het brandende wrak, dat langzaam neerstort. De ramp wordt gefilmd door verschillende cameraploegen die de feestelijke aankomst van de Hindenburg vast wilden leggen. Deze beelden en het commentaar van verslaggever Herbert Morrison gaan de hele wereld over, en zijn onderaan te zien.
Waarom de Hindenburg ontplofte
Bij de ramp komen 35 van de 97 opvarenden en één lid van het grondpersoneel om het leven. Hoewel de Hindenburg niet de eerste zeppelin was die verloren gaat – in het interbellum verongelukken er zeker 22 zeppelins – markeert de ramp mede door de videobeelden wel het einde van het tijdperk van de zeppelin.
Leestip: In 1931 vertrekt een zeppelin naar de Noordpool – met 70.000 stuks post voor een ijsbreker
Tot op de dag van vandaag is het niet bekend hoe de brand op de zeppelin precies is ontstaan. De breedgedragen opvatting is dat er tijdens de scherpe bochten van de landingsprocedure een kabel knapte en zorgde voor een scheur in een van de waterstofcellen.
Tegelijkertijd zouden de natte landingskabels als aarding hebben gefunctioneerd, waardoor de statische lading die de zeppelin tijdens het onweer had opgebouwd, naar de grond werd afgevoerd. Hierbij zou een vonk ontstaan kunnen zijn die de brandbare mix van waterstof en zuurstof deed ontbranden.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
