Juni staat wereldwijd bekend als Pride Month, een maand waarin de lhbtiq+-gemeenschap zichtbaar wordt gevierd en waarin aandacht wordt gevraagd voor gelijke rechten. De oorsprong van deze jaarlijkse traditie ligt in New York, waar eind juni 1969 een politie-inval in een homobar uitmondde in dagenlange rellen. De zogenoemde Stonewall-rellen groeiden uit tot een keerpunt in de strijd voor lhbtiq+-rechten en vormden de basis voor de eerste Pride-optochten.
Een moeilijke tijd voor lhbtiq+-Amerikanen
In de jaren zestig werden homoseksuele en transgender personen in de Verenigde Staten regelmatig geconfronteerd met discriminatie. Veel staten hadden wetten die homoseksuele relaties strafbaar stelden en lhbtiq+-personen konden hun baan verliezen wanneer hun geaardheid bekend werd. Ook homobars werden voortdurend in de gaten gehouden.
Voor veel bezoekers waren deze bars een van de weinige plekken waar zij zichzelf konden zijn. Maar door constante politie-invallen groeide ook hier een gevoel van onveiligheid. Agenten controleerden identiteitsbewijzen, verrichtten arrestaties en vielen bezoekers lastig.
Vooral mensen die kleding droegen die niet overeenkwam met de traditionele verwachtingen van hun geslacht liepen risico om te worden aangehouden.
De inval in de Stonewall Inn
In de vroege ochtend van 28 juni 1969 viel de politie de Stonewall Inn binnen, een populaire homobar in de wijk Greenwich Village in New York. Hoewel soortgelijke invallen vaker voorkwamen, verliep deze nacht anders dan gebruikelijk. De bar zat vol bezoekers en buiten verzamelde zich al snel een groeiende menigte.
Aanvankelijk leek de sfeer relatief rustig. Bezoekers werden naar buiten geleid en moesten hun identiteitsbewijs tonen. Maar toen enkele aanwezigen hardhandig werden behandeld, sloeg de stemming om. Omstanders begonnen zich tegen de politie te keren en de spanningen liepen snel op.
Van protest naar rellen
Wat er precies gebeurde in de eerste minuten van de opstand is nooit volledig opgehelderd. Wel staat vast dat verschillende bezoekers en omstanders besloten dat ze niet langer passief wilden toekijken. Mensen begonnen munten, flessen en andere voorwerpen naar de politie te gooien.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
De agenten trokken zich terug in de Stonewall Inn, terwijl de menigte buiten steeds groter werd. Buurtbewoners en bezoekers van nabijgelegen bars sloten zich aan. De politie schakelde versterking in, maar ook die slaagde er niet direct in de situatie onder controle te krijgen. Tot diep in de nacht vonden confrontaties plaats tussen demonstranten en agenten.
De onrust hield dagenlang aan
De gebeurtenissen van 28 juni bleven niet beperkt tot één nacht. Het nieuws verspreidde zich snel door New York en de dagen daarna keerden duizenden mensen terug naar de omgeving van de Stonewall Inn. Er vonden nieuwe protesten plaats die geregeld uitliepen op gewelddadige confrontaties.
De politie zette onder meer traangas in om de menigte uiteen te drijven. Demonstranten bleven echter terugkomen en riepen leuzen die opriepen tot vrijheid en gelijke rechten. Voor veel aanwezigen ging het inmiddels om meer dan alleen de inval in een bar; het was een protest tegen onderdrukking die al jaren speelde.
Hoe Stonewall leidde tot Pride Month
De Stonewall-rellen vormden niet het begin van de homo-emancipatie. Al jaren eerder waren er organisaties actief die streden voor meer acceptatie en gelijke rechten. Toch zien historici Stonewall vaak als een belangrijk omslagpunt.
Een jaar na de rellen besloten activisten de gebeurtenissen te herdenken met een grote optocht door New York. Op 28 juni 1970 liepen duizenden mensen mee in wat bekend werd als de Christopher Street Liberation Day. Vergelijkbare optochten vonden ook plaats in Chicago en Los Angeles.
Deze herdenkingen groeiden uit tot de Pride-optochten die tegenwoordig over de hele wereld worden georganiseerd. Omdat de Stonewall-rellen eind juni plaatsvonden, werd deze maand steeds sterker verbonden met de lhbtiq+-emancipatie.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Jim is editor voor National Geographic. Hij studeerde sociale geografie, en specialiseerde zich in duurzaamheid en groene steden. Schrijven is zijn passie; hij ziet in elk verhaal – hoe klein ook – een kans om de wereld beter te begrijpen. In zijn vrije tijd bezoekt hij graag concerten en filmhuizen, of gaat hij hardlopen.
