Het Congobekken is het op een na grootste regenwoud ter wereld, na de Amazone. Een nieuw rapport van het Wereld Natuur Fonds (WNF) – New Life in the Congo Basin: a Decade of Species Discoveries (2013-2023) – onderstreept de enorme rijkdom aan biodiversiteit in de ‘longen van Afrika’: de afgelopen 10 jaar werden er maar liefst 742 nieuwe soorten ontdekt.
De lijst is op te delen in 430 plantensoorten en 312 diersoorten, van uilen en vleermuizen tot krokodillen. Wereldwijd werkten er honderden wetenschappers aan het onderzoek mee. Voor de studie werden gegevens verzameld uit de periode van 2013 tot 2023.
Apen, vleermuizen en elektrische vissen
Er werden in totaal 140 ongewervelde dieren, 96 vissen, 22 amfibieën, 42 reptielen, 2 vogels en 10 zoogdieren ontdekt. Dat is goed nieuws in een tijd waarin volgens de IUCN bijna 50.000 diersoorten met uitsterven worden bedreigd.
Het rapport beschrijft onder andere de vondst van Petrocephalus arnegardi, een elektrische vis die werd ontdekt in 2014. P. arnegardi is in staat zwakke elektrische pulsen uit te zenden via een speciaal orgaan bij zijn staart. Deze stroomstootjes gebruikt hij voor het verkennen van zijn omgeving, het vangen van prooien en het opsporen van vijanden – en zelfs om zijn paringskansen te vergroten.
Leestip: Een beer van een beer: hoe de holenbeer kon uitsterven
Een andere nieuwkomer is Aphyosemion aurantiacum, te zien op foto onderaan. De killivis, die in 2018 werd ontdekt, valt direct op door zijn regenboogkleurige schubben, beige flanken en helderoranje vinnen en staart. Het ontdekken van nieuwe zoogdieren, is vrij uitzonderlijk. Van de 10 nieuwe soorten die in het Congobekken werden beschreven ging het om een nieuwe apensoort, vier spitsmuizen, drie muizen en twee vleermuizen.
Gevaren voor een rijke biodiversiteit
Hoewel de vele ontdekkingen optimistisch stemmen, luidt het WNF de noodklok. Het Congobekken is niet alleen de thuisbasis van talloze nieuwe soorten, maar ook van vele bedreigde diersoorten, zoals de gorilla, bosolifant en chimpansee. Illegale houtkap, mijnbouw en de aanleg van wegen vormt een ernstige bedreiging voor hun leefomgeving.
Dat geldt ook voor lokale gemeenschappen, die steeds vaker moeten wijken. Juist veel van deze gemeenschappen beschikken over waardevolle kennis van de natuur. Met de toename van boskap gaat niet alleen hun leefgebied verloren, maar ook kennis over de dieren en het behoud van het regenwoud.
