Toen de North Tower op 11 september 2001 instortte, werd ook Six World Trade Center verwoest. In dat gebouw werkte stadsarcheoloog Sherrill Wilson aan het African Burial Ground-project: een begraafplaats van duizenden vrije en slaafgemaakte Afrikanen. In de kelder lag een unieke collectie die ternauwernood aan de vernietiging ontsnapte. De documenten en objecten vertellen het oorsprongsverhaal van New York en werpen een licht op de slaafgemaakte mannen en vrouwen die van de stad een wereldwijde grootmacht maakten.

De Afrikaanse begraafplaats

Wilson merkte in haar werk als gids dat veel mensen denken dat zwarte mensen pas naar New York migreerden na de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865). Maar toen in 1991 de African Burial Ground werd ontdekt, kon dat verhaal voorgoed naar het rijk der fabelen. De begraafplaats kwam aan het licht toen begonnen werd met de bouw van een overheidsgebouw bij het stadhuis. De vondst onthulde een wrede slavernijgeschiedenis, waarin jonge arbeiders als volledig inwisselbaar werden behandeld tijdens de bouw van de industriële stad.

Nederlandse kolonisten gaven begin 1600 een klein stukje moerasland aan de zuidkant van Manhattan aan bevrijde Afrikanen om hun doden te begraven. Dit gebeurde vaak ’s nachts, omdat slaafgemaakten volgens de wet niet in groepen van vier of meer mochten samenkomen. In de honderdvijftig jaar die volgden, werden zo’n 15.000 vrije en slaafgemaakte Afrikanen begraven onder wat nu het financiële district van Manhattan is.

Zwaar en gevaarlijk werk

De botten die op de begraafplaats lagen, vertellen een huiveringwekkend verhaal van de omstandigheden waarin deze mannen en vrouwen moesten leven. Onderzoekers zagen dat in slechts één generatie typisch Afrikaanse tradities – zoals het schaven van tanden en vervaardigen van gedetailleerde sieraden – allemaal waren verdwenen.

Hun botten vertoonden fysieke sporen van zwaar en gevaarlijk werk. Zo troffen onderzoekers schedelfracturen aan, veroorzaakt door zware ladingen die op de slaafgemaakte havenarbeiders terechtkwamen. De gemiddelde levensverwachting van deze arbeiders lag tussen de 24 en 26 jaar.

In het laboratorium van Wilson werden de vondsten van de African Burial Ground gedurende tien jaar onderzocht, gedocumenteerd en geanalyseerd. De artefacten, bodemmonsters en fragmenten werden opgeslagen in de kelder. Menselijke resten werden naar Howard University in Washington D.C. gestuurd voor verdere analyse.

De aanval op het World Trade Center

Op 11 september 2001 zat Sherrill Wilson ’s ochtends in een trein die haar naar de stad bracht, toen de conducteur aankondigde dat twee vliegtuigen in het World Trade Center waren gevlogen. Wilson keerde terug naar huis, waar ze vernam dat de ingestorte North Tower een rokende krater had achtergelaten op de plek waar Six World Trade Center had gestaan.

Terwijl ze naar haar verwoeste kantoor keek op CNN, troostte ze zichzelf met de gedachte dat de menselijke resten van de African Burial Ground veilig lagen opgeslagen in Howard University. Maar het lot van de overige artefacten was onbekend.

Begin november arriveerden gemeentewerkers tussen de brokstukken van Six World Trade om te redden wat er te redden viel. Tussen het puin vonden zij de bijna volledige collectie van de African Burial Ground, opgeslagen in zo’n honderd dozen.

Zeven grafheuvels

In Lower Manhattan, het zuidelijkste deel van het eiland, staat nu een granieten monument in de schaduw van torenhoge wolkenkrabbers. Er zijn zeven grafheuvels te zien die uit een grasveld omhoog steken. In 2003 zijn de botten die lagen opgeslagen in Howard University opnieuw begraven op hun oorspronkelijke rustplaats.

african burial ground
Roy Rochlin//Getty Images
Het granieten monument ter nagedachtenis aan de Afrikaanse slaafgemaakten.

Carter Clinton, een National Geographic Explorer, begon in 2021 een onderzoek naar de bodemmonsters om de darmbacteriën te reconstrueren van de mensen die hier zo’n vierhonderd jaar geleden zijn begraven. Hij hoopt zo meer te kunnen vertellen over het voedsel dat ze aten, in wat voor omgeving ze leefden en de staat van hun gezondheid.

Clinton is zelf Afrikaans-Amerikaans en groeide op in New York City. Hij voelt zich verplicht om zoveel mogelijk bewijs uit deze resten te halen. ‘Ik zou willen dat de kennis over de African Burial Ground net zo groot was als die over 11 september,’ zegt hij. ‘Als ik aan het World Trade Center en de New York Stock Exchange denk, dan denk ik aan hoe zij ontstonden.’

Slavernijgeschiedenis in New York City

De slavernij kwam in New York in 1827 ten einde, maar daarvoor hadden slaafgemaakte Afrikanen al een smal pad naar Broadway aangelegd dat ooit door inheemse Amerikanen werd gebruikt. Ook bouwden zij de muren naast wat later Wall Street zou worden. Destijds werd hun arbeid hoger gewaardeerd dan de gezamenlijke waarde van alle spoorwegen en fabrieken in het land. Op die veronderstelde waarde bouwden Amerikaanse financiële instellingen de effectenbeurs.

Clinton is nog steeds bezig het onderzoek naar de restanten van deze geschiedenis af te ronden. ‘Als we deze resten en monsters hebben onderzocht, dan rest ons niets meer,’ zegt hij. ‘Het is onze laatste hoop om te achterhalen hoe het deze mensen verging in New York in deze periode. We hebben geen namen van deze individuen, maar zo kunnen we ze toch een vorm van identiteit geven.’

Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!

Headshot of Roeliene Bos

Roeliene werkt als editor voor National Geographic. Daarnaast levert ze als wetenschapsjournalist bijdragen aan onder meer Quest en KIJK Magazine. Ze is dol op reizen, godsdienstgeschiedenis en een stevige wandeling.