Een grot waarin een flatgebouw van veertig verdiepingen past, wolken ontstaan en diep onder de grond een bos groeit. Dat trof een Brits-Vietnamees expeditieteam in 2009 aan in het Vietnamese Phong Nha-Ke Bang National Park. Langzaam drong door hoe uitzonderlijk hun ontdekking was: voor hen lag Hang Son Doong, de grootste bekende natuurlijke grotpassage ter wereld.
Hoe een Vietnamese man de grot bij toeval ontdekte
Het is begin jaren negentig als een jonge man genaamd Ho Khanh op zoek is naar hout en voedsel in het Phong Nha-Ke Bang National Park in Vietnam en bij toeval stuit op een grote opening in de kalksteenrotsen.
Uit de grot komt een krachtige luchtstroom, ergens in de duisternis hoort hij water bulderen en bij de ingang hangt nevel. Khanh besluit niet verder op onderzoek uit te gaan. Hij gaat terug naar huis en vergeet de exacte locatie van de ingang.
Er gaan jaren voorbij, tot Khanh een groep Britse speleologen ontmoet. Zij zijn in de regio om grotten in kaart te brengen en raken gefascineerd door zijn verhaal over de merkwaardige opening met de ondergrondse rivier.
Khanh onderneemt meerdere pogingen om de grot alsnog te lokaliseren, maar in het tropische karstgebergte is het bijzonder lastig om een relatief kleine opening tussen enorme rotsformaties en dichte vegetatie terug te vinden. Dat lukt uiteindelijk pas in 2008, en dit keer noteert hij wel zorgvuldig de route.
Een ondergrondse wereld met wolken en een eigen bos
In 2009 leidt Khanh een Brits-Vietnamees expeditieteam naar de ingang. De speleologen dalen af en treffen een ondergrondse wereld aan die iedere menselijke schaal te boven gaat.
Ze volgen een snelstromende rivier door immense donkere passages, worden omringd door huizenhoge rotsblokken en gigantische stalagmieten, en bevinden zich in ruimtes waar met gemak een flatgebouw van veertig verdiepingen zou passen.
Maar het zijn niet alleen de immense afmetingen die de Hang Son Doong-grot zo uitzonderlijk maken. Diep onder de grond blijkt de grot een wereld op zichzelf te herbergen. Door de vochtige omstandigheden, de ondergrondse rivier en het temperatuurverschil kunnen mist en laaghangende bewolking ontstaan in de passage. Op plekken waar het plafond is ingestort, schijnt daglicht naar binnen en groeit zelfs een ondergronds bos.
Zo groot dat een flatgebouw erin zou passen
Tijdens deze eerste expeditie verkent het team ongeveer vier kilometer van de grot, tot ze tegen een zestig meter hoge wand van modderig calciet aanlopen. De onderzoekers geven de formatie een passende bijnaam: de Great Wall of Vietnam. Een jaar later keren ze terug en lukt het om over de muur te klimmen. Pas op dat moment openbaart zich de ware grootte van de Hang Son Doong-grot.
In cijfers wil dat zeggen dat de grot een lengte van negen kilometer heeft, met passages die een gemiddelde hoogte van 200 meter en een gemiddelde breedte van 150 meter hebben. Het complete volume van de grot is 38,5 miljoen kubieke meter. Daarmee wordt Hang Son Doong beschouwd als de grootste bekende natuurlijke grotpassage ter wereld.
Waarom maar duizend bezoekers per jaar naar binnen mogen
Menig avonturier zou daar nieuwsgierig naar zijn, maar de ontdekking van een natuurwonder zoals de Hang Son Doong-grot brengt ook een verantwoordelijkheid met zich mee. Toerisme levert inkomsten en werkgelegenheid op voor de lokale bevolking, maar roept tegelijkertijd een lastige vraag op: moet je wel mensen toelaten in zo’n kwetsbaar en uniek ecosysteem?
Vooralsnog is een bezoek aan de Hang Son Doong-grot niet voor iedereen weggelegd. Op jaarbasis worden duizend toegangsbewijzen uitgegeven en reizigers worden vooraf onderworpen aan een strenge fysieke keuring.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg National Geographic toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
Wie meegaat, moet voorbereid zijn op een uitdagende expeditie. Op het programma staan zware jungletochten met fikse hoogteverschillen en rivieroversteken waarbij je tot je knieën door het water waadt. In de grot zelf worden ladders, touwen en andere hulpmiddelen gebruikt om obstakels te overwinnen. Het prijskaartje? Vanaf drieduizend dollar voor een expeditie van zes dagen.
Zelfs deze reusachtige grot geeft nog niet al zijn geheimen prijs
Een bezoek aan Hang Son Doong is dus vooralsnog voorbehouden aan een select groepje reizigers, maar ondertussen blijft de grot ook voer voor onderzoekers. De hoofdpassage is inmiddels in kaart gebracht, maar ondergrondse waterwegen verdwijnen in onbekende passages. Ook in het omringende karstgebergte liggen nog talloze grotten. Mogelijk wachten daar nog verbindingen en ruimtes die niet eerder door mensen zijn gezien.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Stéphanie is freelance (reis)journalist en fotograaf. Ze schrijft voor National Geographic het liefst over onderwerpen waar ze ook in het dagelijks leven niet over uitgepraat raakt. Met ruim vijftig landen op de teller is reizen een van haar grote hobby's, maar eerlijk is eerlijk: in haar volkstuintje is ze minstens zo gelukkig als ver weg.
