Veel dieren zijn opvallend gevoelig voor menselijke emoties. Zelfs uit minimale lichamelijke signalen kunnen ze afleiden of iemand blij, nerveus of boos is. Uit nieuw onderzoek blijkt dat paarden nog een stapje verder gaan: zelfs wanneer je probeert je emoties te verbergen, kunnen zij je angst ruiken. Hoe zit dat?
Angstzweet onder de loep
Hoewel al bekend was dat honden via zweetgeur kunnen onderscheiden wanneer mensen nerveus of ontspannen zijn, werd dit vermogen bij veel andere diersoorten nog nauwelijks onderzocht. Wetenschappers van het Franse onderzoeksinstituut Institut national de recherche pour l'agriculture, l'alimentation et l'environnement (INRAE) besloten daarom de proef op de som te nemen en zetten een experiment op. Dit keer met ander gezelschapsdier: het paard.
Voor het onderzoek werden zweetmonsters verzameld van dertig vrijwilligers. Om angst op te wekken, bekeken de proefpersonen tijdens de zweetverzameling een horrorfilm, bedoeld om een gevoel van stress en spanning te veroorzaken.
Leestip: Feromonen bij mensen: bestaan ze echt, of is het een mythe?
Later bekeken dezelfde deelnemers een vrolijke of ontspannende video, waardoor ze in een kalme gemoedstoestand raakten. Opnieuw werd hun zweet verzameld, zodat beide emoties met elkaar konden worden vergeleken.
Paarden reageren anders op angstgeur
Om te testen hoe paarden op de verschillende zweetmonsters zouden reageren, werden watjes met de zweetgeur in speciale muilen geplaatst. Deze muilen werden omgedaan bij 43 vrouwelijke Welsh pony’s. Vervolgens werden de dieren blootgesteld aan alledaagse situaties, zoals borstelen, een plots openklappende paraplu, een naderend persoon en een onbekend object.
Uit de resultaten van het onderzoek, gepubliceerd in het vakblad PLOS One, kwamen duidelijke verschillen naar voren. Paarden die angstzweet roken, reageerden alerter en nerveuzer.
Ze schrokken sneller, staarden langer naar onbekende voorwerpen en vertoonden sterkere pieken in hun hartslag. Ook hielden ze meer afstand tot mensen en waren ze minder geneigd om contact te zoeken.
Geen zicht, geen geluid – alleen geur
Een belangrijk detail daarbij was dat de paarden de proefpersonen niet konden zien. Ze hadden geen toegang tot lichaamstaal, stemgeluid of gezichtsuitdrukkingen. De reacties leken volledig te worden veroorzaakt door chemische signalen in het zweet.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
Hoewel de onderzoekers niet analyseerden welke stoffen precies verantwoordelijk zijn, hebben eerdere studies laten zien dat stress de samenstelling van ons zweet verandert. Hormonen en vluchtige moleculen geven onbewust informatie door; een vorm van communicatie die bekendstaat als chemosignalen.
Wat betekent dit voor dieren en mensen?
De onderzoekers benadrukken dat deze bevindingen praktische gevolgen kunnen hebben voor mensen die regelmatig met paarden werken, zoals ruiters, trainers en verzorgers. Net als bij honden kan een angstreactie via geur worden overgedragen, zelfs wanneer iemand kalm probeert over te komen.
Leestip: Wetenschappers ontdekken ‘zesde zintuig’ dat schildpadden helpt hun geboortestrand terug te vinden
Dat kan onbedoeld stress veroorzaken bij het dier, met mogelijke gevolgen voor training en welzijn. Volgens de onderzoekers is het daarom belangrijk om onze emotionele toestand serieus te nemen in de omgang met dieren. Niet alleen wat we doen of zeggen, maar ook hoe we ons voelen, kan invloed hebben.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
