De oerknal, het begin van de tijd en het heelal

De oerknal, een bijzonder fenomeen die ervoor heeft gezorgd dat de tijd en het heelal zijn ontstaan.

Het sterrenstelsel Beeldhouwer is de kleinere en oudere broer van de Melkweg. Wetenschappers bestuderen dergelijke stelsels om te ontdekken hoe sterren en sterrenstelsels zijn ontstaan. In oktober 2018 heeft NASA in Frans-Guyana de lancering gepland van de opvolger van Hubble: de James Webb Space Telescope. James Webb is in staat infrarode straling te detecteren, nodig om zeer veraf staande objecten te kunnen waarnemen. Vanaf 2018 kunnen we zo licht uit het vroege heelal registeren en wellicht de eerst ontstane sterrenstelsels na de oerknal ontdekken.

Foto door Eso
Gepubliceerd 25 jan. 2022 12:34 CET

De oerknal, 14 miljard jaar geleden. Het begin van het heelal en de tijd en ook wel de Big Bang genoemd. Ondanks dat sommigen er heilig van overtuigd waren en zijn dat deze oerknal heeft plaatsgevonden, is het pas sinds maart 2014 officieel vastgesteld. De theorie van de oerknal is namelijk gebaseerd op de relativiteitstheorie, gepubliceerd door Einstein. Het is een meetkundige theorie van de zwaartekracht welke aanzienlijk verschilt met die van de klassieke natuurkunde. Zo kwam er door de relativiteitstheorie bijvoorbeeld naar voren dat het heelal niet persé iets statischs hoeft te zijn, maar dat het net zo goed zou kunnen uitzetten en krimpen. Dit ging tegen de principes van andere wetenschappers in. Ondanks dat deze theorie dus in het begin voor wat weerstand zorgde, veranderde dit toen er bevindingen werden gedaan die hier stiekem toch wel erg op aansloten. Steeds meer wetenschappers begonnen erin te geloven en zaken opeens vanuit een heel ander perspectief te bekijken.

Lees ook: 11x Mysteries van het heelal onthuld door Hubble

De oerknal 

Voor de oerknal was het heelal onvoorstelbaar heet en had het een grote dichtheid. Het was eigenlijk een hele grote bal vol met materie. Na de oerknal was dit heel anders en bestond het heelal uit sterren en planeten. Maar hoe is deze enorme dichtheid uiteindelijk overgegaan in ons huidige zonnestelsel? Dit kwam niet door een enorme explosie zoals de naam je misschien doet geloven, maar door een soort ontploffing zonder dat er daadwerkelijk iets ontplofte. Een knal was er al helemaal niet, aangezien het geluid van een knal ontstaat op het moment dat trillingen ergens tegenaan komen. En laat er nou net niets zijn geweest waar deze trillingen tegenaan konden komen. Kortom, eigenlijk een heel lastig te omschrijven verschijnsel welke er uiteindelijk voor heeft gezorgd dat er heet plasma in het universum is gekomen. Dit hete plasma heeft er op zijn beurt weer voor gezorgd dat het heelal is uitgezet en is afgekoeld.

Lees ook: Dit zijn mogelijk de laatste explosies voordat het heelal donker wordt

Steeds groter heelal | Het LAB 23

Tijdens het afkoelen van dit hete plasma zijn er structuren waaronder quarks ontstaan, welke later protonen, neutronen en ionen hebben gevormd. Sommige van deze structuren of delen hebben later moleculen gevormd, welke samen weer enorme sterren vormden. Op het moment dat sterren doodgaan exploderen ze, waar deze explosie ervoor zorgt dat er verbindingen en elementen worden gevormd. Deze elementen komen op hun beurt weer samen en vormen andere sterren en planeten, waaronder ons zonnestelsel. Cirkeltje rond. 

Lees ook: Kosmische ‘lenzen’ bieden inzicht in vreemd gedrag van heelal

De toekomst van het heelal 

Hoe de toekomst van het heelal er precies uit komt te zien, daar zijn de meningen over verdeeld. Zo stellen sommige theorieën dat er een soort omgekeerde oerknal zal plaatsvinden, waar alle massa in elkaar zal storten naar één punt. Tegenstanders van deze theorie ontkrachten dit door te zeggen dat er niet genoeg massa in het heelal aanwezig lijkt om deze big crunch te kunnen laten plaatsvinden. Een andere theorie is dat er opeens, plots uit het niets iets vreemds zou kunnen gebeuren in de lege ruimte van het heelal. Maar wat, dat weet niemand. 

Wat wij wel weten is dat, mochten er ooit rare verschijnselen ontstaan, wij dit hoogstwaarschijnlijk niet meer zullen meemaken. Laten we tot die tijd maar gewoon genieten van ons mooie zonnestelsel. 

Lees meer

Dit vindt u misschien ook interessant

Ruimte
Achter de veiling van dit beetje maanstof steekt een bizar verhaal
Ruimte
Verste ster ooit ontdekt met de Hubble-ruimtetelescoop
Ruimte
Botsing tussen raketonderdeel en maan
Ruimte
Raadselachtige paarse vlekken op Martiaanse rotsen gevonden
Ruimte
Opluchting na geslaagde ontvouwing van ruimtetelescoop James Webb

Ontdek Nat Geo

  • Dieren
  • Milieu
  • Geschiedenis en Cultuur
  • Wetenschap
  • Reizen
  • Fotografie
  • Ruimte
  • Video

Over ons

Abonnement

  • Abonneren
  • Schrijf je in
  • Shop
  • Disney+

Volg ons

Copyright © 1996-2015 National Geographic Society. Copyright © 2015-2021 National Geographic Partners, LLC. Alle rechten voorbehouden.