Al dertig jaar passeren klimmers op Mount Everest het lichaam van ‘Green Boots’, een Indiase bergbeklimmer die in 1996 omkwam op ongeveer 8500 meter hoogte. Zijn felgroene schoenen maakten hem tot een macaber herkenningspunt op weg naar de top. Maar mogelijk komt daar binnenkort een einde aan: de Indiase autoriteiten willen het lichaam van de berg laten halen en naar huis brengen. Wie was Green Boots – en waarom bleef hij al die tijd op Everest achter?
De Everest-ramp waarbij Green Boots achterbleef
In de nacht van 10 op 11 mei 1996 raast een sneeuwstorm rond Mount Everest en worden meerdere groepen klimmers verrast die op weg zijn naar de 8849 meter hoge top. Het zicht verslechtert, de temperatuur daalt en velen komen uitgeput vast te zitten in de death zone, waar de lucht zo ijl is dat het menselijk lichaam langzaam begint af te takelen.
Waarschuwing: onderaan dit artikel is een foto van het lichaam van Green Boots te zien. Deze kan als schokkend worden ervaren.
Maar liefst acht mensen overleven de storm niet, onder wie drie leden van een expeditie van de Indo-Tibetaanse grenspolitie. Zij zijn tijdens deze expeditie onder meer verantwoordelijk voor het bevestigen van klimtouwen en het vrijmaken van de route naar de top.
Een van hen zakt die bewuste nacht neer op een beschutte plek naast het pad en overlijdt. Door zijn herkenbare bergschoenen krijgt hij al snel de bijnaam Green Boots, maar zijn werkelijke naam raakt uit beeld.
Wie was de man met de groene bergschoenen?
Lange tijd werd aangenomen dat de man met de groene bergschoenen de Indiase klimmer Tsewang Paljor was. De Indiase autoriteiten gaan er inmiddels van uit dat het lichaam van zijn collega Dorje Morup is.
Morup maakt net als Paljor deel uit van een zeskoppig expeditieteam dat de allereerste Indiase beklimming van Mount Everest via de noordkant wil voltooien. Vanwege de slechte weersomstandigheden besluiten drie teamleden terug te keren naar het kamp, maar Morup, Paljor en een derde klimmer vervolgen hun tocht naar boven. Rond 18.00 uur melden ze per radio dat ze de top hebben gehaald, maar geen van de drie keert terug.
Hoe Green Boots een herkenningspunt op Everest werd
Het lichaam van Morup blijft achter op de berg en klimmers gebruiken het macabere herkenningspunt vanaf dat moment om hun positie door te geven of bijvoorbeeld hun zuurstofflessen te wisselen. Green Boots groeit uit tot een begrip en is op de flanken van die meedogenloze berg een tastbare waarschuwing voor de gevaren die hoger op de berg wachten.
Ervaren Everest-klimmers zijn inmiddels bekend met de aanblik van zijn lichaam, maar wie nog nooit op zulke extreme hoogte is geweest, vraagt zich waarschijnlijk iets anders af: waarom heeft niemand Green Boots in al die jaren naar beneden gehaald?
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg National Geographic toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
Het antwoord is helder: omdat het te gevaarlijk en kostbaar is om zijn lichaam weg te halen. De ijle lucht, steile hellingen en het rotsachtige terrein maken een bergingsoperatie in de death zone extreem lastig, zo niet praktisch onmogelijk. Het is haast onbegonnen werk om een levend persoon van de hellingen van Mount Everest te redden; het verplaatsen van een diepbevroren lichaam is vrijwel onmogelijk.
Waarom zo veel lichamen op Mount Everest achterblijven
Dat is ook het lot van de vele andere bergbeklimmers die de tocht op Mount Everest niet hebben overleefd. Sinds de eerste expedities zijn ongeveer 340 mensen omgekomen en Green Boots is niet de enige die is achtergebleven. Naar schatting liggen er zo’n tweehonderd lichamen verspreid over de hoogste berg ter wereld.
Sommige liggen er al tientallen jaren, waaronder de overblijfselen van George Mallory. Deze Britse bergbeklimmer kwam in juni 1924 om het leven tijdens een poging om als eerste Mount Everest te beklimmen. Zijn lichaam werd pas in 1999 gevonden, ongeveer zevenhonderd meter onder de top. Door de extreme kou was het bijzonder goed bewaard gebleven.
Na dertig jaar wil India Green Boots van Everest halen
Toch lijkt er een kans te bestaan dat Green Boots na dertig jaar eindelijk huiswaarts keert. De Indiase autoriteiten hebben een plan ingediend om zijn lichaam nog dit jaar van de berg te halen en naar New Delhi te brengen.
Voor deze ingewikkelde operatie zijn minstens zes zeer ervaren Sherpa’s nodig die Mount Everest meerdere keren hebben beklommen. Omdat Green Boots zich aan de noordzijde van Mount Everest bevindt, moeten de Chinese autoriteiten bovendien formeel toestemming geven voor de operatie.
Of de berging daadwerkelijk doorgaat, zal nog moeten blijken. Maar één ding is al wel veranderd. Dertig jaar lang passeerden duizenden klimmers het anonieme lichaam dat ze kenden als Green Boots, maar nu is dan ook eindelijk de naam van de man in de groene schoenen bekend.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Stéphanie is freelance (reis)journalist en fotograaf. Ze schrijft voor National Geographic het liefst over onderwerpen waar ze ook in het dagelijks leven niet over uitgepraat raakt. Met ruim vijftig landen op de teller is reizen een van haar grote hobby's, maar eerlijk is eerlijk: in haar volkstuintje is ze minstens zo gelukkig als ver weg.
