‘Wat een pracht!’ Humberto Tan had altijd al een fascinatie voor grote ‘roofkatten’, maar op de jaguar is hij zelfs een beetje verliefd geworden. Dat begon tijdens het maken van zijn Videoland-documentaire De jacht op de jaguar, waarin hij de jungle van zijn geboorteland Suriname intrekt om het perfecte plaatje te schieten van dit ongrijpbare roofdier.
De jaguar: krachtpatser van het regenwoud
De jaguar (Panthera onca) is, na de leeuw en de tijger, de grootste katachtige ter wereld. Hij leeft verspreid over grote delen van Midden- en Zuid-Amerika, waar hij vooral de voorkeur geeft aan dichtbegroeide bossen, moerassen en riviergebieden. Zijn naam is vermoedelijk afgeleid van yaguara, wat Tupi-Guarani is voor ‘wild beest dat zijn prooi in één sprong overwint’.
Leestip: Wat zijn de verschillen tussen een luipaard en jaguar?
Dat is geen loze beschrijving. De jaguar beschikt over een uitzonderlijk krachtige beet, sterk genoeg om zelfs het harde schild van een schildpad te kraken. En waar veel mensen bij katten aan droge poten denken, vormt water voor de jaguar geen enkele belemmering. Integendeel: hij is een uitstekende zwemmer, iets wat Tan tijdens zijn reis meerdere keren met eigen ogen zag.
Jager, zwemmer en opportunist
Het jachtgedrag van de jaguar is flexibel en hangt sterk af van zijn leefgebied en beschikbare prooien. Van tapirs en herten tot kaaimannen: de jaguar past zijn strategie gemakkelijk aan. In sommige regio’s jaagt hij vooral ’s nachts, elders juist overdag.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
Dat aanpassingsvermogen maakt hem tot een uiterst succesvolle jager – en tot een sleutelsoort in het ecosysteem. Als toppredator houdt de jaguar populaties van andere dieren in balans. Verdwijnt hij, dan raakt het hele systeem verstoord.
Een icoon onder druk
Die ecologische rol maakt de jaguar extra belangrijk, maar ook extra kwetsbaar. Door ontbossing, versnippering van leefgebieden en illegale jacht staat de soort inmiddels op de Rode Lijst van de IUCN. Tijdens zijn tocht door Suriname werd Tan geconfronteerd met die realiteit. Sporen van jaguars zijn zeldzaam geworden, ontmoetingen nog zeldzamer.
Leestip: Dit is het favoriete dier van... astronaut André Kuipers
Juist die combinatie van kracht en kwetsbaarheid maakt de jaguar zo fascinerend. Voor Tan werd duidelijk: dit dier is niet alleen een fotogeniek icoon van het regenwoud, maar ook een symbool van wat er op het spel staat als mens en natuur uit balans raken.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
