Toen twee arbeiders in oktober 1869 een waterput groeven in het kleine plaatsje Cardiff in de Amerikaanse staat New York, stuitten ze plotseling op een stenen voet. Terwijl ze verder groeven, verscheen langzaam het lichaam van een versteende man van bijna drie meter lang. Het nieuws verspreidde zich razendsnel. Duizenden nieuwsgierigen stroomden toe om het wonder met eigen ogen te zien, overtuigd dat hier het bewijs lag van een prehistorische reus uit Bijbelse tijden. In werkelijkheid ging het om een zorgvuldig voorbereide hoax van een lokale tabakshandelaar. Hoe wist hij iedereen te misleiden?
Een ruzie over Bijbelse reuzen
De man achter deze hoax was George Hull. Hoewel hij ten tijde van de opgraving werkte als tabakshandelaar, verdiende hij jarenlang zijn geld met oplichting. Vooral door vals te spelen bij kaartspellen wist hij flinke winsten binnen te halen.
Toch ontstond het idee voor de beroemde stenen reus aanvankelijk niet uit winstbejag, maar uit frustratie. Een jaar vóór de opgraving was Hull namelijk verwikkeld geraakt in een ruzie met een lokale predikant en diens volgelingen.
Leestip: Hoe de excentrieke Timothy Dexter in de achttiende eeuw schatrijk werd met bizarre investeringen
De ruzie draaide om het idee dat reuzen misschien echt hadden bestaan. Volgens de predikant was dat helemaal niet ondenkbaar: in de Bijbel worden immers meerdere keren reuzen genoemd die ooit de aarde zouden hebben bevolkt. Tijdens een verhitte discussie probeerde Hull hem uit te leggen dat er geen wetenschappelijk bewijs bestond voor het bestaan van zulke reuzen.
De dominee liet zich echter niet overtuigen. Verbitterd gaf Hull de discussie op, maar het onderwerp bleef nog lang door zijn hoofd spoken. Hij kon de goedgelovigheid van zijn dorpsgenoten niet uitstaan, en besloot daarom een ingewikkelde hoax op te zetten. Daarmee wilde hij laten zien hoe makkelijk het was om mensen iets wijs te maken.
Hoe de Cardiff Giant werd gemaakt
Samen met een zakenpartner liet Hull een enorm blok gips uit een groeve in Iowa overbrengen. Hull stond zelf model voor de stenen reus en lag naakt op de grond terwijl twee beeldhouwers een drie meter lange beeltenis uithakten.
De gigant woog uiteindelijk ruim 1360 kilo. Het beeld leek levensecht, maar er was één probleem: het zag er nog veel te nieuw uit. Dat losten de beeldhouwers op door de buitenkant met zwavelzuur te bewerken, zodat het eeuwenoud leek.
Vervolgens werd de reus begraven op de boerderij van William Newell, een neef van Hull. Bijna een jaar later huurde Newell twee arbeiders in om zogenaamd een waterput te graven. Op 16 oktober 1869 stuitten zij op het enorme beeld, en raakte al snel heel Cardiff in de ban van de reus.
Duizenden mensen werden door de reus misleid
Toen het nieuws over de opmerkelijke vondst zich verspreidde, stroomden massa’s mensen naar de boerderij van Newell. Op de eerste dag mochten bezoekers de reus nog gratis bekijken, maar als geboren oplichter zag Hull al snel een kans om hieraan te verdienen. Hij overtuigde zijn neef om een tent over de opgraving te plaatsen en vroeg bezoekers vijftig cent entree om de Cardiff Giant te bekijken.
Onder de bezoekers waren de meningen verdeeld. Sommigen geloofden dat het echt om een versteend mens ging, mogelijk een van de reuzen uit de Bijbel. Anderen vermoedden dat het een oud standbeeld was.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed.
Andrew D. White, de rector van Cornell University (VS), wees erop dat het vreemd was dat iemand juist op die plek een waterput wilde graven, terwijl er al een waterbron vlakbij lag. Toch bleven sommige predikanten en gelovigen de echtheid van het versteende lichaam verdedigen, precies zoals Hull had gehoopt.
De strijd om de echte reus
In de weken die volgden bleef de interesse voor de reus toenemen. Uiteindelijk verkochten Hull en Newell het beeld aan een groep investeerders, die de gigant verhuisden naar een tentoonstelling in Syracuse.
Toen de Amerikaanse circusondernemer P.T. Barnum vernam hoe veel bekijks de Cardiff Giant trok, besloot hij een bod uit te brengen. Hij bood 50.000 dollar; toentertijd een enorm bedrag. De investeerders weigerden, maar Barnum zou het daar niet bij laten.
In het geheim liet hij een gipsen kopie maken, die hij tegen betaling tentoonstelde in New York. Barnum ging zelfs zo ver dat hij claimde dat zijn beeld de échte reus was, en de reus in Syracuse een replica.
De ontmaskering van de Cardiff Giant
Te midden van deze commotie besloot Hull om de waarheid op te biechten. Op 10 december 1869 bekende hij publiekelijk dat het hele verhaal verzonnen was. Enkele maanden later verklaarde een rechtbank dat beide standbeelden, die nog altijd veel bekijks trokken, vervalsingen waren.
Leestip: In de jaren zestig stopte een Schot 382 dagen met eten. Hoe hield hij dat vol?
De oorspronkelijke Cardiff Giant is vandaag de dag nog altijd te bezoeken in Fenimore Farm & Country Village in Cooperstown, in de staat New York. Ook de replica van Barnum is te bezoeken in Marvin’s Marvelous Mechanical Museum in Michigan.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Jim is editor voor National Geographic. Hij studeerde sociale geografie, en specialiseerde zich in duurzaamheid en groene steden. Schrijven is zijn passie; hij ziet in elk verhaal – hoe klein ook – een kans om de wereld beter te begrijpen. In zijn vrije tijd bezoekt hij graag concerten en filmhuizen, of gaat hij hardlopen.
