Kunnen ‘microdoses’ van hallucinogene drugs de mentale gezondheid verbeteren?

Het innemen van minuscule doses aan hallucinogene middelen als psilocybine, LSD en ayahuasca wordt steeds populairder. Maar de voordelen ervan worden nog steeds onderzocht.

foto's van Michael Christopher Brown
Gepubliceerd 10 feb. 2022 15:22 CET
Many people are microdosing psychedelic drugs to boost their mood or mental health. Does the evidence ...

Een verzameling ‘magic mushrooms’ – paddenstoelen met het psychedelische bestanddeel psilocybine – in de Hollywood Hills in Los Angeles, Californië. Hoewel psilocybine meestal illegaal is, zijn er steeds meer mensen die minuscule hoeveelheden van deze drug nemen, een zogenaamde ‘microdosis’, tegen angst, depressie en andere psychische problemen.

Foto door Photographs by Michael Christopher Brown

Toen de 43-jarige Jaclyn Downs, een voedingsdeskundige uit Lancaster, Pennsylvania, op de mogelijkheid stuitte om microdoses van een hallucinogeen middel – in haar geval psilocybine – in te nemen en daarmee een lichte bewustzijnsverandering teweeg te brengen, moest ze meteen denken aan een voorval uit haar studietijd, toen vrienden van haar een thee hadden getrokken van ‘magic mushrooms’ die psilocybine bevatten. Downs had destijds maar één slokje van de thee genomen, maar ze voelde zich de rest van de avond alert, kalm en aanwezig. Later realiseerde ze zich dat ze een zogenaamde ‘microdosis’ psilocybine had ingenomen.

 

Drie jaar geleden begon Downs microdoses in te nemen wanneer ze zich op iets lastigs moest voorbereiden, zoals een sociale gelegenheid waarbij ze langer moest blijven dan ze eigenlijk wilde. Volgens eigen zeggen nam het middel haar zorgen weg en effende de weg voor een betere sociale omgang. Een halfjaar geleden begon ze om de drie dagen druppels met een zeer kleine hoeveelheid psilocybine in te nemen. Ze vertelt dat de druppels haar kalmer en tevredener maakten, vooral wanneer haar dochters van zes en negen ruzieden of haar tegenspraken. ‘Daarvóór reageerde ik veel heviger, werd kwaad of ergerde me. Nu blijf ik veel rustiger,’ zegt Downs. ‘De hele sfeer bij ons thuis is positiever geworden.’

 

In de afgelopen jaren zijn hallucinogene middelen snel uitgegroeid van een taboeonderwerp naar een aanvaardbaar alternatief. En nu sommige ervan door de Amerikaanse FDA (Food and Drug Administration) als ‘doorbraakbehandeling’ zijn omschreven, worden ze zelfs voorgesteld voor medicinaal gebruik.

Diana Bui, Wendell Phipps en Carlyn Hope Davis maakten een wandeling in de Pacific Palisades nadat ze een microdosis hadden genomen en besloten daarna te gaan rollerskaten op hun lievelingsplek bij Venice Beach.

Foto door Photographs by Michael Christopher Brown

Veel experts zijn geïnteresseerd in de mogelijke voordelen van hallucinogene middelen – een categorie waartoe psilocybine, lysergeenzuur-di-ethylamide (LSD), ayahuasca, mescaline en andere bewustzijnsveranderende substanties behoren – maar dan in doses die lang niet hoog genoeg zijn om een urenlange trip teweeg te brengen. Op zoek naar een beter zelfgevoel of betere prestaties op het werk, of ter bestrijding van depressies en andere psychische demonen, gebruiken steeds meer mensen deze microdoses, die vijf tot tien procent van de hoeveelheid bevatten die nodig zou zijn voor een hallucinogene ervaring.

Maar volgens experts is er tot nu toe weinig wetenschappelijk bewijs voor de werkzaamheid van deze benadering. ‘Voor zover wij weten, zijn er niet veel risico’s aan microdoses verbonden. Maar afgezien van anekdotisch bewijs van gebruikers is het allerminst duidelijk of deze aanpak ook gezondheidsvoordelen oplevert,’ zegt John Krystal, decaan van de faculteit psychiatrie van de Yale School of Medicine, die de ontwikkelingen op de voet volgt.

Een belangrijke reden voor dat gebrek aan bewijs is het feit dat de werkzaamheid van microdoses moeilijk is te testen. Gebruikers nemen doorgaans één of twee ochtenden achter elkaar een dosis in en gebruiken daarna één of twee ochtenden niets. Ze herhalen dat patroon vervolgens maanden- of jarenlang. Omdat hallucinogene middelen illegaal zijn, mogen onderzoekers ze niet aan proefpersonen meegeven om zo’n patroon thuis te volgen. Toediening in een gecontroleerde omgeving onder voortdurend toezicht mag wel, maar dat is volgens Albert Garcia-Romeu, onderzoeker aan het Center for Psychedelic and Consciousness Research van het Johns Hopkins Bayview Medical Center in Baltimore, niet erg haalbaar.

Veel mensen nemen een microdosis door voedsel of thee te nuttigen met een psychedelicum dat prettige emoties en een fijn gevoel oproept. Op deze foto besprenkelt een bakker koekjes met een microdosis van een psychedelisch mengsel met MDMA (ook wel XTC genoemd), LSD en 2C-B. Dit laatste is een synthetische drug die in de jaren zeventig is ontworpen.

Foto door Photographs by Michael Christopher Brown

Dat brengt zowel gebruikers als onderzoekers in een lastig parket. Als actieve gebruikers antwoord geven op vragen van onderzoekers, weten de onderzoekers vaak niet zeker of de gebruikers allemaal dezelfde dosering hebben toegepast. Er zijn immers geen gestandaardiseerde microdoses op de markt die je bij de plaatselijke apotheek kunt afhalen. Volgens Jerome Sarris, directeur van het Psychae Institute in Melbourne, Australië, is het bovendien ondoenlijk om een microdosis te bepalen als iemand een stukje van een gedroogde paddenstoel opeet of een likje van een LSD-tablet neemt.

Steeds populairder

Niemand weet hoeveel mensen in de VS microdoses innemen, maar alles wijst erop dat de populariteit van het gebruik toeneemt. Uit een analyse van een discussiegroep over microdoses op Reddit blijkt dat de groep in 2018 zo’n 27.000 deelnemers telde; begin 2022 was dat aantal gegroeid naar 183.000. En op een recent zakencongres in Miami waar het over hallucinogene middelen ging, staken honderden mensen hun hand op toen de toehoorders werd gevraagd wie van hen microdoses gebruikte.

Alli Schaper is medeoprichter en CEO van Supermush, een bedrijfje dat verschillende mondsprays verkoopt van niet-psychedelische paddenstoelen genaamd cordyceps. Op deze foto is Schaper thuis in haar woning in Marina Del Rey in Los Angeles aan het chillen nadat ze een microdosis psilocybine heeft genomen.

Foto door Photographs by Michael Christopher Brown

‘Het gebruik raakte zo’n tien jaar geleden voor het eerst in zwang, maar het was destijds nog een ‘geheime tip’ onder vooral tech-ondernemers en zakenlieden,’ zegt Steven Holdt, de 24-jarige oprichter van Tune In Psychedelics, een app waarmee gebruikers de inname van microdoses kunnen bijhouden en de effecten ervan kunnen vastleggen. In de laatste paar jaar zijn heel verschillende mensen overstag gegaan, zegt Holdt, dankzij podcasts over het onderwerp, artikelen in mainstream-media en door het populaire boek van Ayelet Waldman, A Really Good Day, waarin wordt beschreven hoe zij dankzij het gebruik van microdoses LSD van haar onbehandelbare depressie werd verlost.

Volgens Erica Zelfand, een alternatieve arts uit Portland, Oregon, zijn tientallen patiënten van haar actieve ‘microdosers’, voornamelijk om depressie of ADHD te bestrijden. Zelfand steunt ze daarin, maar ze maakt duidelijk dat deze mensen eigenlijk proefdieren zijn in een groots experiment. ‘Ik houd ze voor dat deze aanpak nog niet door wetenschappelijk onderzoek wordt onderbouwd. En vooral dat we nog niets weten over mogelijk riskante bijwerkingen op lange termijn,’ zegt zij. Om meer kennis over microdoses te vergaren moedigt ze haar patiënten aan om hun ervaringen op crowdsource-websites als microdose.me of microdosingsurvey.com te delen.

De Hillbilly is een van de magic mushroomsoorten die het meest voorkomt. De psychedelische reus die in het hele tropische gebied voorkomt, groeit in het wild in de Amerikaanse staten langs de Golfkust, en daarnaast in Midden- en Zuid-Amerika, de Cariben en Zuidoost-Azië. Dit exemplaar werd gekweekt in de Hollywood Hills bij Los Angeles.

Foto door Photographs by Michael Christopher Brown

Hoog versus laag

Geen van de huidige onderzoeken naar microdoses is van het niveau dat nodig is om duidelijke wetenschappelijke conclusies te trekken. Maar de nog niet gepubliceerde resultaten van een recente gerandomiseerde studie, waarbij een hoge dosis van een hallucinogene drug op ruim tweehonderd deelnemers werd getest, hebben de potentiële gezondheidsvoordelen van deze van oudsher omstreden middelen over het voetlicht gebracht. De test werd in november uitgevoerd door het bedrijf Compass Pathways (wiens nieuwe middel tot de ‘doorbraakbehandelingen’ van de FDA behoort) en leverde een veelbelovend resultaat op: in combinatie met psychische steun van experts leidde één stevige dosis van de synthetische drug psilocybine tot een duidelijke verbetering bij patiënten met een moeilijk behandelbare depressie. En in mei 2021 berichtten wetenschappers in het tijdschrift Nature dat de symptomen van zware post-traumatische stress duidelijk verminderden als patiënten een hoge dosis van de drug MDMA (ecstasy, een niet-hallucinogeen middel dat wel een vergelijkbare uitwerking heeft) kregen toegediend.

Maar volgens Matthew Johnson, interim-directeur van het Johns Hopkins Bayview Medical Center, waar talloze studies naar hallucinogene middelen in hoge doses zijn verricht, kunnen deze resultaten niet zonder meer worden vertaald naar het gebruik van microdoses.

In januari 2022 publiceerde Sarris een overzicht van het lopende onderzoek naar hallucinogene drugs. Het overzicht benadrukt nog eens met welke problemen onderzoekers worden geconfronteerd als ze de werkzaamheid van hoge dan wel lage doses van deze middelen willen onderzoeken. Tot nu toe zijn er zeer weinig gerandomiseerde tests op mensen uitgevoerd, zo blijkt uit het overzicht.

Een onderzoek naar de veiligheid en werkzaamheid van een medicijn begint doorgaans met een zogenaamde ‘Fase I-trial’, een klinische test onder een kleine groep mensen die is bedoeld om de veiligheid en verdraagbaarheid van een middel te testen. Zo’n test is nog niet in het geval van microdoses uitgevoerd, hoewel het farmaceutische bedrijf Diamond Therapeutics in november aankondigde dat het aan zo’n klinische test zal beginnen. Daarbij zal door middel van kleine en nauwgezette verhogingen van doses psilocybine worden gekeken naar de ideale microdosis voor dit middel, dat tot nu toe positieve resultaten en ook de minste bijwerkingen oplevert.

Colin Benward nam een microdosis, maakte een wandeling in de heuvels in de buurt en ging daarna bij zijn altaartje zitten om te mediteren in zijn woning in Topanga Canyon in Los Angeles.

Foto door Photographs by Michael Christopher Brown

In een handvol laboratoriumstudies met een klein aantal gezonde deelnemers is gekeken naar de effecten van één of twee microdoses. Uit een overzicht dat in 2020 in het vakblad Therapeutic Advances in Psychopharmacology is gepubliceerd en waarin veertien van deze kleine experimentele studies werden vermeld, bleek dat microdoses van LSD of psilocybine subtiele voordelen voor de emotionele huishouding en het probleemoplossend vermogen opleverden. De auteurs van het overzicht wezen erop dat sommige deelnemers zich angstig of juist euforisch voelden. Omdat al deze tests alleen op gezonde mensen zijn uitgevoerd, is het niet bekend of het toedienen van microdoses op langere termijn voordelen oplevert voor mensen met geestelijke gezondheidsproblemen.

Uit een Europees onderzoek met dertig deelnemers dat in april 2021 werd gepubliceerd, bleek dat mensen die meerdere weken achter elkaar microdoses van hallucinogene middelen kregen toegediend, meer onder de indruk waren als ze video’s of kunstwerken te zien kregen dan in de weken waarin ze een placebo kregen. De tekortkoming van deze studie is dat veel mensen uit de bijwerkingen van de drugs (zoals zweten) konden afleiden welk middel ze innamen, waardoor de onderzoekers niet konden zeggen of de resultaten wel de werkelijke ervaringen van de deelnemers weerspiegelden.

Placebo effect?

In grotere studies zijn vooral de ervaringen van actieve gebruikers onderzocht. Uit een van die onderzoeken, onder ruim duizend ‘microdosers’, bleek uit de antwoorden van de deelnemers dat ze zich energieker voelden, op hun werk beter presteerden en een positievere stemming hadden. Uit een andere studie, waarin vierduizend gebruikers van microdoses werden vergeleken met een soortgelijke groep van niet-gebruikers, meldden deelnemers die eerder met mentale gezondheidsproblemen te maken hadden gehad en nu microdoses gebruikten dat ze minder last hadden van bezorgdheid en depressie.

 

Afgezien van het probleem dat de meeste gebruikers niet-gestandaardiseerde doses innemen, zijn de meeste deelnemers aan deze tests mensen die al eerder microdoses hebben gebruikt en dus in de beschrijving van hun ervaringen misschien bevooroordeeld zijn. ‘We moeten oppassen dat we niet te veel lezen in de bemoedigende resultaten van de overzichtsrapporten die in de medische literatuur zijn opgedoken,’ zegt Krystal van de Yale-universiteit. ‘Het probleem met ervaringen uit de eerste hand is dat er vaak een enorm potentieel voor placebo-effecten en dus voor een gekleurde interpretatie aanwezig is.’

Op een bord van aardewerk zijn verschillende vormen van de Hillbilly-paddenstoel uitgestald.  De psychedelische effecten van deze schimmels zijn al vijftien tot dertig minuten na het nemen van een microdosis merkbaar, zijn na zestig tot negentig minuten het sterkst en zijn meestal na circa zes uur weer verdwenen.

Foto door Photographs by Michael Christopher Brown

Dat blijkt ook uit het meest grondige onderzoek naar de werkzaamheid van microdoses dat tot nu toe is uitgevoerd. Bij deze studie ging het om een initiatief van ‘burger-wetenschappers’ en werden tweehonderd gebruikers van microdoses aan LSD en psilocybine nader onderzocht. Sommige deelnemers werden op willekeurige basis door wetenschappers van Imperial College London van een placebo voorzien, zonder dat iemand wist wie welk middel kreeg. Na een maand testen werd iedereen ondervraagd over zijn of haar welbevinden, leefsituatie, cognitie en andere factoren. Deelnemers die microdoses hadden ingenomen, vertoonden duidelijk betere psychologische resultaten– maar dat gold ook voor de deelnemers die de placebo hadden geslikt.

Volgens Garcia-Romeu, een van de wetenschappers die het onderzoek voor publicatie in het tijdschrift eLife heeft beoordeeld, was de test binnen de huidige regelgeving een slimme manier om de ervaringen van een groot aantal ‘microdosers’ te analyseren. Het feit dat veel van de deelnemers aan wie een placebo was toegediend eveneens positieve resultaten meldden, ‘stelt het hele fenomeen van microdosering ter discussie,’ zegt hij.

Toch blijkt uit onderzoeken op basis van hersenscans dat er wel iets aan de hand is. Voor één zo’n onderzoek werden twintig gezonde deelnemers meerdere uren met behulp van fMRI-scans gevolgd nadat ze een microdosis LSD of een placebo hadden ingenomen.

Volgens Katrin Preller, neuropsychologe aan de Universität Zürich en een van de auteurs van deze studie, zagen de onderzoekers bij ‘microdosers’ dat de amygdala, het orgaan dat wordt beschouwd als het ‘emotiecentrum’ van het brein, op een andere manier contact legde met de rest van de hersenen, wat volgens haar kan wijzen op een betere verwerking van negatieve gevoelens. Deelnemers bij wie deze verbeterde communicatie werd waargenomen, voelden zich volgens Preller ook opgewekter.

Voor een ander onderzoek werd met behulp van elektro-encefalogrammen (eeg’s) de hersenactiviteit van 22 deelnemers onderzocht die microdoses aan LSD gebruikten. Daarbij werd in rusttoestand meer hersenactiviteit gemeten dan gewoonlijk, iets wat ook wordt waargenomen bij mensen die hogere doses aan hallucinogene middelen gebruiken.

De effecten van microdoserig

Ondanks het voorlopige karakter van dit soort onderzoeken nemen mensen om verschillende redenen hun toevlucht tot microdoses. Holdt zegt dat hij zich dankzij het gebruik van minuscule doses psilocybine beter op zijn gemak voelt in het gezelschap van anderen. Hij lijdt aan een sociale angststoornis, waardoor hij zonder de drugs voortdurend nadenkt over wat hij wel of niet zou moeten zeggen of doen. ‘De microdoses helpen me om die innerlijke monoloog tot zwijgen te brengen, zodat ik me beter op m’n gemak en ‘in het moment’ voel,’ zegt hij. Met hogere doses kon hij hetzelfde effect oproepen, iets waarmee hij voor het eerst op de middelbare school experimenteerde, maar de subtielere effecten van microdoses maken het veel gemakkelijker om het gebruik van deze middelen in het dagelijks leven te integreren. ‘Je hoeft geen dag vrij te nemen of iemand te vragen om je in de gaten te houden, mocht een trip verkeerd uitpakken,’ zegt hij.

Veel ‘microdosers’ vinden dat het gebruik van zulke middelen hen bij het werk helpt. De 40-jarige Dusty, een geluidstechnicus uit Philadelphia (die liever alleen met zijn nickname aangeduid wilde worden) vertelt dat het kleine beetje LSD dat hij eenmaal in de week inneemt een positieve uitwerking op zijn productiviteit, bereidheid tot samenwerking en creativiteit heeft. Als hij bijvoorbeeld geluidsinstallaties voor liveoptredens opzet, ‘duiken er een miljoen kleine probleempjes op die je elke dag weer moet oplossen, en daarvoor bestaat geen vaste handleiding,’ zegt hij. Dusty heeft gemerkt dat het op dagen dat hij een microdosis heeft ingenomen ‘het spannender aanvoelt om problemen op te lossen en zo op langere termijn tot betere resultaten te komen, in plaats van de apparatuur alleen maar ad hoc te laten werken.’

Anderen gebruiken microdoses voor de actieve behandeling van een gezondheidsprobleem. Karen Gilbert, een 69-jarige ex-verpleegster uit Lopez Island, Washington, en een van Zelflands patiënten, hoopt dat de microdoses psilocybine die ze sinds november inneemt haar zullen helpen bij het bestrijden van de depressie waaraan ze al ruim twintig jaar lijdt. Naar eigen zeggen merkt ze het verschil vrijwel meteen. ‘Voor het eerst in heel lange tijd verheug ik me over projecten die ik wil uitvoeren. Ze voelen nu meer aan als uitdagingen dan als verplichtingen,’ zegt zij.

Zelfand heeft het gebruik van microdoses ook zelf uitgeprobeerd maar vond de effecten niet prettig. ‘Ik voel me minder goed als ik dat doe. Ik word er een beetje gespannen van,’ zegt zij.

Sommige patiënten van Zelfand hebben soortgelijke ongewenste bijwerkingen ervaren. Mensen met angststoornissen en vooral mensen met een bipolaire stoornis kunnen het gebruik van microdoses volgens Zelfland maar beter mijden, omdat het tot te veel opwinding en manieën kan leiden.

Experts maken zich zorgen over de mogelijkheid dat het geregeld innemen van microdoses op de lange termijn zou kunnen leiden tot een verzwakking van de hartkleppen, een aandoening die is te vergelijken met de schade die in de jaren negentig door de dieetmiddelen phentermine en fenfluramine (‘phen/fen’) werd aangericht. Volgens Garcia-Romeu beïnvloeden zowel ‘phen/fens’ als hallucinogene drugs de serotonine-receptor 5-HT2B.

Maar zelfs als het innemen van microdoses uiteindelijk veilig en nuttig zou blijken te zijn, vrezen sommige experts dat deze middelen door het wijdverbreide recreatieve gebruik ervan op jonge leeftijd – en dus door de gewenning eraan – niet langer zullen werken als ze op latere leeftijd misschien nodig zullen zijn, bijvoorbeeld voor de behandeling van belangrijke mentale gezondheidsproblemen. ‘Als we steeds meer van deze substanties toelaten, kan de therapeutische waarde ervan worden ondermijnd en kunnen we ze niet langer gebruiken als het er echt op aankomt, bijvoorbeeld om de angst bij terminale patiënten te verminderen,’ zegt Conor Murray, een neurowetenschapper van de UCLA die het EEG-onderzoek uitvoerde.

En hoewel microdoses niet de flamboyante en wilde gedachten en beelden oproepen die bij hogere doses van deze drugs optreden, maken sommige gebruikers volgens Johnson melding van ongewenste bijwerkingen. ‘Als dat het geval blijkt te zijn, dan wordt het lastig om microdoses te gebruiken als je moet rijden, voor een peuter moet zorgen of belangrijke beslissingen op je werk moet nemen.’

Bovendien zijn hallucinogene middelen nog altijd illegaal, wat betekent dat de kwaliteit ervan door geen enkele officiële instantie wordt bewaakt. ‘Mensen zijn hun baan kwijtgeraakt door het gebruik van microdoses en ze kunnen er zelfs voor in de gevangenis belanden,’ zegt Garcia-Romeu.

Maar ook degenen die zich zorgen maken over het toenemende gebruik van hallucinogenen zeggen dat het gebruik van microdoses voor sommige mensen voordelen zou kunnen opleveren. Zo denkt Johnson van de Johns Hopkins-universiteit dat depressies met behulp van microdoses kunnen worden verlicht, hoewel hij meer ziet in de toepassing (onder medisch toezicht) van één of twee hoge doses, iets wat volgens hem in diverse studies tot goede resultaten heeft geleid.

Zolang er niet meer bekend is over de gevolgen van microdoses, kunnen mensen ze volgens Krystal beter links laten liggen. ‘Momenteel zouden ze uitsluitend in het kader van experimenteel onderzoek toegediend moeten worden,’ zegt hij. ‘Daar is er voldoende toezicht, en de gegevens die daaruit voortkomen, kunnen ons meer inzicht bieden in deze doseringen en middelen.’

Verder onderzoek naar microdoses zou ook tot meer inzicht in onze hersenactiviteit kunnen opleveren. Zo begrijpen experts volgens Johnson niet precies welke rol er door een andere serotonine-receptor (5-HT2A) wordt gespeeld wanneer mensen hallucinogene middelen gebruiken. ‘Er valt nog heel veel te leren over deze receptor, die in verband wordt gebracht met mystieke ervaringen die van nature in het brein optreden, waaronder bijna-doodervaringen en zelfs het idee dat je door buitenaardse wezens wordt ontvoerd,’ zegt hij. ‘We zouden het onderzoek naar microdoses dus kunnen gebruiken om meer over de aard van de menselijke geest te weten te komen.’

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op nationalgeographic.com

Lees meer

Dit vindt u misschien ook interessant

Wetenschap
Zouden hersencellen van varkens epilepsie kunnen genezen?
Wetenschap
Maak kennis met de vrouw die de wereld virusremmers gaf
Wetenschap
Kan deze negentiende-eeuwse medische praktijk helpen bij long covid?
Wetenschap
Ontwikkeling van nieuwe medicijnen tegen COVID-19 duurt lang
Wetenschap
Kunnen experimentele bloedtests kanker in een vroeg stadium opsporen?

Ontdek Nat Geo

  • Dieren
  • Milieu
  • Geschiedenis en Cultuur
  • Wetenschap
  • Reizen
  • Fotografie
  • Ruimte
  • Video

Over ons

Abonnement

  • Abonneren
  • Schrijf je in
  • Shop
  • Disney+

Volg ons

Copyright © 1996-2015 National Geographic Society. Copyright © 2015-2021 National Geographic Partners, LLC. Alle rechten voorbehouden.