De imkers van Amsterdam

Boven op het dak van prominente gebouwen in de Nederlandse hoofdstad leven steeds meer honingbijenvolken die worden verzorgd door hobbyisten en professionele imkers.

Imker James Williams inspecteert de bijenkasten op het dak van Waldorf Astoria, die de vorm hebben van de 17de-eeuwse grachtenpanden waarin het hotel is gevestigd.

Foto van JURRE ROMPA
Gepubliceerd 24 jun. 2021 16:36 CEST

Dit artikel verscheen in de zevende editie van National Geographic Magazine 2021.

‘Kijk, daar staat-ie.’ Portret- en documentair fotograaf Jurre Rompa wijst naar een donkere houten kast die wegvalt tegen de huismuren op het terrein van het Binnengasthuis, een oud ziekenhuis in hartje Amsterdam. In de kast leven duizenden honingbijen die worden verzorgd door stadsimker Sunke. Het binnenpleintje wordt vaak bezocht door voetballende kinderen of, buiten coronatijd, door langslopende toeristen. De meesten zullen geen idee hebben dat zich hier een heel bijenvolk ophoudt.

In Amsterdam vliegen zo’n 33 miljoen honingbijen rond, 38 maal zo veel als er mensen wonen, zegt Rompa. ‘Overal in de stad staan bijenkasten, maar vaak buiten ons blikveld,’ vertelt hij. ‘Bijvoorbeeld op de Heineken Experience of op hotel Waldorf Astoria aan de Herengracht. Of, heel toepasselijk, op warenhuis de Bijenkorf. Maar ook in tuinhuisjes, op daken van scholen enzovoorts.

Vanuit een raamkozijn aan de Wijdesteeg in het centrum van Amsterdam schept Dorinde de Tempe een bijenvolk in een bijenkorf, nadat ze een melding van een zwerm had gekregen. De Tempe houdt zelf bijen op onder meer het dak van het Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond en is oprichter van De Mokumse Stadsimkerij, vanwaaruit ze lesgeeft en workshops verzorgt over bijen.

Foto van JURRE ROMPA

Vanuit zijn kamer aan de Universiteit van Amsterdam keek socioloog Jonathan Berg uit op een kaal dak. Dat kon anders, vond hij: na een cursus imkeren verzorgt hij er nu zijn eigen bijenvolk.

Foto van JURRE ROMPA

Stadsimkeren ontstond begin deze eeuw in New York en Londen en is overgewaaid naar andere grote steden. In Amsterdam zijn er nu zo’n twee-honderd officiële imkers. ‘Toch zou je niet weten dat ze er zijn,’ zegt Rompa.

Twee jaar geleden begon hij aan zijn fotoproject The Invisibles, waarvoor hij een beurs ontving van het Stadsarchief Amsterdam. ‘Iemand zei laatst: maar je ziet helemaal geen honing op de foto’s! Dat was ook niet het idee. Ik wilde juist de omgeving laten zien, om een beeld te geven van een vak dat vrijwel onzichtbaar is in de grote stad.’

Op het dak van de Leonardo Da Vincischoolvertelt stadsimker Geert van Kerckhove wekelijks een groep kinderen over zijn vak.

Foto van JURRE ROMPA

Een leerling van de basisschool wacht tot de les begint.

Foto van JURRE ROMPA

De bijenkasten op de Ito-toren, een kantoorgebouw aan de Amsterdamse Zuidas, zijn gehuurd van Stichting Beelease. De stichting, die zich inzet voor het behoud van de honingbij, heeft een aantal imkers in dienst die zorg dragen voor de bijenvolken op daken van bedrijven en hotels in Amsterdam. Ook de Heineken Experience en het Waldorf Astoria hebben hun kasten door Beelease laten plaatsen.

Foto van JURRE ROMPA

Anderhalf jaar eerder fotografeerde Rompa imkers op Pemba, een groen eilandje boven Zanzibar. ‘Ik kwam er in contact met een Franse organisatie die imkers opleidde. Het zag er zo apart uit: alsof er aliens door het bos liepen. Ik hobbelde twee weken lang overal achteraan, bij een temperatuur van veertig graden en omringd door agressieve Afrikaanse bijen.’

Bij terugkomst in Amsterdam hoorde Rompa dat ook hier op bijzondere plekken bijen worden gehouden. ‘Ik ben gaan googelen en stuitte op een aantal imkers. De rest volgde toen snel.’ Er zijn professionals, maar ook een hoop hobbyisten, vertelt hij. ‘Veel imkers vinden het leuk om hun kennis door te geven, bijvoorbeeld aan scholieren of medewerkers van bedrijven die kasten hebben laten plaatsen,’ zegt Rompa. ‘Met de honingbijen gaat het goed in Amsterdam – maar er komen nu zo veel bijenkasten dat we ervoor moeten waken dat ze elkaar in de weg gaan zitten in hun zoektocht naar voedsel in de stad.’

Cursisten van imker Geert van Kerckhove beklimmen het dak van LAB111, een cultbioscoop niet ver van het Vondelpark. Imkeren in de grote steden wint de laatste jaren aan populariteit, maar dat betekent ook dat er genoeg voedsel te vinden moet zijn. ‘In Amsterdam staan veel lindebomen, dat zijn een soort grote supermarkten voor bijen,’ zegt Rompa. ‘Veel bijenvolken zijn van de bomen afhankelijk.’

Foto van JURRE ROMPA

Jurre Rompa woont in Amsterdam. Met The Invisibles won hij een tweede prijs in de categorie ‘Natuur en Wetenschap serie’ van de Zilveren Camera 2020.

Lees meer

Ontdek Nat Geo

  • Dieren
  • Milieu
  • Geschiedenis en Cultuur
  • Wetenschap
  • Reizen
  • Fotografie
  • Ruimte
  • Video

Over ons

Abonnement

  • Abonneren
  • Schrijf je in
  • Shop
  • Disney+

Volg ons

  • Gebruiksvoorwaarden
  • Privacyverklaring
  • Cookiebeleid
Copyright © 1996-2015 National Geographic Society. Copyright © 2015-2017 National Geographic Partners, LLC. Alle rechten voorbehouden.