Misschien staat deze plant al jaren roerloos in je tuin: de zogenoemde honderdjarige aloë. Onopvallend, stekelig en traag groeiend. Maar schijn bedriegt. Na twintig tot dertig jaar gebeurt er iets spectaculairs: uit het hart van de plant schiet ineens een metershoge bloemstengel omhoog. Het is een eenmalige gebeurtenis, en meteen haar afscheid.
Geen aloë, maar familie van de asperge
Ondanks haar naam is de honderdjarige aloë (Agave americana) geen familie van de bekende aloë vera. Botanisch gezien horen ze zelfs niet eens bij dezelfde plantenfamilie. De agave behoort tot de Asparagaceae, dezelfde familie als de asperge. Die verwantschap zie je vooral terug wanneer de plant bloeit: de bloemstengel lijkt sterk op een gigantische asperge die in korte tijd uit de grond schiet.
Leestip: De kasuaris staat bekend als de gevaarlijkste vogel ter wereld – is dat terecht?
Van oorsprong komt de honderdjarige aloë uit Mexico en het zuiden van de Verenigde Staten. Ze is perfect aangepast aan warme, droge omstandigheden. De dikke, vlezige bladeren slaan water op, waardoor de plant jarenlang kan overleven met minimale neerslag. In die tijd groeit de honderdjarige aloë gestaag uit tot een indrukwekkende rozet die enkele meters breed kan worden.
Een bloei die maar één keer plaatsvindt
Na tientallen jaren bereikt de honderdjarige aloë het volwassen stadium. Dan – soms onverwacht – begint het hoogtepunt van haar leven. Uit het midden van de plant groeit een stengel die binnen enkele maanden acht tot negen meter hoog kan worden.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
Aan de vertakkingen van deze stengel verschijnen lange, gele bloemen. Deze veranderen later in zaaddozen, die de zaden van de honderdjarige aloë met de wind en door dieren verspreiden.
Maar deze bloei heeft een prijs. De energie die nodig is om de enorme stengel en bloemen te vormen, put de moederplant volledig uit. Kort na de bloei sterft ze af. Dat betekent echter niet het einde. Onder de grond leven de wortels voort en vormen ze nieuwe scheuten. Zo begint de cyclus opnieuw.
De basis voor papier, kleding én tequila
De agave is al eeuwenlang van groot belang voor inheemse culturen, waaronder de Azteken. Uit het suikerrijke sap van de bladeren werden zoetstoffen gewonnen, terwijl de vezels werden gebruikt voor touw, kleding, tassen en papier.
Leestip: Achter de poort van Alnwick: de giftigste tuin ter wereld
Een beroemde toepassing komt van een ondersoort: Agave tequilana, ook wel de blauwe agave. Van deze plant wordt tequila gemaakt. Daarbij worden de bladeren verwijderd, waarna het hart van de plant wordt verhit en geperst. De vrijgekomen suikers worden vervolgens vergist tot alcohol.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
