Vandaag is het de Internationale Dag van de Biodiversiteit, een goed moment om stil te staan bij de natuur in de Lage Landen. Want hoewel Nederland en België rijk lijken aan groen, gaat het met veel planten- en diersoorten niet goed. Insecten verdwijnen, leefgebieden raken versnipperd en ecosystemen raken uit balans. Toch hoeft biodiversiteitsverlies niet onvermijdelijk te zijn. Ook met kleine ingrepen in je tuin of buurt kun je al verschil maken. Wat kun je zelf doen?
Wat is biodiversiteit?
Biodiversiteit is de verscheidenheid aan leven in een gebied: van planten en dieren tot schimmels, bacteriën en de relaties tussen al die soorten. Hoe groter die variatie, hoe sterker en veerkrachtiger een ecosysteem doorgaans is.
Juist die biodiversiteit staat wereldwijd onder druk. Ook in Nederland en België. Volgens verschillende natuurorganisaties is het aantal wilde dieren in Nederland sinds 1990 sterk afgenomen. Dat heeft gevolgen die verder reiken dan alleen natuurbehoud. Biodiversiteit speelt namelijk een cruciale rol bij bestuiving, waterkwaliteit, bodemgezondheid en klimaatbestendigheid.
Toch is er ook hoopvol nieuws: de natuur is flexibel en met een aantal praktische maatregelen kunnen we voorkomen dat de biodiversiteit verder terugloopt. Hoe? We hebben een aantal tips voor je op een rijtje gezet.
1. Maak een composthoop van je gft-afval
Met een composthoop hoef je niet meer zo vaak de groencontainer te legen én creëer je een fijne plek voor een hoop organismen. Win-win dus. Je bent van je tuinafval en gft af, om vervolgens de compost te gebruiken als natuurlijke bemesting voor de tuin. Een composthoop is verder ook een aantrekkelijke schuilplaats voor bijvoorbeeld egels en hommels.
2. Vervang je tegels door groen
In een tuin met alleen tegels en een (kunst)grasmat is de biodiversiteit doorgaans laag. Plant daarom meer bloemperken: insecten eten ervan, vogels schuilen erin en het ziet er ook nog eens prachtig uit.
3. Kies voor inheemse planten
Bloemen en planten filteren de lucht en trekken insecten aan, die op hun beurt onmisbaar zijn voor de bestuiving van gewassen. Kort gezegd: zonder insecten geen voedsel. Maar veel Nederlandse insectensoorten zijn afhankelijk van inheemse planten (planten die van oudsher in Nederland en België voorkomen).
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
Ga je tegels door bloemperken vervangen? Kies dan bij voorkeur voor inheemse soorten, zoals boerenwormkruid, duizendblad of watermunt (of vraag in het tuincentrum naar andere inheemse soorten).
Je tuin groener maken is overigens niet alleen goed voor de biodiversiteit, maar ook voor je eigen gezondheid. Dat komt omdat een microbe in de aarde voor een verhoogde serotonineproductie (het gelukshormoon) zorgt.
4. Hang een nestkastje of insectenhotel op
Voor veel vogels, vleermuizen en insecten wordt het steeds moeilijker om geschikte nestplaatsen te vinden. Oude bomen verdwijnen, gebouwen worden beter geïsoleerd en tuinen worden strakker ingericht.
Een nestkastje of insectenhotel kan daarom helpen. Bijen, lieveheersbeestjes en andere insecten gebruiken zulke schuilplaatsen om eitjes te leggen of te overwinteren. Ook vogels profiteren van extra nestgelegenheid, zeker in stedelijke gebieden.
5. Gebruik geen synthetische onkruidverdelgers
Sommige onkruidverdelgers hebben vervelende bijwerkingen waarvan niet iedereen zich bewust is. Als je het product niet volgens de handleiding gebruikt, kan het dan ook meer kwaad dan goed doen.
Onkruidverdelgers kunnen immers funest zijn voor andere plant- en diersoorten. Verwijder onkruid daarom liever met de hand of gebruik een borstel. Als dat niet werkt, ga dan voor een biologische bestrijder.
6. Voorkom onnodige lichtvervuiling
Als je ’s nachts je tuin verlicht, kan dat zorgen voor lichtvervuiling. Dit verstoort het ritme van dieren als vleermuizen en nachtvlinders, met alle gevolgen van dien. Ook dieren die ’s nachts slapen hebben last van het licht. Laat lampjes dus achterwege als je ’s avonds niet in de tuin bent, of kies voor een lamp met een bewegingssensor.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Floor schrijft evidence-based artikelen over training, (mentale) gezondheid en gender voor Women’s Health en Runner’s World. In haar vrije tijd gaat ze het liefst de natuur in om te zwemmen, hardlopen of mountainbiken.
