Dieren

‘Uitgestorven’ gifslang teruggevonden

“We sprongen letterlijk op en neer en vielen elkaar om de hals,” vertelt een wetenschapper over de ontdekking van een uiterst zeldzame Albanie-pofadder in Zuid-Afrika.donderdag 9 november 2017

Door Jason Bittel
De locatie waar het onlangs herontdekte reptiel werd aangetroffen, wordt door natuurbeschermers geheim gehouden, om stropers niet op ideeën te brengen.

De meeste mensen hebben waarschijnlijk nog nooit gehoord van de Albanie-pofadder, een kleine gifslang die inheems is in Zuid-Afrika en een prachtig schubbenpatroon en spitse oogkassen heeft. Het extreem zeldzame reptiel was al bijna tien jaar niet meer aangetroffen, en wetenschappers vreesden dat de slang was uitgestorven.

Maar onlangs kondigde een team van herpetologen de ontdekking van hun leven aan: ze hadden vier Albanie-pofadders gevonden, levend en wel.

Het team was in november vorig jaar op pad gegaan om de ‘verdwenen’ slang op te sporen. Nadat de groep zich een week lang een weg had gebaand door striemend struikgewas, overal stenen had opgetild en voorzichtig in holen had getuurd, zag teamlid Michael Adams een 15 centimeter lange vrouwtjesadder over de weg glibberen.

“Ik denk niet dat we elkaar ooit zo vaak hebben omhelsd,” zegt Grant Smith, een veldwerker van de Endangered Wildlife Trust, die de zoektocht samen met de Rainforest Trust uitvoerde. “We sprongen letterlijk op en neer.”

Er is erg weinig bekend over deze slang, ook niet hoe krachtig zijn gif is.

Hersenkronkel

Nog opmerkelijker is dat het team vier levende slangen vond, want sinds de soort in 1937 werd geïdentificeerd, zijn er slechts twaalf exemplaren gespot. (De wetenschappers vonden nog een vijfde slang, die door een auto was overreden.)

Toch wordt er nog steeds van uitgegaan dat de populatie extreem klein is.

“Ik denk dat het wereldwijd een van de meest bedreigde soorten is,” zegt Bryan Maritz, de regiocoördinator van de gespecialiseerde adderafdeling van de International Union for Conservation of Nature; hij was niet betrokken bij de recente expeditie.

Het verlies van habitat is waarschijnlijk het grootste probleem voor deze slangensoort, die alleen nog wordt aangetroffen in enkele kleine gebieden met een bepaalde mix van struikgewassen. Bovendien slinkt het verspreidingsgebied van de slang waarschijnlijk.

“Er zijn historische gegevens over naburige gebieden, maar die populaties worden als uitgestorven beschouwd omdat daar in veertig jaar tijd geen enkel exemplaar meer is aangetroffen,” zegt Maritz, herpetoloog aan de University of the Western Cape in Zuid-Afrika.

De soort wordt vermoedelijk bedreigd door mijnbouw, verstedelijking en het verkeer, zoals ook bleek uit de doodgereden slang.

Natuurbeschermingsgroepen werken aan het behouden en opkopen van gebieden waar de zeldzame slang gedijt.

Voorzorg tegen stropers

De precieze plek waar de Albanie-pofadders werden gevonden, wordt geheim gehouden uit voorzorg tegen stropers. Hoewel deze soort nog nooit op de zwarte markt is aangeboden, wil men het zekere voor het onzekere nemen.

“Als verzamelaars zouden weten waar en hoe we ze hebben gevonden, zou dat een serieuze bedreiging van de soort kunnen zijn,” zegt Maritz.

Nu begint het harde werk: de experts weten bijvoorbeeld vrijwel niets over de voedingsgewoonten, de voortplanting of het gedrag van deze slang.

“En niemand is ooit door een Albanie-adder gebeten, dus niemand weet hoe krachtig hun gif is,” voegt Smith van de Endangered Wildlife Trust eraan toe.

In de wetenschap dat de Albanie-pofadder niet hetzelfde lot is beschoren als de dodo, proberen natuurbeschermingsgroepen nu de toekomst van de soort veilig te stellen en zoveel mogelijk van de resterende habitats van deze slang op te kopen.

“Als je de habitat kunt behouden,” zegt Smith, “dan zal al het andere daarmee ook overleven. Dat is het idee.”

Lees meer