Honingberen verzetten zich tegen wildcriminaliteit

Honingberen die worden bevrijd uit de handen van illegale handelaren in wilde dieren zijn doorgaans zó getraumatiseerd dat ze zich niet langer voortplanten, dus is de geboorte van een beertje in gevangenschap een feestelijke zeldzaamheid.

Friday, July 6, 2018,
Door Annie Roth
Zeldzaam honingbeertje geboren bij ouders die werden gered
Zeldzaam honingbeertje geboren bij ouders die werden gered

Veel honingberen die over de hele wereld in dierentuinen worden gehouden, zijn ooit gered van een vreselijk bestaan in de illegale dierenhandel. Daarom is het ongebruikelijk goed nieuws voor de soort dat twee geredde honingberen in gevangenschap onlangs een jong hebben gekregen.

Stropers hebben het op deze beren gemunt vanwege hun lichaamsdelen, die worden gebruikt in traditionele ‘geneesmiddelen’ zonder enige bewezen werkzaamheid. Gevangen beren die niet voor dit doel worden geslacht, worden verkocht aan handelaren in exotische huisdieren of aan criminelen die berengal aan de dieren onttrekken, een substantie die eveneens voor de bereiding van traditionele huismiddelen wordt gebruikt.

Wanneer de beren uit handen van deze wildcriminelen worden gered, zijn ze vaak zó getraumatiseerd dat ze bepaalde kenmerkende gedragingen, zoals voortplanting, zijn kwijtgeraakt, zegt Mike Jordan, directeur collecties van de Chester Zoo in Engeland. “Veel van deze dieren komen niet meer over het trauma heen en zullen nooit meer volledig normaal functioneren,” zegt Jordan.

In de Chester Zoo worden twee honingberen genaamd Milli en Tony verzorgd. De dieren werden in 2009 gered uit handen van Cambodjaanse stropers. Gezien deze voorgeschiedenis betwijfelden de verzorgers of ze zich nog zouden voortplanten. Maar ze hadden succes: vorige week baarde Milli een welpje. Volgens de dierentuin is het de eerste keer in het Verenigd Koninkrijk dat een honingbeertje in gevangenschap is geboren.

“Het is een geweldige gebeurtenis voor de ouders en ook voor de dierentuin, omdat het voor het eerst bij deze soort in het Verenigd Koninkrijk gebeurt,” zegt Tim Rowlands, hoofd zoogdierverzorging van de Chester Zoo.

Zeldzame soort

De honingbeer is de kleinste en minst bekende van de berensoorten in de wereld – en dreigt ook snel een van de zeldzaamste te worden.

Wetenschappers weten niet precies hoeveel honingberen er nog in het wild leven, maar volgens de International Union for Conservation of Nature wordt de soort momenteel beschouwd als kwetsbaar voor uitsterving. Door habitatverlies en stroperij zijn de populaties van deze beren in de afgelopen dertig jaar in heel Zuidoost-Azië met meer dan een derde geslonken.

Stropers hebben het op de honingberen gemunt omdat ze met de galblazen, klauwen en levende welpen van deze soort een klein fortuin kunnen verdienen. De klauwen worden als delicatesse beschouwd, terwijl de galblaas wordt gebruikt bij de bereiding van traditionele Chinese ‘geneesmiddelen’. (Lees ook: ‘De schokkende wereld van berengal-oogsten.’)

Al sinds de late jaren zestig van de vorige eeuw hebben natuurbeschermers geprobeerd om honingberen in dierentuinen met elkaar te laten paren, zonder veel succes.

“De Chester Zoo werd speciaal uitgekozen om Milli en Toni te verzorgen nadat ze in hun jonge leven zulke vreselijke ervaringen moesten doorstaan,” zegt Rowlands. “Het is gewoonweg fantastisch dat we ze zover hebben gekregen dat ze nu samen een welpje hebben.”

Door de geboorte van het beertje heeft Jordan weer hoop dat dieren die het slachtoffer zijn geweest van illegale wildcriminaliteit met succes kunnen worden gerehabiliteerd. Omdat de totale omvang van het fokproject voor honingberen in gevangenschap slechts honderd dieren omvat, wordt de geboorte van één welp al als een belangrijke bijdrage beschouwd.

Nieuwe generatie

Honingberen of Maleise beren leven in de tropische wouden van Zuidoost-Azië, waar ze de hoogste bomen in klimmen op zoek naar insecten, vruchten en honing. (Lees meer over de honingbeer.)

De vrouwtjes van de honingbeer worden zeugen genoemd en kunnen anderhalve meter lang worden en een kleine dertig kilo wegen. Bij de geboorte wegen de welpen minder dan een blikje soep. Er zijn zeugen geobserveerd die met een welp in hun armen op hun achterpoten liepen. De welpen worden vier maanden gezoogd, waarna ze aan de zijde van de moeder blijven totdat ze twee jaar oud zijn.

Ook de welp die in de Chester Zoo is geboren, blijft de komende twee jaar bij zijn moeder. Daarna krijgt hij de kans zijn eigen gezin te stichten, hetzij in de dierentuin van Chester of in een andere dierentuin.

“Het is van cruciaal belang dat de welp ons kan helpen aandacht te vragen voor de illegale handel in wilde dieren, een van de grootste bedreigingen voor de toekomst van de wilde natuur,” zegt Jordan.

Lees meer

bekijk videos

Dieren0:24

National Geographic Photo Ark onthult de 10.000ste diersoort

Dieren3:32

Beren 101