Eerste klas: de 15 mooiste treinreizen ter wereld

Deze vijftien legendarische treinlijnen voeren langs de mooiste bergpanorama’s, woestijnen, moerassen en regenwouden en voeren af en toe halsbrekende toeren uit om op hun plaats van bestemming te komen. Treinreizen die in je geheugen gegrift blijven.

dinsdag, 7 januari 2020,
Door Marianne Wilschut
De rode trein van de Albula-Bernina Express Railway, Unesco-werelderfgoed, rijdt over het beroemde Landwasser Viaduct in ...
De rode trein van de Albula-Bernina Express Railway, Unesco-werelderfgoed, rijdt over het beroemde Landwasser Viaduct in Zwitserland.
Foto van Getty Images

Dit artikel verscheen in National Geographic Escapes.

Wat zijn de meest onvergetelijke treinreizen ter wereld? Kijk naar World’s Most Scenic Railway Journeys, elke zaterdag in januari vanaf 21:00 op National Geographic.

1. Noorwegen

Traject: Flåmsbana, van Myrdal naar Flåm

Het gepiep van de remmen is goed hoorbaar als de Flåmsbana aan zijn terugweg naar Flåm begint. Dit is een van de steilste trajecten ter wereld met een stijging van 865,5 meter over een afstand van twintig kilometer. De aanleg van de lijn wordt dan ook als een bouwkundig hoogstandje gezien. Achttien van de twintig tunnels op het traject zijn met de hand gegraven, en in een van de tunnels maakt de trein een draai van 360 graden. 

De Flåmsbana is een van de populairste treinritten van Noorwegen. Geen wonder. In nog geen uur tijd krijg je een samenvatting voorgeschoteld van al het moois dat het Noorse landschap heeft te bieden. De reis voert langs besneeuwde bergtoppen, ravijnen, watervallen en rijdt al kronkelend door de talloze tunnels naar de groene Flåmvallei, om te eindigen bij het Aurlandsfjord. Bij de Kjosfossenwaterval stopt de trein voor een fotomoment. Wie geen genoeg van het kolkende water kan krijgen, kan onderweg uitstappen bij Vatnahalsen. Een korte wandeling door de bossen leidt naar de top van de waterval. Daarvandaan is station Reinunga, de volgende halte, niet ver.

In de Flåmsbana krijg je het mooiste van het Noorse landschap voorgeschoteld.
Foto van Getty Images

2. Zwitserland

Traject: Bernina Express van Chur naar Tirano (Italië)

Als het oudere echtpaar naast mij er bij de kaartcontrole geschrokken achter komt dat het per abuis in de eerste klas is gaan zitten, reageert de conducteur van de Bernina Express hartelijk: ‘Geen probleem, blijf lekker zitten en geniet van het uitzicht.’ 

Dat de Zwitserse treinen net als hun klokken perfect op tijd rijden en er spic en span uitzien, wil niet zeggen dat er af en toe niet een oogje toegeknepen mag worden. Het aandoenlijke stel, dat met de meegebrachte boterhammen op schoot als betoverd door de ramen van het panoramarijtuig naar de bergtoppen, gletsjers, meren en kastelen op de Albula en Bernina-pas heeft zitten kijken, is een bezienswaardigheid op zich. 

Net zo gemoedelijk als de conducteur is het tempo van de trein. Vanaf het Italiaanse Tirano, waar de palmbomen langs de straten staan, naar het besneeuwde Zwitserse Chur moet dan ook de nodige hoogte worden gewonnen. In totaal passeert de Bernina Express 55 tunnels en 196 bruggen, waarvan sommige zo mooi zijn dat het tempo nog lager zou mogen. Zo maakt de rode trein bij Brusio een beroemde keerlus waarin je vanuit het voorste rijtuig het achterste rijtuig kunt zien. En het beroemde Landwasserviaduct over het Albula-dal maakt zijn reputatie waar. Deze monumenten van spoorbouwkunst kunnen overigens ook vanuit reguliere treinen op dezelfde route worden bekeken. Alleen moet je het daarin wel zonder panoramawagons, een als steenbok verklede rijdende minibar en het infoT(r)ainmentsysteem stellen.  

3. Portugal

Traject: Douro-lijn, van Porto naar Tua

Wijngaarden zo ver het oog reikt en heuvels met oude quinta’s waar de lekkerste portwijnen in de kelders rijpen. Geen wonder dat de Douro-vallei, genoemd naar de gelijknamige rivier, op de Unesco werelderfgoedlijst prijkt. Negeer de aanbieders van boottochten door de vallei en pak de schattige Douro-lijn. De trein vertrekt in het met azulejotegels versierde São Bento-station van Porto. Vanaf Régua wordt het spannend. Dan lijken de rails tegen de steile rotswanden aangeplakt en geeft het raampje zicht op het water dat tientallen meters beneden de trein stroomt. Even op adem komen kan bij het station van Pinhão. De 25 tegeltableaus langs het perron verbeelden het werk op de wijngaarden en de landschappen van de Douro. 

Naast het gewone boemeltje rijdt er vanaf Régua in het weekend een nostalgische stoomtrein. Wie terug wil naar de tijd waarin royals, pausen en staatshoofden zich per luxewagons lieten vervoeren, kan ook aanmonsteren op de Presidential. Deze wagons, waarin Queen Elizabeth II in 1957 tijdens een staatsbezoek nog werd vervoerd, zijn in 2010 gerestaureerd. De fluwelen bekleding en de houten wandpanelen glimmen sindsdien weer als vanouds. In de met smetteloos wit damast gedekte tafels in de restauratiewagons wordt een lunch opgediend bereid door een chef van het kaliber Michelinster. In de middag verruilen de gasten de zachte cadans van de trein voor de schaduw van de citrusbomen van het chique wijngoed Quinta do Vesuvio voor een portproeverij.

De brug Dom Luis in Porto.
Foto van Getty Images

4. Schotland

Traject: West Highland Line, van Glasgow naar Mallaig

Edelherten, ruïnes, bergen, bossen, spiegelende meren en in de verste verte geen wegen te bekennen. De West Highland Line die vanuit Glasgow naar het noorden rijdt doorkruist het magische landschap van de Schotse West Highlands. Geen wonder dat de regisseurs van de Harry Potterfilms de Zweinstein Express over dit traject lieten rijden. Wie ook de magie van die rit wil ervaren: op het gedeelte van Fort William richting Mallaig rijdt The Jacobite, een stoomtrein die onder meer het iconische Glenfinnanviaduct passeert, bekend van de scène waarin Harry en Ron met hun vliegende Ford bijna botsen met de Zweinstein Express. Daarnaast staat ook het beroemde hoefijzerviaduct bij Ben Dorian op de route. Op het gedeelte van de lijn dat de veengebieden van Rannoch Moor doorkruist, 'drijft' de spoorlijn omwille van de zompige ondergrond hier op een bed van hout en as.

5. Servië en Montenegro

Traject: de Montenegro-expres van Belgrado naar Bar 

Bezienswaardigheden onderweg: in oude Oostblokwagons passeert deze trein drie landen uit voormalig Joegoslavië – de trein rijdt ook door een stuk van Bosnië-Herzegovina, maar stopt daar niet – met mooie bergpanorama’s en uitzicht over het Skadarsko Jezero-meer. De reis eindigt aan de Adriatische kust. 

Bijzonderheden:de trein rijdt op sommige plekken op een hoogte van wel zevenhonderd meter en gaat over het 498,8 meter lange en tweehonderd meter hoge Mala Rijeka-viaduct, dat tot 2001 de hoogste spoorbrug ter wereld was.

De Schotse Hooglanden en het Glenfinnan-viaduct op het traject van de West Highland Line. Glenfinnan, Schotland.
Foto van Getty Images

6. Frankrijk

Traject: Train des Pignes, van Nice naar Digne-les-Bains 

Bezienswaardigheden onderweg: uitzicht op de besneeuwde toppen en het landschap van de Alpes-de-Haute-Provence en de Alpes Maritimes. De trein wint dankzij enkele haarspeldbochten hoogte en stopt onderweg in schilderachtige, middeleeuwse dorpen.

Bijzonderheden: dit is een van de weinige treinlijnen in Frankrijk die onder een een lokale spoormaatschappij valt.

7. Duitsland

Traject: Linke Rheinstrecke, van Keulen naar Mainz 

Bezienswaardigheden onderweg: een reisje langs de Rijn kan ook uitstekend per trein, dit traject loopt vrijwel uitsluitend langs deze rivier. De route voert langs glooiende heuvels met wijngaarden en kastelen. Ook is te zien hoe de Rijn en de Moezel elkaar bij Koblenz ontmoeten.

Bijzonderheden: een deel van de Rijnoever staat op de Unesco-erfgoedlijst. 

8. Duitsland

Traject: Brockenbahn van Wernigerode naar Brocken 

Bezienswaardigheden onderweg: deze ouderwetse stoomtrein start in het kleurrijke vakwerkstadje Wernigerode en loopt via de Holtemme-kloof met zijn vele watervallen naar Drei-Annen-Hohne, een goed startpunt voor wandelingen in Nationaal Park Harz. De trein vervolgt zijn weg via Schierke naar de Brocken, de hoogste berg van Noord-Duitsland. 

Bijzonderheden: sinds 1899, een jaar na de opening van het traject, fluit de stoomtrein niet meer in de Harz om de natuur te ontzien.

Een oude Ghan-locomotief in de Australische Outback, Marree.
Foto van Getty Images/Shutterstock

9. Australië

Traject: The Ghan, van Adelaide via Alice Springs naar Darwin

Lange tijd waren Afghaanse kooplieden met hun kamelenkaravanen een van de weinigen die het transport van goederen naar het hart van de Australische Outback verzorgden. Naar die levenslijn is de legendarische Ghan-lijn vernoemd. De trein rijdt dwars door het hart van Australië en passeert rode rotsformaties, uitgestrekte woestijnen, bossen en zoutmeren. 

De 2979 kilometer lange reis van het zuidelijke Adelaide naar het noordelijke Darwin via Alice Springs duurt drie dagen en twee nachten en dat is allesbehalve afzien. The Ghan is een rijdend vijfsterrenhotel waarbij de maaltijden en drankjes in de prijs inbegrepen zijn. De privécompartimenten worden ’s avonds omgebouwd tot comfortabele slaapkamers met een eigen badkamer met douche. Het gezelschap van andere passagiers opzoeken kan in het sfeervolle Queen Adelaide-restaurantrijtuig of in de Outback Explorer Lounge. Zittend in de lounge kun je hier nippend aan een cocktail door de grote ramen zien hoe het landschap langzaam rood kleurt. 

Mits de trein geen vertraging heeft, zijn er bij stops onderweg excursies mogelijk naar mijnwerkersstadjes, de basis van de Royal Flying Doctors en Katherine Gorge, een gebied met miljoenen jaren oude kloven.

10. Kenia

Traject: Madaraka Express van Nairobi naar Mombasa

Bezienswaardigheden onderweg: de trein passeert onder meer het Tsavo-wildpark waar olifanten, zebra’s en giraffes vanuit de trein te zien zijn. Bijzonderheden: het traject, dat onlangs met behulp van China is gerenoveerd, stond vroeger bekend als de ‘Lunatic Express’, omdat men het rond 1900 gekkenwerk vond om een spoorlijn aan te leggen over bergen en door moerassen vol wilde dieren.

Zebra’s in Tsavo East National Park, Kenia.
Foto van Getty Images/Shutterstock

11. Canada

Traject: The Canadian, van Toronto naar Vancouver

Wie denkt dat hij of zij tijdens de vier dagen durende reis met The Canadian dwars door Canada eindelijk tijd heeft om die e-reader flink leeg te lezen, komt bedrogen uit. Mij lukt het in elk geval niet om tijdens deze reis van Toronto naar Vancouver veel te lezen. In het restaurantrijtuig, waar ik elke dag aanschuif voor het ontbijt, de lunch en het diner achter tafels met losse stoelen en smetteloos witte tafelkleden, spreek ik namelijk elke dag weer met andere passagiers van het internationale gezelschap dat aan boord meereist. Van het Amish-echtpaar dat beleefd de wijn weigert die de ober aanbiedt, tot het jonge stel uit Toronto dat als de trein af en toe stopt, buiten stiekem een jointje rookt. 

Buiten de maaltijden om is er in de Skyline Car, een loungerijtuig met verhoogd panoramadek, ook gelegenheid om anderen te leren kennen. Als ’s avonds de zonsondergang inzet, verstommen de gesprekken vaak. Het uitzicht op de eindeloze bossen, moerassen, prairies en de Rocky Mountains die voorbijtrekken, maakt nederig.

Af en toe vang je een glimp op van een eland, marmot, zeearend en zelfs een beer. Als ik op de terugweg naar mijn eigen slaapcabine de tweede-klasslaaprijtuigen passeer waarin de brede bedden zijn omgetoverd in bedden die met dikke gordijnen van het gangpad zijn afgesloten, waan ik me in een scène uit Some Like It Hot (1959), waarin Marilyn Monroe het hoofd op hol brengt van Tony Curtis en Jack Lemmon. Deze ruim zestig jaar oude, zilveren trein is met recht een klassieker. 

De trein van Kandy naar Ella in Sri Lanka slingert door weelderig groene jungles.
Foto van Getty Images

12. Sri Lanka

Traject: van Kandy naar Ella 

In een loom tempo sjokt de trein van Kandy naar Ella omhoog over groene heuvels met theeplantages. De ramen en deuren staan tijdens de reis gewoon open, dus zie je overal bungelende benen uit de deuropening steken van reizigers die de weelderige jungle, watervallen en kleine bergdorpen met de wind in hun gezicht aan zich voorbij zien trekken. De trein is populair bij toeristen, maar ook bij pelgrims. Een populaire stop tijdens de zeven uur durende treinrit is namelijk station Hatton in de buurt van Adam’s Peak, een belangrijke pleisterplaats voor zowel boeddhisten, hindoes als christenen. Bij station Nanu Oya stappen veel reizigers uit om Nuwara Eliya met zijn vele theeplantages te bekijken. Eenmaal bij Ella aangekomen, rijdt de trein het stadje binnen over de prachtige Nine Arches Bridge. Wie van een zitplaats verzekerd wil zijn, kan vooraf een kaartje kopen voor de eerste klas. Het nadeel daarvan is dat de ramen in de met airco gekoelde wagons niet open kunnen, zodat het lastiger is goede foto’s te maken. De tweede en der- de klas zijn daarentegen vaak vol. Toch lukt het de verkopers van vers fruit, samosa’s, gefrituurde garnalen en andere snacks om zich tussen de passagiers door te wurmen. Wie het op het traject in de bergen wat koud krijgt, kan zich opwarmen met een glas chai in de bar.

13. Vietnam

Traject: The Reunification Express van Hanoi naar Saigon 

Bezienswaardigheden onderweg: de trein rijdt dwars door het oude deel van Hanoi en scheert rakelings langs de huizen waarbij je bij wijze van spreken de was van de waslijn kunt grissen. Verder zijn er rijstvelden, regenwouden en vissersdorpjes op de route.

Bijzonderheden: na de Vietnam-oorlog was de spoorlijn zwaarbeschadigd. Het herstel werd een prestigeproject voor de nieuwe regering in Hanoi. In nog geen twee jaar tijd werden 1334 bruggen, 27 tunnels en 158 stations gerepareerd om Noord- en Zuid-Vietnam weer met elkaar te kunnen verbinden. Sindsdien staat het traject bekend als de Reunification Express.

Je moet ervan houden: de roze Hello Kitty-kogeltrein in Japan.
Foto van Getty Images/Shutterstock

14. Japan

Traject: Hello Kitty-trein, van Osaka naar Fukuoka

Als de roze Shinkansen het station van Osaka binnenrijdt, maakt de wachtende conducteur op het perron een buiging voor de naderende trein. Voor deze Japanse kogeltreinen is dat geen ongebruikelijk tafereel. Wat wel ongebruikelijk is, is dat vlak bij de conducteur een grote Hello Kitty-mascotte een welkomstdansje doet. Op het traject van Osaka naar Fukuoka rijden namelijk sinds vorig jaar twee Hello Kitty-treinen waarin alles draait om dit stripfiguurtje. Van het toiletpapier tot de hoofdsteunen: niets ontsnapt in deze hogesnelheidstrein aan het thema. Het is roze, bloemetjes, linten en strikjes wat de klok slaat. Ook is er een souvenirwinkel waarin Hello Kitty-gadgets worden verkocht en een speciale ruimte waarin passagiers een selfie kunnen maken met een levensgrote Hello Kitty op de achtergrond. Omdat al dat roze en die schattige poesjes met strikjes weleens zouden kunnen afleiden van het mooie landschap, worden er in de Hello Plaza-coupés video’s vertoond van bezienswaardigheden in de regio waar de trein doorheen rijdt. De thematreinen zijn dan ook bedacht als middel om meer toeristen naar het westen van Japan te lokken. Dat lukt aardig, gezien de volle treinen. Vooraf kaartjes reserveren is dan ook sterk aan te raden.

De houten trein beklimt de Nariz Del Diablo, het beroemde deel van de nationale spoorweg van Ecuador in de provincie Chimborazo. Dit deel van het traject behoort tot de gewaagdste projecten die in het Andesgebergte zijn gerealiseerd.
Foto van Getty Images/Shutterstock

15. Ecuador

Traject: Nariz del Diablo, van Alausí naar Sibambe

Toen de Transandino-treinverbinding door Ecuador werd aangelegd, stuitten de ingenieurs op de Nariz del Diablo, de neus van de duivel. Om de afdaling te kunnen maken over de bijna loodrechte wand van deze berg werd een ingenieus traject aangelegd waarbij de trein tussen wissels vooren achteruit naar beneden zigzagt. Een halsbrekende toer waarbij smalle haarspeldbochten verbleken. Als de spannende afdaling achter de rug is wacht een geweldig uitzicht over de nauwe kloof van de Chanchánrivier. 

Het traject werd aangelegd om vis, fruit en ander lekkers van de kust van Ecuador te vervoeren naar de Andes om daarvandaan weer mais, aardappels, bessen en andere producten mee terug te nemen. Uit de tijd dat handel via het spoor nog belangrijk was dateren de kleurige, statige koopmanshuizen in het stadje Alausí, dat ook een goed startpunt is om een deel van de Ecuadoraanse Inca Trail te lopen. Je komt er door de trein vanuit Quito te nemen. Wie deze route naar kustplaats Guayaquil neemt, treft onderweg niet alleen de Nariz del Diablo, maar ook de Avenida de los Vulcanos, nevelwouden, quinoavelden en ananasplantages.

Reisjournalist Marianne Wilschut heeft inmiddels zeker tweehonderdduizend spoorkilometers afgelegd.

Ga in januari mee op reis tijdens Travel Month. Natgeo.nl/travelmonth.

Ontdek meer

Traveler

Travel Month

In januari staat National Geographic in het teken van reizen.

In het spoor van de pioniers: op expeditie langs de kust van Alaska

Alaska: land van ijs, weidse natuur en inheemse volken. Een expeditiecruise van National Geographic voert langs de vele gezichten van Amerika’s grootste staat.

10x minder bekende treinreizen

De reis is belangrijker dan de bestemming op deze treinavonturen die worden aanbevolen door National Geographic-lezers.
Lees meer