Geschiedenis en Cultuur

Deze vrouw uit het oude Egypte stierf mogelijk tijdens een bevalling

De ontdekking van een 3700 jaar oud graf van een zwangere vrouw levert mogelijk aanwijzingen op over sterftekansen van moeders en kinderen in de oudheid. dinsdag, 20 november

Door Nina Strochlic

Zwangere vrouwen in het oude Egypte richtten hun gebeden tot Taweret, de nijlpaardgodin van de geboorte, en Bes, de dwerggod van de oorlog die kleine kinderen en moeders beschermde. Ze droegen amuletten om hun nek en armen bij wijze van bescherming. Door moeder te worden, kregen vrouwen een formele rol in de samenleving en stegen ze in sociaal aanzien. Kinderen en vruchtbaarheid werden vereerd in de cultuur van de oudheid, maar vaak stierven vrouwen tijdens een bevalling.

Een nieuw ontdekt graf in Egypte, van een hoogzwangere vrouw die 3700 jaar geleden overleed, levert mogelijk nieuwe kennis op over moedersterfte in de oudheid. Het Egyptische ministerie van Oudheden maakte woensdag bekenddat bij een gezamenlijke Italiaans-Amerikaanse opgravingop een begraafplaats bij Aswan in het zuiden van Egypte een skelet van een vrouw werd gevonden met in haar bekken een baby die met het hoofd naar beneden lag. Dat zou erop kunnen wijzen dat de vrouw overleed tijdens een bevalling.

De vondst van een ongeboren kind dat zich nog in de buik van een moeder uit deze periode bevindt, is zeer zeldzaam, vertelt professor Sandra Wheeler, die als archeologe verbonden is aan de Amerikaanse University of Central Florida. “Dit versterkt het idee dat bevallingen gevaarlijk waren, en dat moedersterfte steeds iets was waar mensen rekening mee moesten houden,” stelt ze. “En ook nu hebben vrouwen daar nog mee te maken.”

Omdat er geen zacht weefsel bewaard is gebleven, is het onmogelijk om met zekerheid vast te stellen waaraan de vrouw overleed, waarschuwt Wheeler. In het persbericht over de vondst stond dat het bekken van de vrouw ontzet was, wat volgens de archeologe een teken kan zijn van een trauma of ondervoeding tijdens de groei van de vrouw. Dergelijke aanwijzingen “vertellen ons iets over de kinderjaren en de levens van vrouwen,” aldus Wheeler.

Ze was niet betrokken bij de recente vondst, maar is samen met andere archeologen bezig om een beeld te vormen van de manier waarop vrouwen in het oude Egypte zwangerschappen, bevallingen en babyverzorging beleefden. De onderzoekers doen opgravingen op een begraafplaats in de Dakhlaoase in de woestijn in het westen van Egypte, waar tweehonderd foetussen, vermoedelijk afkomstig van miskramen individueel werden begraven. “Het raakt aan het idee van mens-zijn,” vertelt ze. “Werden ze gezien als echte personen? Ze werden begraven alsof ze dat waren.”

Het is moeilijk om een inschatting te maken van de cijfers en precieze oorzaken van moedersterfte in het oude Egypte, maar de onderzoekers kijken naar de huidige gegevens van gemeenschappen die geen toegang hebben tot medische hulp of klinieken om een beeld te krijgen van de risico's die vrouwen duizenden jaren geleden ook liepen. “We zien moeder- en kindersterfte als een probleem uit het verleden, maar dat is het niet,” stelt Wheeler.

Lees ook: Mummie onthult het allereerste Egyptische balsemingsrecept

Lees ook: Geheim van Toetanchamons dood ontrafeld?

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op NationalGeographic.com