Babydieren zijn schattige en aandoenlijke wezens. Zien we er een in nood, dan willen we vaak direct helpen. ‘Onze hersenen zijn – net als die van veel andere soorten – zo ingesteld dat we baby’s willen helpen en beschermen,’ zegt Jennifer Verdolin, die onderzoek doet naar dierengedrag aan de University of Arizona in het Amerikaanse Tucson. Maar soms is het juist beter om een ogenschijnlijk verlaten konijntje of een babyhert in het bos met rust te laten.

Een jong dier helpen is niet altijd de juiste keuze

Dat bleek bijvoorbeeld in Yellowstone National Park, waar een pasgeboren bizon werd geëuthanaseerd nadat een bezoeker de baby probeerde te helpen door het van een rivier op de nabijgelegen weg te duwen. Het jonge dier was van de kudde gescheiden geraakt bij het oversteken van de rivier. Maar toen het kalf eenmaal op de weg liep, bleef het mensen en auto’s benaderen. Het dier was verstoten door de kudde en zodoende besloot de parkdienst over te gaan tot euthanasie.

Leestip: Nieuw onderzoek wijst uit: wilde dieren zijn niet altijd even bang voor mensen

Het is lastig om te herkennen wanneer een dier daadwerkelijk in de problemen zit en hulp nodig heeft. En het is misschien nog wel lastiger om te leren hoe je veilig kunt helpen. Daarom vroegen we Verdolin en andere experts om advies. Hoe moet je omgaan met jonge dieren, zowel in de wildernis als in je eigen tuin?

Tip 1: bekijk de situatie van een afstand

‘Als je een jong te dicht nadert, kan het vluchten en daarmee nieuwe obstakels creëren voor een ouder die het probeert te vinden,’ zegt Verdolin. ‘Daarom kun je beter een verrekijker pakken om de situatie te onderzoeken.’

Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!

Soms is een jong dier helemaal niet vermist, maar precies waar het hoort te zijn. ‘Jonge konijnen en herten worden doorgaans voor lange perioden alleen gelaten als ze niet gevoerd worden – verstopt in hoog gras of struiken terwijl een ouder foerageert,’ zegt David Mizejewski, wildlife-expert bij de National Wildlife Federation. ‘Die ouders laten hun kroost waarschijnlijk alleen zodat de aandacht van roofdieren zo min mogelijk wordt gewekt,’ legt Mizejewski uit.

Tip 2: bel de plaatselijke instanties

Natuurlijk zijn er ook situaties waarin je direct kunt helpen. ‘Als je een schildpad de weg ziet oversteken en het is veilig om het verkeer te stoppen, dan is het prima om het dier te helpen,’ zegt Mizejewski. ‘Als een dier zichtbaar gewond is, kun je advies inwinnen door te bellen met de lokale dierenambulance, een dierenarts of een dierenopvang. Als een jong niet zichtbaar gewond is, is het advies vaak om een dag te wachten om te zien of een ouder terugkomt.’

Een hardnekkige mythe is dat het aanraken van een babydier ertoe leidt dat moeders hun jong verstoten. Verdolin en Mizejewski zeggen allebei geen diersoorten te kennen waarbij dit enkel door menselijk contact gebeurt. Wanneer ouders hun kroost verlaten, liggen daar waarschijnlijk andere factoren aan ten grondslag, zoals het voedselaanbod. ‘Als het moederdier om andere redenen in paniek is en jij haar jong oppakt, dan houdt ze het wellicht voor gezien,’ zegt Mizejewski.

Tip 3: help de allerjongsten, maar bekijk het per geval

Naast de eerder genoemde schildpad op de weg zijn er andere situaties waarin wilde dieren veilig geholpen kunnen worden. ‘Als je ziet hoe een babyvogeltje uit het nest valt, kun je het diertje meestal voorzichtig terug in het nest zetten,’ aldus het Cornell Lab of Ornithology (VS).

Leestip: Keert na de wolf ook de bruine beer terug naar Nederland?

Je hoeft jonge vogels die onder een boom zitten echter niet altijd op te pakken. Ze zijn namelijk niet altijd gevallen. Als de vogel een relatief groot verenkleed heeft, is het vaak een nestverlater of nestvlieder: een jonge vogel die leert vliegen. De ouders zijn misschien niet te zien, maar waarschijnlijk wel in de buurt.

Het blijft lastig om in te schatten of je moet handelen of juist niet. Twijfel je wat je het best kunt doen? Bel dan de lokale dierenambulance om advies in te winnen.

Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!