Steden ontstaan zelden toevallig. Ze werden gebouwd op plekken die ooit logisch waren: aan rivieren, langs kusten, op vruchtbare gronden of strategische knooppunten. Maar wat eeuwenlang een voordeel was, blijkt steeds vaker een kwetsbaarheid. Terwijl de wereld in hoog tempo verstedelijkt, groeien steeds meer miljoenensteden uit tot kwetsbare knooppunten. Deze acht voorbeelden laten zien dat geen enkele metropool uiteindelijk is opgewassen tegen de krachten der natuur.
1. Los Angeles – 18 miljoen inwoners
Het Amerikaanse Los Angeles wordt door meerdere natuurrampen tegelijk bedreigd. De stad ligt boven op een kluwen van actieve breuklijnen, met de beruchte San Andreasbreuk als prominentste gevaar. Wetenschappers waarschuwen al jaren voor The Big One: een zware aardbeving die grote delen van Zuid-Californië in enkele minuten kan verwoesten.
Daarnaast wordt de stad steeds vaker omringd door verwoestende bosbranden. Langere periodes van droogte, recordtemperaturen en harde Santa Ana-winden veranderen de heuvels rond Los Angeles jaarlijks in een kruitvat, waarbij het vuur soms ook dichtbebouwde woonwijken in de as legt. In januari 2025 gingen beelden van brandende huizen in Los Angeles de hele wereld over.
2. Jakarta – 42 miljoen inwoners
De Indonesische hoofdstad Jakarta is een van de snelst zinkende miljoenensteden ter wereld. Door ongecontroleerde grondwaterwinning zakt de bodem in sommige wijken met tientallen centimeters per decennium, terwijl de zeespiegel stijgt.
Tijdens het regenseizoen zorgen zware moessonbuien ervoor dat rivieren buiten hun oevers treden en straten veranderen in kolkende waterwegen. De kwetsbaarheid van Jakarta wordt versterkt door de enorme bevolkingsdichtheid en gebrekkige infrastructuur. De situatie is zo nijpend dat de Indonesische regering heeft besloten de hoofdstad te verplaatsen naar Borneo.
3. Dhaka – 24 miljoen inwoners
Dhaka, een van de dichtstbevolkte steden ter wereld, ligt in het hart van de Ganges-Brahmaputradelta in Bangladesh. De stad wordt omringd door rivieren die tijdens het moessonseizoen kunnen uitgroeien tot woeste watermassa’s, waardoor grootschalige overstromingen onvermijdelijk zijn.
Klimaatverandering verergert dit risico: hevigere regenval, snellere gletsjersmelt in de Himalaya en een stijgende zeespiegel zorgen ervoor dat het water steeds vaker en langer blijft staan. Daarbovenop wordt Bangladesh regelmatig getroffen door tropische cyclonen die vanaf de Golf van Bengalen het land binnenstormen.
4. Manilla – 13 miljoen inwoners
Op zo’n zestig kilometer ten zuiden van de Filipijnse hoofdstad Manilla bevindt zich de Taalvulkaan, een van de actiefste vulkanen van het land. Bij uitbarstingen kan deze aswolken, giftige gassen en aardbevingen veroorzaken die het leven in de miljoenenstad ontregelen.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
Daarnaast ligt Manilla langs meerdere breuklijnen die deel uitmaken van de Pacifische Ring van Vuur. Een zware aardbeving onder of nabij de dichtbebouwde metropool zou grote schade aanrichten. Alsof dat nog niet erg genoeg is, trekken er jaarlijks krachtige tyfoons over de Filipijnen. Manilla wordt regelmatig getroffen door stortregens, overstromingen en stormvloeden.
5. Quito – 3 miljoen inwoners
De Ecuadoraanse hoofdstad Quito ligt hoog in de Andes, in een smalle vallei die wordt omringd door actieve vulkanen. De bekendste daarvan is Cotopaxi, te zien op de foto bovenaan, waarvan uitbarstingen niet alleen asregens veroorzaken maar ook gevaarlijke laharstromen: modderlawines die met grote snelheid richting lagergelegen gebieden kunnen razen.
Leestip: Deze steden zijn gebouwd op plekken waar leven eigenlijk onmogelijk lijkt
Daarnaast ligt de Ecuadoraanse hoofdstad in een seismisch actieve zone, waar aardbevingen een constante dreiging vormen voor de dichtbebouwde stad. De steile hellingen, diepe ravijnen en beperkte ontsnappingsroutes bemoeilijken evacuaties. Asneerslag kan het vliegverkeer stilleggen en drinkwatervoorzieningen vervuilen.
6. Istanbul – 16 miljoen inwoners
De Turkse stad Istanbul ligt op slechts enkele tientallen kilometers van de Noord-Anatolische breuk, een van de actiefste en gevaarlijkste breukzones ter wereld. Deze breuk heeft zich in de afgelopen eeuw schoksgewijs westwaarts verplaatst, met een reeks zware aardbevingen als gevolg – tot vlak bij de rand van de miljoenenmetropool.
Seismologen achten de kans groot dat Istanbul in de komende decennia wordt getroffen door een zware beving, mogelijk met een kracht boven de 7 op de schaal van Richter. Door de enorme bevolkingsdichtheid en de aanwezigheid van veel oudere, kwetsbare gebouwen zou de impact catastrofaal kunnen zijn.
7. Mexico-Stad – 23 miljoen inwoners
Mexico-Stad is gebouwd op de resten van het Azteekse Tenochtitlán, een stad die ooit dreef op het water van het Texcocomeer. De zachte, samendrukbare bodem onder de stad versterkt aardbevingsgolven en laat gebouwen gevaarlijk meedeinen.
Hoewel de stad honderden kilometers van de zwaarste aardbevingszones ligt, kunnen subductiebevingen aan de Pacifische kust hier verwoestend uitpakken, zoals bleek bij de aardbevingen van 1985 en 2017.
Daarnaast kampt Mexico-Stad met ernstige bodemdaling en waterproblemen. Door grootschalige grondwaterwinning zakt de stad jaarlijks enkele centimeters, waardoor infrastructuur beschadigd raakt en overstromingen toenemen tijdens hevige regenval.
8. Havana – 2 miljoen inwoners
De Cubaanse hoofdstad Havana bevindt zich in de invloedssfeer van de Caribische breukzone, waar aardbevingen minder frequent zijn dan elders in de regio, maar zeker mogelijk. Veel groter en zichtbaarder is de dreiging van extreem weer.
Havana ligt midden in de baan van Atlantische orkanen, die met toenemende kracht over het Caribisch gebied razen. Stormvloeden en zware regenval zetten de laaggelegen kustwijken regelmatig onder water.
De kwetsbaarheid van Havana wordt vergroot door de staat van veel gebouwen en infrastructuur. Decennia van achterstallig onderhoud maken historische panden gevoelig voor instortingen, zelfs zonder natuurgeweld.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
