Reizen

Wat veroorzaakt de bevroren ‘Bloedwaterval’ op de Zuidpool?

Een nieuwe studie legt uit waar de unieke rode kleur van deze horrorwaterval op Antarctica vandaan komt. Thursday, November 9, 2017

Door Delaney Chambers
De roodbruine Bloedwaterval op Antarctica dankt zijn naam aan zijn ongebruikelijke kleur, maar de werkelijke samenstelling van het water – en de reden waarom het bij zulke lage temperaturen stroomt – bleef lange tijd een raadsel.

De ‘Bloedwaterval’, vernoemd naar zijn griezelig roodachtige kleur, is geen bevroren bloed dat uit een of andere gapende maar verborgen wond stroomt.

De kleur werd oorspronkelijk toegeschreven aan rode algen. Uit een studie in het vakblad Journal of Glaciology, waarbij scans gemaakt werden van de ijslagen waaruit het rode water stroomt, blijkt de werkelijke oorzaak.

De ontdekking werd gedaan door een team van wetenschappers, waaronder National Geographic emerging explorer Erin C Pettit.

De Bloedwaterval sijpelt uit de Taylorgletsjer in een van de twee Droge Valleien aan de McMurdo Sound. Het water borrelt op uit spleten aan het oppervlak van de gletsjer. De herkomst van de stroom was altijd een raadsel, omdat op deze plek, waar het gemiddeld zeventien graden onder nul is, weinig smeltwater aan het gletsjeroppervlak te zien is.

Beelden van de diepe lagen onder de gletsjer hebben dat mysterie nu opgelost. Hierop is een uitgebreid netwerk te zien van subglaciale ijsrivieren en een subglaciaal meer – gevuld met pekelwater met een hoge concentratie ijzer, dat de waterval zijn bloedrode kleur geeft.

Volgens de studie verklaart de samenstelling van de pekel het feit dat het water stroomt en niet bevriest.

“De pekel blijft in en onder het ijs vloeibaar als gevolg van de latente warmte van het bevriezingsproces, in combinatie met het hoge zoutgehalte,” aldus de auteurs van de studie.

IJzerhoudend, zout water

Het subglaciale meer onder de gletsjer is ongebruikelijk zout. Omdat zout water een lager vriespunt heeft dan puur water en tijdens het bevriezen warmte afgeeft, smelt het ijs en vormen zich vloeibare rivieren van pekel.

In deze schematische tekening, onderdeel van een studie waarin de opbouw van de Taylorgletsjer op Antarctica in kaart werd gebracht, is te zien hoe de pekel in bevroren en smeltend water wordt geïnjecteerd en zo een roodbruine waterval veroorzaakt.

Dat betekent dat de gletsjer blijvend stromend water kan afgeven en ook dat deze gletsjer de koudste omgeving op aarde is waar constant stromend water voorkomt – ook al is dit water zó ijzerhoudend dat het op bloed lijkt.

In de studie werd ook de hoeveelheid ijzerhoudende pekel in het rivierwater berekend en werd vastgesteld dat de hoeveelheid pekel toenam naarmate er dichter bij de waterval werd gemeten.

De watertemperatuur en het pekelgehalte bleken evenredig te zijn: de pekel stroomde via spleten van verschillende grotten de gletsjer in. Vervolgens begon de pekel (hier in rood afgebeeld om de grote hoeveelheid ijzer in het water weer te geven) te bevriezen, waarbij het omringende ijs door de latente warmte smolt en de pekelconcentratie in het midden van de spleten sterk toenam.

Dit verhaal werd oorspronkelijk op 29 april, 2017 in het Engels gepubliceerd op NationalGeographic.com en werd geüpdatet op 23 oktober 2018.

Lees meer