Lang voordat de moderne kustlijn bestond, lag er in zee bij België een eiland: Testerep. Vanaf 500 n.C. werd dit eiland langzaam door de golven verzwolgen, waardoor er vandaag de dag maar weinig over bekend is. Dankzij nieuw onderzoek krijgen we nu eindelijk een beter beeld van dit verdwenen eiland. Wat blijkt: Testerep had verrassend veel weg van de Nederlandse Waddeneilanden.
Een verdwenen eiland
Tot deze bevindingen kwamen onderzoekers van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ), de Vrije Universiteit Brussel en KU Leuven. Met behulp van moderne zeebodem- en sedimentanalyses konden ze het duidelijkste beeld tot nu toe schetsen van hoe de Belgische kust er meer dan 1500 jaar geleden uitzag. Hun resultaten publiceerden ze op de website van VLIZ.
Leestip: Razende Bol: het waddeneiland dat continu van plek verandert
Daarvoor zochten wetenschappers naar resten op de zeebodem. Hoewel het eiland al eeuwen geleden onder water verdween, liggen daar namelijk nog altijd structuren die onthullen hoe de kustlijn er ooit uitzag. Zo vonden ze oude getijdengeulen: smalle waterlopen die door het getij zijn uitgesleten en waarlangs ooit water in en uit de ondiepe lagunes achter het eiland stroomde.
Daarnaast vonden ze goed bewaarde veenlagen, opgebouwd uit samengeperste resten van moerasplanten. Zulke lagen ontstaan alleen in beschutte, rustige wateren, zoals in getijdenbekkens. Deze vondsten wijzen erop dat Testerep oorspronkelijk een barrière-eiland was, vergelijkbaar met eilanden in de Nederlandse Waddenzee.
De levensloop van Testerep
Gebaseerd op hun bevindingen stellen de onderzoekers vast dat het ontstaan van het eiland zo’n 6500 jaar teruggaat. Op ongeveer drie kilometer van de huidige kust vormde zich toen een smalle strook zand, wat het begin van Testerep vormde. De kustlijn hield zich meer dan vierduizend jaar min of meer op dezelfde plek, met daarachter een beschut gebied van geulen, schorren en moerassen.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
Pas tussen de derde en achtste eeuw n.C. begon de zee terrein te winnen. Aan zeezijde sleet het water het eiland stukje bij beetje weg, en in de achtste eeuw ontstond voor de kust een nieuwe zandbank: de Stroombank. Deze ligt precies op de plaats waar ooit de kustlijn van Testerep lag.
Leestip: Architectuur aan de Belgische kust: van stadspaleizen tot ‘wegwerpbebouwing’
Waarom Testerep bijna compleet verdween tegen het einde van de Middeleeuwen, weten de onderzoekers nog niet precies. Mogelijk speelden krachtigere stormen, stijgend zeewater of veranderingen in de aanvoer van zand en slib een rol. Toch is het eiland niet helemaal verloren gegaan: een deel van de zuidgrens is nog altijd zichtbaar in de polders.
De Belgische Waddeneilanden
Hoewel het onderzoek zich voornamelijk richtte op de verdwijning van Testerep, sluiten de wetenschappers niet uit dat dit eiland als enige voor de Belgische kust lag: waarschijnlijk maakte het deel uit van een hele reeks barrière-eilanden die langs de Belgische kust liepen.
Dat zou betekenen dat België ooit een kustlandschap had dat sterk deed denken aan de Nederlandse Waddeneilanden. Dat idee klinkt aannemelijk, maar is nog niet bewezen. Toekomstig onderzoek moet uitwijzen of die verloren eilandengroep ooit echt heeft bestaan.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
