In april 1992 liftte de Amerikaanse twintiger Christopher McCandless naar Alaska. Gewapend met een rugzak, een geweer en een sterke overtuiging – enkel overleven van wat de natuur hem bood – trok hij diep de wildernis in. Vier maanden later werd zijn lichaam gevonden in een verlaten bus. Wat dreef hem tot deze doelbewuste afzondering en wat leidde tot zijn tragische dood op slechts 24-jarige leeftijd?

Visionair idealist of roekeloze naïeveling?

McCandless zag de reis naar Alaska als een persoonlijke spirituele missie en een ultieme test van zelfredzaamheid. Hij wilde ontsnappen aan de oppervlakkigheid van de moderne samenleving en werd daarbij geïnspireerd door schrijvers als Leo Tolstoj en Jack London. Ook wilde hij de ingewikkelde relatie met zijn welgestelde ouders, die hij schijnheilig vond, ontvluchten in de hoop op een puurder en idealistischer bestaan in de natuur.

Het verhaal van McCandless groeide na zijn vondst al snel uit tot mythische proporties. In boeken, films en krantenartikelen werd hij neergezet als visionair idealist óf als roekeloze naïeveling. Hij werd wereldberoemd door het boek Into the Wild van Jon Krakauer uit 1996. In 2007 werd dit verhaal verfilmd onder dezelfde titel, geregisseerd door Sean Penn.

Wildernis bleek meedogenloos

Zeker is dat de jonge avonturier niet helemaal onvoorbereid naar Alaska kwam. Hij had al meerdere lange solotochten gemaakt en had basisvaardigheden in jagen en conserveren opgedaan.

Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!

Toch leek er sprake te zijn van zelfoverschatting: zijn kaart was onvolledig, hij had geen noodcommunicatiemiddelen en zijn voedselvoorraad was bij aanvang al minimaal. De subarctische wildernis bleek bovendien meedogenlozer dan hij had voorzien. Rivieren zwellen in de zomer aan door smeltwater, wild wordt schaarser en eetbare planten zijn seizoensgebonden.

Veel bekend dankzij dagboek

In zijn schuilplaats – Fairbanks Bus 142, ooit in de wildernis achtergelaten door wegwerkers – hield McCandless een dagboek bij. De notities vertellen over een man die langzaam beseft dat hij vastzit en zal sterven. Naar de beschaving terugkeren werd onmogelijk toen de Teklanika, die hij op de heenweg nog eenvoudig had overgestoken, was veranderd in een woest kolkende rivier.

Leestip: In je eentje op reis? 4 alternatieve bestemmingen voor de soloreiziger

Zijn foto’s uit die periode laten een steeds magerder lichaam zien, maar gaven geen blijk van paniek. Tot het einde bleef hij in zijn dagboek schrijven. ‘Geluk is pas echt als het gedeeld wordt,’ was zijn laatste, cruciale inzicht. Bij zijn laatste foto, bovenaan te zien, schreef hij: ‘Ik heb een gelukkig leven gehad en dank de Heer. Vaarwel en moge God jullie allen zegenen!’

Verhongering of vergiftiging?

Lange tijd werd aangenomen dat McCandless simpelweg verhongerde. Hij kreeg structureel te weinig calorieën binnen en woog bij zijn dood ongeveer dertig kilo. In de jaren erna ontstonden echter aanvullende theorieën.

De meest besproken theorie is dat hij werd verzwakt door giftige zaden van een wilde peulplant (Hedysarum alpinum) die neurotoxines kan bevatten. Die stoffen kunnen verlamming en spierzwakte veroorzaken, waardoor voedsel verzamelen nog moeilijker wordt. Jagen en verzamelen kost namelijk veel energie en biedt geen garantie op succes.

Niet één fatale fout

De recentste analyses laten zien dat het waarschijnlijk niet om één fatale fout ging, maar om een keten van factoren: ondervoeding, fysieke uitputting, mogelijk toxische inname en vooral isolatie. McCandless was niet onbekwaam, maar hij was wel alleen – in de wildernis is dat algauw levensbedreigend.

Omdat hij ernstig verzwakt raakte, schreef McCandless een bericht voor iedereen die toevallig voorbij de bus zou komen terwijl hij op zoek was naar eten. Het volledige bericht luidde als volgt:

Attention Possible Visitors. S.O.S. I need your help. I am injured, near death, and too weak to hike out. I am all alone, this is no joke. In the name of God, please remain to save me. I am out collecting berries close by and shall return this evening. Thank you, Chris McCandless.

Helaas voor McCandless kwam er niemand op tijd langs de bus. Zijn lichaam werd op 6 september 1992 aangetroffen door een groep elandjagers die een onaangename geur roken. Autopsie wees uit dat hij vermoedelijk rond 18 augustus was overleden.

Bus als bedevaartsoord

Het verhaal van de Amerikaanse twintiger inspireert nog altijd vele mensen die zich niet thuis voelen in de moderne maatschappij en dromen over een leven in afzondering. Door de jaren heen hebben talloze avonturiers de wereldberoemde bus opgezocht, tot hij in 2020 werd weggehaald door de lokale autoriteiten.

Leestip: Solo op reis? Met deze 5 tips wordt het een comfortabel én onvergetelijk avontuur

De oversteek van de rivier en de zware trektocht leidden regelmatig tot reddingsoperaties en zelfs dodelijke ongevallen, waaronder twee verdrinkingen in 2010 en 2019. Wie de bus wil zien, kan dat – tot grote teleurstelling van vele avonturiers – dus niet meer in de wildernis proberen. De bus is in beheer van de University of Alaska en wordt bewaard op de campus in afwachting van een permanente locatie.

Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!