Uldis Roze doet al ruim 30 jaar onderzoek naar oerzons, of Noord-Amerikaanse boomstekelvarkens (Erethizon dorsatum). En hij heeft geen idee hoe vaak hij het grapje al heeft gehoord: ‘Hoe doen stekelvarkens het? Heel voorzichtig.’
Dat antwoord is ‘correct, maar niet erg verhelderend’, zegt Roze, emeritus hoogleraar biologie aan Queens College in New York. De paring van de oerzon is complex en verloopt traag en nogal nat.
Sterke geur afscheiden
Het paarseizoen begint in het najaar. Tegen een boom van haar keuze scheidt het wijfje een vloeistof met een sterke geur af, waarmee ze aangeeft dat ze bijna klaar is om te paren. De mannetjes die erop afkomen gaan in de boom en op de grond in gevecht. De winnaar mag met haar paren – maar zover is het dan nog niet.
Leestip: Kikkers veinzen hun dood om niet te hoeven paren
Om het vrouwtje zover te krijgen, besproeit het mannetje haar verschillende keren met enkele druppels urine. Dat gebeurt met zo’n kracht, vertelt Roze, ‘dat hij het vrouwtje zelfs vanaf een andere tak kan raken’. Er volgen ‘urenlang herhaaldelijke salvo’s’, aldus Roze, tot het vrouwtje in de stemming is. Meestal verlaat het stel vervolgens de boom voor de eigenlijke paring.
Stekelvarkenparing: een prikkelende ervaring
Met al die stekels kan dat een heikele aangelegenheid zijn. Maar is zij eenmaal zover, dan slaat ze haar staart over haar rug zodat de stekelvrije onderkant boven ligt. Tijdens de daad kan hij daar dan met zijn voorpoten op steunen.
Zo’n 7 maanden later wordt er bij oerzons gewoonlijk 1 jong geboren. De kleine heeft bij de geboorte al zijn stekels al, maar omdat hij in de vliezen ter wereld komt, verloopt dat redelijk pijnloos.
Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief van National Geographic en ontvang de favoriete verhalen van de redactie wekelijks in je mail.
