Botswana heft verbod op olifantenjacht op

Na vijf jaar is de jacht nu weer toegestaan in Botswana, waar ongeveer een derde van de Afrikaanse savanneolifanten leven.vrijdag 24 mei 2019

De regering van Botswana heeft besloten de sportjacht op olifanten na een onderbreking van vijf jaar weer toe te staan, zo blijkt uit een verklaring die op 22 mei werd bekendgemaakt door het Ministry of Environment, Natural Resource Conservation and Tourism (Milieu, Natuurbescherming en Toerisme).

Botswana telt meer dan 130.000 olifanten, ongeveer een derde van de overgebleven savanneolifanten in Afrika. De recente crisis vanwege de stroperij voor ivoor leek aan het land voorbij te gaan. Op het totale continent is het aantal olifanten tussen 2007 en 2014 met 30 procent gedaald volgens de Great Elephant Census, een door Elephants Without Borders uitgevoerde olifantentelling in 18 landen die in 2016 werd afgerond en die door Vulcan, een liefdadigheidsinstelling voor het behoud van wilde diersoorten, werd gefinancierd. 

Hoewel het nu dus is toegestaan om op olifanten te jagen in Botswanen, staan Amerikaanse sportjagers waarschijnlijk niet te dringen. De kans dat ze hun jachttrofeeën mee naar huis mogen nemen is klein. In 2017 ontstond ophef toen de Amerikaanse Fish and Wildlife Service (het agentschap voor visserij en natuur) besloot om het verbod op de invoer van olifanttrofeeën uit Zimbabwe en Zambia op te heffen. Nadat president Donald Trump via een tweet zijn onvrede over dit besluit kenbaar maakte, veranderde het agentschap van koers en besloot het alle aanvragen voor het invoeren van olifanttrofeeën, uit welk land dan ook, per geval te beoordelen. Sindsdien is er nog geen enkele vergunning verleend.

In juni 2018 stelde de regering van Botswana een commissie samen om een advies uit te brengen over het al dan niet opheffen van het verbod op de trofeejacht. Het verbod werd in 2014 ingesteld door de toenmalige president Ian Khama om het behoud van diersoorten als de olifant te bevorderen. De gemeenschapsvertegenwoordigers die toezicht hielden op de jacht legden nauwelijks rekenschap af, stelde Mike Chase, de directeur van Elephants without Borders afgelopen februari in een interview met National Geographic, toen het voorstel nog werd besproken. “De dorpsbewoners profiteerden niet mee van de jachtquota en de bedragen die de jagers betaalden.”

Toch concludeerde de commissie, waarin onder meer lokale ambtenaren, medewerkers van ngo’s, onderzoekers en vertegenwoordigers van de branche zaten, dat “het jachtverbod een negatief effect heeft op het levensonderhoud, vooral voor organisaties uit de gemeenschap” die eerder profiteerden van de jacht.

Ook werd geconstateerd dat het Department of Wildlife and National Parks er vaak te lang over deed om in te grijpen wanneer olifanten schade veroorzaakten. De dieren kunnen in een nacht tijd de oogst van een heel seizoen vernielen.

“De geraadpleegde partijen kwamen gezamenlijk tot het oordeel dat het jachtverbod moet worden opgeheven,” aldus de verklaring. “Op basis daarvan heeft de regering de aanbevelingen beoordeeld en een afweging gemaakt, en besloten om het verbod op te heffen.”

“Je moet ook kijken naar de internationale consequenties” 

“Er kan bij ons sprake zijn van duurzame quota, waarbij het effect op de populatie verwaarloosbaar is,” aldus Chase. “Maar je moet een afweging maken en ook kijken naar de internationale consequenties... en de manier waarop zo onze economie, onze banen en onze reputatie als voorloper op het gebied van soortbehoud kan worden ondermijnd.”

Toch kon hij ook begrip opbrengen voor gemeenschappen die te lijden hebben onder de vernielingen die olifanten aanrichten en die daarom pleitten voor de heropening van de jacht. Hij merkte op dat het leefgebied van de olifanten zich flink heeft uitgebreid in Botswana, doordat de dieren door de droogte steeds grotere afstanden zijn gaan afleggen op zoek naar water, waardoor ze vaker in contact met mensen komen.

“Deze mensen moeten leven in de buurt van een vijf ton zwaar, levensgevaarlijk dier dat hun oogsten en bezittingen vernielt; ik begrijp hun bezorgdheid", stelde hij. “Als je alles al hebt geprobeerd en ze nog steeds een gevaar vormen, dan moeten de dieren worden afgemaakt. Maar dan zouden de gemeenschappen daar ook van moeten profiteren, doordat zij een jager uitnodigen die hen betaalt,” merkte hij in februari op.

Khama liet zich kritisch uit over het besluit en stelde dat het een politieke achtergrond had, met als doel om stemmen op het platteland te winnen voor de verkiezingen in oktober.

Dan Ashe, die tijdens de regering Obama aan het hoofd stond van de Amerikaanse Fish and Wildlife Service en die nu voorzitter en CEO is van de Association of Zoos and Aquariums, stelt dat hij persoonlijk weinig op heeft met de plezierjacht op olifanten, maar dat het belangrijk is om te erkennen dat Botswana zijn eigen natuurbeleid kan voeren.

“Botswana had altijd een goede reputatie bij de Amerikaanse Fish and Wildlife Service, het land stond bekend om zijn professionele bestuur en relatief corruptieloze overheid,” zegt hij. Hij voegt daar nog aan toen dat, toen hij aan het hoofd van de service stond “we professioneel gezien vertrouwen hadden in Botswana.”

Veel dierenbeschermers zijn tegen de olifantenjacht, zowel vanwege de daling van het aantal dieren op het hele continent als uit ethische overwegingen  - er bestaat geen twijfel over het feit dat olifanten in staat zijn om empathie en andere emoties te voelen.

De jacht zal weer worden toegestaan “op een fatsoenlijke en ethisch verantwoorde manier” waarover nog nadere informatie zal worden gegeven, zo staat in de regeringsverklaring.

Wildlife Watch is een project op het gebied van onderzoeksjournalistiek van National Geographic Society en National Geographic Partners dat zich richt op illegale praktijken rond en uitbuiting van wilde dieren. Lees meer op natgeo.nl/wildcriminaliteit

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op NationalGeographic.com

LEES VERDER

Wildcriminaliteit

Wildcriminaliteit

Lees meer over stroperij en illegale handel in wilde dieren.

China legaliseert neushoornhoorn en tijgerbotten voor medicinale doeleinden

Er is nooit bewezen dat neushoornhoorn en tijgerbotten een geneeskrachtige werking hebben, en natuurbeschermers noemen de maatregel een grote stap terug in het behoud van wilde diersoorten.

Hoe de zaak tegen een vermeende stropersbaas mislukte

Boonchai Bach is slechts een van de sleutelfiguren uit de wereld van de wildcriminaliteit die in de afgelopen tijd aan vervolging zijn ontkomen.
Lees meer