Vóór de Romantiek, eind achttiende eeuw, draaide het bij huwelijken om afspraken die werden gemaakt met het oog op de belangen van de families van de echtelieden. Maar was er ook sprake van echte liefde? Vier van de meest iconische koppels uit de geschiedenis leren ons dat er verschillende motieven waren om samen door het leven te gaan.

1. Cleopatra en Julius Caesar: strategisch echtpaar

De relatie van Caesar en Cleopatra VII duurde nauwelijks vier jaar. De romance begon in 48 v.C., toen Caesar aankwam in de Egyptische hoofdstad Alexandrië. Cleopatra, die met haar broer Ptolemaeus XIII was verwikkeld in een strijd om de macht, bracht een bezoek aan Caesar. Haar land was van groot strategisch belang voor Rome, en omgekeerd zocht zij naar steun van Caesar voor haar eigen ambities. Zo kwam het tot een verhouding, die zowel een liefdes- als een politieke relatie was.

cleopatra en caesar, gravure uit het toneelstuk julius caesar van william shakespeare 1870
duncan1890//Getty Images
Cleopatra en Caesar, gravure uit het toneelstuk Julius Caesar van William Shakespeare (1870).

Nadat Ptolemaeus was verslagen en gedood, werd Cleopatra gekroond als koningin van Egypte. Het jaar daarop beviel zij van een kind van Caesar, Caesarion. In het najaar van 46 v.C. reisde ze naar Rome, waar ze in 44 v.C., een maand na de moord op Caesar, weer vertrok. Mogelijk was ze aanwezig bij de inwijding van het Forum van Caesar en van de tempel van Venus Genetrix, waar Caesar een gouden beeld van haar liet neerzetten.

2. Mumtaz Mahal en Shah Jahan: beroemd bouwwerk

    In 1627 werd Shah Jahan de vijfde vorst uit de machtige dynastie van de Indiase grootmogols. Zijn grootvader Babar was de stichter van hun rijk. In 1612 trouwde Shah Jahan met de nicht van een van de vrouwen van zijn vader: Arjumand Banu Begum. Het huwelijk was gesloten om politieke redenen, maar groeide uit tot een liefdesrelatie. Shah Jahan gaf zijn vrouw de naam Mumtaz Mahal, ‘de favoriete van het hof’.

    In 1631 stierf Mumtaz in het kraambed bij de bevalling van haar veertiende kind. Haar weduwnaar, die beroemd was om de vele bouwwerken die hij had laten bouwen, zou ter ere van zijn liefde voor haar in Agra de Taj Mahal laten bouwen. In 1652 was het bouwwerk voltooid. Het is een van de weinige bouwwerken in de geschiedenis die zijn gebouwd als pure ode aan de liefde.

    shah jahan liet voor zijn grote liefde mumtaz mahal de taj mahal in india bouwen
    Kriangkrai Thitimakorn//Getty Images
    Shah Jahan liet voor zijn grote liefde de Taj Mahal in India bouwen.

    3. Oscar Wilde en Alfred Douglas: verboden liefde

      In 1891 leerde de schrijver Oscar Wilde – 37 jaar, getrouwd en vader van twee kinderen – de 21-jarige Alfred Douglas kennen. Het tweetal kreeg een verhouding. Dat Wilde homoseksueel was, was een publiek geheim waar de victoriaanse maatschappij een oogje voor toekneep. Wilde subsidieerde de dure hobby’s van Alfred: gokken, drinken, en andere mannen.

      In 1895 werd Wilde beschuldigd van sodomie en kreeg hij twee jaar celstraf. In gevangenschap schreef hij een bittere brief aan Alfred, waarin hij hem verweet dat hij hem tot een bandeloos leven had verleid. Toch kwamen Wilde en Alfred in 1897 weer bij elkaar. Maar Alfred kneep hem financieel uit en verliet hem voorgoed. Wilde overleed in 1900. In 1918 trouwde Alfred, waarna hij openlijk zijn vroegere geliefde omschreef als ‘een van de grootste boze machten van de afgelopen 350 jaar in Europa’.

      oscar wilde met naast zich alfred douglas op een foto uit 1893
      BRITISH LIBRARY/ALBUM
      Oscar Wilde (links) met naast zich Alfred Douglas op een foto uit 1893.

      4. Frida Kahlo en Diego Rivera: passie voor kunst

        Frida Kahlo was 21 jaar toen ze in 1928 in Mexico-Stad de meest gevierde schilder van het land, Diego Rivera, opzocht. Hij legde net de laatste hand aan een van zijn beroemde muurschilderingen. Frida wilde hem drie werken laten zien die ze had geschilderd, en zijn oordeel hierover horen. Rivera was verbluft, niet alleen door de kwaliteit van het werk, maar ook door de zeldzame schoonheid van de jonge vrouw. Minder dan een jaar na deze ontmoeting waren ze getrouwd.

        Op het eerste gezicht vormden ze een onwaarschijnlijk koppel, vanwege het verschil in leeftijd – hij was 43 en zij 22 – en in uiterlijk; ze waren als een olifant en een duif, zoals sommigen zeiden. Frida’s koosnaam voor Diego was zelfs ‘mijn kikker-pad’. Desondanks was hij een enorme charmeur. Zijn affaires leidden tot een breuk, maar later kwamen ze toch weer bij elkaar. Nadat ze was overleden verklaarde Rivera: ‘Ik heb nooit enige moraal gehad en leefde alleen voor mijn genot.’

        Nog niet uitgelezen? In de nieuwste Historia (editie 3/2024) lees je over nog zestien andere iconische koppels uit de geschiedenis. Je bestelt ’m hier.

        frida kahlo en diego rivera op een foto uit de tijd dat het echtpaar in californie verbleef
        ALBUM
        Frida Kahlo (1907-’54) en Diego Rivera (1886-1957) op een foto uit de tijd dat het echtpaar in Californië verbleef.