Waarom paren deze luipaardenzusjes met hetzelfde mannetje?

De ongebruikelijke situatie ontstond waarschijnlijk doordat de twee vrouwtjes tegelijk krols waren.

Wednesday, July 4, 2018,
Door Doug Main
Zeldzame beelden van twee panterzusjes die met hetzelfde mannetje paren
Zeldzame beelden van twee panterzusjes die met hetzelfde mannetje paren

Luipaarden brengen het grootste deel van de tijd in hun eentje door. Ze staan er niet om bekend dat ze graag dingen delen, of het nou gaat om territorium, voedsel of een partner. Dus was het behoorlijk verrassend dat parkgidsen in Zuid-Afrika vastlegden dat een luipaardmannetje met twee vrouwtjes paarde.

“Dit is heel ongebruikelijk,” zegt Luke Hunter, onderzoeker en chief conservation officer voor Panthera, de internationale organisatie voor de bescherming van wilde katachtigen, die niet betrokken was bij het maken van de opnamen. “Ik heb wel gezien dat twee luipaardmannetjes hetzelfde krolse vrouwtje opzochten, maar andersom nog nooit.”

Gidsen van het Londolozi Game Reserve, dat naast het Kruger National Park ligt, waren getuige van het bijzondere tafereel. De gidsen kennen de luipaarden in het gebied, en merken op dat de vrouwtjes zussen zijn, die drie jaar na elkaar zijn geboren.

“Omdat ze verwant zijn en elkaar duidelijk kennen, accepteren ze dat ze het mannetje delen,” vertelt Hunter. “Als twee vrouwtjes uit rivaliserende territoria die geen familie zijn elkaar zouden tegenkomen, dan zouden volgens mij de plukken vacht in het rond vliegen.” (Bekijk ook: “Rare Leopard Cannibalism Caught on Video.”)

Alleen, maar niet eenzaam

Richard Laburn, die gids is in Londolozi, vertelt dat het mannetje in de voorafgaande dagen al had gepaard met het jongere vrouwtje, aan de rand van het territorium van haar oudere zus. En dat paren “kan nogal luidruchtig gaan”, aldus Laburn. Daar kwam het oudere vrouwtje vermoedelijk op af, evenals de gidsen, die het lawaai al van ver konden horen.

Terwijl leeuwinnen vaak op hetzelfde moment ontvankelijk zijn om te paren (wat ook wel krols, of in oestrus wordt genoemd), geldt datzelfde niet voor luipaarden. Dus was het waarschijnlijk toeval dat deze twee vrouwtjes op hetzelfde moment krols waren.

Als luipaarden volwassen worden, vertrekken ze uit het territorium van hun ouders en vinden uiteindelijk een eigen territorium. Als deze solitair levende dieren eenmaal hun eigen gebied hebben afgebakend, blijven ze daar ook meestal. Ze hebben alleen contact met elkaar op de grenzen van hun eigen terrein, legt Laburn uit. (Bekijk ook: “Leopard Plays With Prey's Own Bones.”)

Het bijzondere tafereel werd eind november 2017 gefilmd. Dit was mogelijk het moment waarop het oudste vrouwtje zwanger raakte. Zij heeft op het moment een nest welpen, vertelt Laburn. Het jongste vrouwtje was waarschijnlijk te jong om zwanger te raken. Zij was op dat moment tweeënhalf jaar oud, terwijl luipaarden meestal pas vanaf hun vierde zwanger kunnen worden, stelt hij.

Oorlog en vrede onder luipaarden

Amy Attenborough, een andere gids in het reservaat schrijft in een blog dat hetzelfde mannetje de welpen van het oudste vrouwtje had gedood, enkele weken voordat werd gezien dat zij met hem paarde. Het “lijkt misschien bizar dat zij accepteert dat hij dat deed met haar jongen, maar dat is in feite veelvoorkomend gedrag,” schrijft ze.

“Door welpen te doden die niet van hem zijn, zorgt hij ervoor dat het vrouwtje weer in oestrus raakt, waardoor hij met haar kan paren en jongen van hemzelf kan verwekken. Zij weet op haar beurt dat hij het dominante mannetje is, en dat hij degene is waar ze mee moet paren om zich weer te kunnen voortplanten.”

Het bijten en grommen dat op de video te zien en horen is, is ook standaard voor het paargedrag van luipaarden. “Bij veel kattensoorten, onder meer bij huiskatten, bijten de mannetjes het vrouwtje in hun nekvel tijdens het paren. Ze doen dat voorzichtig, ze gaan niet door de huid heen. Mogelijk is het een manier om het vrouwtje gerust te stellen of te kalmeren, zodat zij niet agressief wordt,” vertelt Hunter. En ze “laten zich ook naar hartenlust horen tijdens het paren. Dat is ook normaal.” (Bekijk ook: “Leopard's 'Playful' Bite Could Have Dangerous Consequences.”)

De luipaarden in de video hebben een relatief kleine territoria. Ze komen elkaar vermoedelijk in de toekomst weer tegen, zegt Laburn. Het is natuurlijk nog onduidelijk waar het jongste vrouwtje haar territorium zal vestigen. Dat hangt af van de concurrentie en de beschikbare ruimte, legt hij uit.

 

De hele maand februari staat in het teken van de grote katachtigen. Ontdek hier alles over Big Cat Month. 

Lees meer

bekijk videos

Dieren3:12

Kijk hoe een gans een luipaard te slim af is en zijn kuikens beschermt