Op 24 januari 41 n.C. kwam er een gewelddadig einde aan het leven van Gaius Caesar Augustus Germanicus, beter bekend als keizer Caligula. Zijn bijnaam – ‘kleine laarsjes’ – verwees naar het soldatenuniform dat hij als peuter droeg wanneer hij zijn vader vergezelde op veldtocht. Onschuldig klinkt het, maar Caligula’s regeerperiode zou allesbehalve dat blijken. Wie was deze jonge keizer, en hoe groeide hij uit tot een van de beruchtste leiders uit de Romeinse geschiedenis?

Een moordende achteroom

Wanneer Caligula zeven jaar oud is, sterft zijn vader. Mogelijk werd hij vergiftigd in opdracht van keizer Tiberius, Caligula’s achteroom. Tiberius, een telg uit de familie van keizer Augustus en Julius Caesar, liet namelijk verschillende familieleden doden om zo te voorkomen dat zij zijn positie als keizer aan het wankelen zouden brengen.

Hoewel er voor Caligula dus voldoende aanleiding was om Tiberius te haten, zouden de twee nog veel tijd met elkaar doorbrengen. Caligula wordt op zijn achttiende door de keizer naar het eiland Capri gehaald en in zijn hofhouding opgenomen.

Caligula volgt Tiberius op

Het is mogelijk dat Caligula bewust het vertrouwen van keizer Tiberius probeerde te winnen om dichter bij de macht te komen. Sommige historici beweren dat Caligula al van jongs af aan werd misbruikt door Tiberius, en dat hij de bevelen van de keizer mogelijk enkel opvolgde uit zelfbehoud.

Volgens de Romeinse historicus Suetonius zouden de twee een gemeenschappelijke interesse hebben gehad in folteringen en seksuele activiteiten, die ze op het eiland uitleefden.

Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!

Als Tiberius in 37 n.C. sterft, wordt Caligula benoemd tot keizer van het Romeinse Rijk. In eerste instantie ontvangt het volk hun nieuwe leider met open armen. De Romeinen zijn opgelucht dat ze van de wrede Tiberius verlost zijn. Als keizer verlaagt Caligula de belastingen en laat hij de door Tiberius verbannen senatoren terugkeren naar Rome.

Maar een aantal maanden na zijn aantreden wordt keizer Caligula ernstig ziek, mogelijk als gevolg van een psychische of neurologische aandoening. Wekenlang balanceert hij op het randje van de dood, maar hij overleeft het.

Wreedheid als machtsmiddel

Hoewel Caligula herstelt van zijn ziekte, begint zijn mentale gezondheid af te takelen. Kort nadat hij weer fit is, komt de volgende klap: zijn lievelingszus Julia Drusilla sterft. Caligula verafgoodde haar en er gingen geruchten rond dat hij een incestueuze relatie met haar had.

Vanaf dat moment lijkt de keizer te ontsporen. Het wordt zijn omgeving steeds duidelijker dat Caligula ervan geniet om anderen te zien lijden. Om die behoefte te bevredigen, organiseert hij extravagante gladiatorengevechten en publieke executies. Maar de keizer leeft zich ook uit op de mensen in zijn directe omgeving.

Leestip: Hoe wreed waren Romeinse keizers?

Keizer Caligula dringt zich publiekelijk op aan de echtgenoten van vooraanstaande Romeinen en senatoren, puur om hen te vernederen en zijn machtspositie te onderstrepen. Van willekeurige figuren uit de Romeinse elite worden zonder waarschuwing alle bezittingen afgenomen.

Wie protesteert, wordt gemarteld en gedood. Ouders moeten toekijken hoe hun kinderen worden geëxecuteerd; soms draagt de keizer ze zelfs op daarbij te lachen en te juichen.

Een keizer verraden door zijn eigen lijfwacht

De lijst met wreedheden die keizer Caligula zou hebben begaan, is eindeloos. Niet verrassend dus dat zijn omgeving een stil verzet begon. Wanneer Caligula Rome verlaat om nieuwe gebieden te veroveren, komen de senatoren bijeen en bedenken een plan om van hem af te komen. Na slechts vier jaar te hebben geregeerd, wordt Caligula op 28-jarige leeftijd door twee leden van de Pretoriaanse garde, zijn persoonlijke lijfwacht, gedood.

Toch komt daarmee niet bepaald een einde aan de wreedheid in het Romeinse Rijk. Enkele jaren na de dood van Caligula komt zijn neef aan de macht: de beruchte keizer Nero. En hoewel niet alle gruwelverhalen over hem kloppen, was ook hij niet bepaald een lieverdje.

Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!