Een prachtig verschijnsel: de bloedmaan

Hoe werkt het precies en wanneer is de volgende bloedmaan?
Ondanks de bewolking was de maansverduistering van een ‘superbloedmaan’ nog te zien boven Mount Meeker en Long’s Peak in Colorado.
Foto van Keith Ladzinski @ladzinski, Nat Geo Image Collection
Gepubliceerd 2 aug. 2021 13:58 CEST

Op 26 mei 2021 hebben wij in Nederland de mogelijkheid gehad om een bloedmaan te zien. Dat is een uniek verschijnsel wat niet vaak voorkomt. Zo’n 2 tot 3 keer per 3 jaar kan je een bloedmaan waarnemen. De bloedmaan van dit jaar was op zijn vroegst te zien in het westen van Noord-Amerika en het zuiden van Zuid-Amerika. Niet op elk plekje op de wereld is de bloedmaan te zien. Gelukkig was de bloedmaan in Nederland te zien tussen 13.11 en 13.26. En niet zomaar een bloedmaan. Dit keer was het een super bloedmaan. Tijdens deze 15 minuten is er een totale zonsverduistering te zien en gloeit de maand rood op en was de maan zo’n 15% groter dan normaal. Naast dit prachtige natuurverschijnsel was het ook mogelijk om vier verschillende planeten te bewonderen, namelijk: Mars, Jupiter, Saturnus en Venus. Om dit te kunnen bewonderen had je wel een verrekijker nodig. Wat een bloedmaan is wordt hieronder nader toegelicht maar voordat daar dieper op in wordt gegaan, wordt er eerst uitgelegd hoe een maansverduistering werkt.

Zo werkt een maansverduistering

Een maansverduistering komt voor als de zon, de maan en de aarde op een lijn staan. Normaliter zorgt de maan ervoor dat het licht vanuit de zon wordt weerkaatst op de aarde. Tijdens een maansverduistering lukt dat niet omdat de aarde in dezelfde lijn ligt als de zon en de maan. Hierdoor krijgt de maan geen licht en wordt het verduisterd.

Een totale maansverduistering – die soms wordt aangeduid met de onheilspellende term ‘bloedmaan’ – is te zien boven Mount Rainier in de staat Washington.

Foto van Kevin Ebi, Alamy Stock Photo

Wat is een bloedmaan?

Een bloedmaan is een totale maansverduistering waarbij de aarde precies tussen de maan en de zon in komt te staan. Doordat het zonlicht indirect de maan bereikt, verlicht deze door de atmosfeer wat om de aarde heen zit, de maan op. De atmosfeer fungeert als een filter waarbij de blauw kleur eruit wordt gefilterd en alleen de rode en oranje kleuren door laat. Naast de filtering van de kleuren zorgt het er ook voor dat de lichtstralen indirect op de maan geprojecteerd worden. Hierdoor krijgt de maan een rode gloed wat in de volksmond ook wel een bloedmaan wordt genoemd.

 

Een bloedmaan komt gemiddeld één keer per jaar voor. De kleur van de bloedmaan is afhankelijk van de hoeveelheid stof, wolken en gassen dat zich in de atmosfeer bevindt. Wanneer de lucht meer troebel is, kan het zorgen voor een donkerbruin, oranje of zelfs gele maan. Mede door de corona crisis zijn er veel meer mensen thuis gaan werken waardoor er minder gassen in de atmosfeer blijven hangen. Dit zorgt voor een ‘schonere’ atmosfeer waardoor de bloedmaan helderder te zien was. Naast deze ideale omstandigheden was de maan ook nog een supermaan.

Wat is een supermaan?

Een supermaan is een volle maan maar dan 15% groter. De supermaan lijkt een stuk groter doordat de maan een stuk dichter bij de aarde is dan normaliter het geval is. De oorzaak van de kleinere afstand van maan tot aarde is de baan die de maan aflegt. De baan die de maan aflegt is namelijk niet geheel rond waardoor op sommige momenten de maan dichter bij de aarde is dan op andere momenten. In 2016 was de grootste supermaan ooit die in Nederland te bewonderen was.

Zwaartekracht zorgt ervoor dat wij vanuit de aarde altijd maar een kant kunnen bekijken. De aarde trekt namelijk aan de maan, en de maan aan de aarde. Hierdoor zien wij vanaf de aarde nooit de andere kant van de maan. Er zijn maar een aantal satellieten die de andere kant van de maan hebben gezien. Zelfs een maanlanding die onder andere is uitgevoerd door André Kuipers landt op de kant van de maan die wij zien vanaf de aarde. Een maanlanding aan de andere kant van de maan is lastig omdat er dan geen contact gemaakt kan worden met de aarde doordat de maan de signalen verstoort.

De supermaan op 10 augustus in het Italiaanse Umbrië. 

Wat is het verschil met een maansverduistering?

Een totale maansverduistering komt zo’n twee tot drie keer per jaar voor. Bij een volledige maansverduistering bevindt de maan zich in de schaduw van de aarde. Ook wel umbra genoemd. Het is dus in principe hetzelfde als een bloedmaan alleen licht de maan niet rood op en dit komt doordat er gassen en andere stoffen in de atmosfeer zweven waardoor de rode en gele lichtbundels vanuit de zon niet de kans krijgen om zich te projecteren op de maan.

Wanneer is de volgende bloedmaan?

Op 16 mei 2022 wordt weer een totale zonsverduistering verwacht. De kans dat het een super bloedmaan is, is klein. Het is afhankelijk van de stoffen en gassen in de atmosfeer of het een bloedmaan wordt.

Lees meer

Ontdek Nat Geo

  • Dieren
  • Milieu
  • Geschiedenis en Cultuur
  • Wetenschap
  • Reizen
  • Fotografie
  • Ruimte
  • Video

Over ons

Abonnement

  • Abonneren
  • Schrijf je in
  • Shop
  • Disney+

Volg ons

  • Gebruiksvoorwaarden
  • Privacyverklaring
  • Cookiebeleid
Copyright © 1996-2015 National Geographic Society. Copyright © 2015-2017 National Geographic Partners, LLC. Alle rechten voorbehouden.