Dieren

De man achter de Photo Ark

Foto per foto draagt Joel Sartore zijn steentje bij aan een betere wereld. "Als je die dieren in de ogen kijkt, kan je niet anders dan verliefd worden." vrijdag, 10 november 2017

Door Zoë de Goede

Joel Sartore is een man met licht in zijn ogen. Van ver is hij een man als alle anderen, klein en een beetje hoekig van gestalte. Maar als je bij hem in de buurt komt dan kan je niet anders dan aangestoken worden door zijn enthousiasme en zijn liefde voor dieren. Je hoeft zelfs niet bij hem in de buurt te komen, als hij je niet kan vertellen over het belang van diersoorten overal ter wereld, doen zijn foto’s dat wel voor hem. Hij fotografeerde er tot nu toe 7.500, daar deed hij elf jaar over. En hij is nog maar halverwege.

Het begin

Het begon twaalf jaar geleden, toen zijn vrouw borstkanker kreeg hij daarom, na jarenlang hard te werken als National Geographic-fotograaf, thuis kwam te zitten. Na en tijdje begon hij zich te vervelen en vroeg hij zich af in hoeverre zijn werk tot nu toe een verschil had gemaakt. Dus hij reed naar de plaatselijke dierentuin en fotografeerde daar een naakte molrat op een witte achtergrond. Daarna reed hij naar dierentuinen in Cansas City, Denver en Colorado. Zo is de Photo Ark geboren.

Elk dier is gelijkwaardig

"Mensen hebben tegenwoordig een korte aandachtspanne, dus ik moest hun aandacht in een seconde weten te vangen. Daarom besloot ik van elk dier één foto te maken op een witte of zwarte achtergrond. Zodat de mensen net als ik in hun ogen kunnen kijken en in die ene oogopslag verliefd op ze worden. Ik zet elk dier even groot op de foto, zodat ze allemaal hun verhaal op een gelijkwaardige manier kunnen vertellen.

Na de dierentuinen in mijn buurt daagde ik mezelf uit om alle diersoorten in gevangenschap in de Verenigde Staten te fotograferen, dat groeide al snel uit tot alle diersoorten ter wereld. Gevangenschap heeft een negatieve bijsmaak, maar zonder die dierentuinen, zouden veel van de dieren er ook niet meer zijn. Ze verzamelen geen collecties dieren voor entertainment, ze hebben nu in de eerste plaats een beschermende rol. Voor de meeste mensen die in steden wonen zijn dierentuinen de enige manier om met dieren in contact te komen, om ze te zien, horen, ruiken en soms ook voelen. Dierentuinen onderwijzen mensen zoals geen enkele andere instelling dat kan. Je brengt uren met die beesten door, dat doet iets met je.

Wie maakt het verschil?

Als ze de dieren vrij zouden laten, zouden die ten eerste geen eten kunnen vinden, omdat ze in gevangenschap geboren zijn. Daarnaast zouden ze binnen een week doodgeschoten worden door stropers. Er is een man in Vietnam die een reddingscentrum voor apen heeft, dat hij oprichtte omdat moederapen vermoord werden en hun baby’s als huisdieren naar China gescheept werden. Toen de regering de boot onderschepte wisten ze niet wat ze met de kleine aapjes moesten doen, dus hij richtte een centrum op en bracht de baby’s groot alsof het de zijne waren. Ze plantten zich voort en vormden families. Toen hij één familie jaren later in het wild vrijliet, werden ze zo goed als onmiddellijk doodgeschoten.

Maar toch zijn het deze mensen die het verschil maken. Ik heb mensen eigenhandig diersoorten zien redden. Kies een dier, leer er alles over en zet dan alles op alles om ze te redden. Zo simpel is het, maar dat betekent niet dat het altijd gemakkelijk is. Laatst was ik in een fokcentrum voor kikkers waar meer dan duizend exemplaren rondsprongen. Ik ging ervanuit dat het 500 soorten waren, een mannetje en vrouwtje van elk. Maar het waren er slechts veertien. Om de genetische diversiteit te waarborgen hadden ze zoveel kikkers nodig. Om diezelfde reden worden jaguars van dierentuinen overal ter wereld naar andere cocntinenten verscheept. Zonder die mensen zouden jaguars intussen uitgestorven zijn.

Ook voor mij is het niet altijd gemakkelijk. Kakkerlakken kropen in mijn haren, slangen beten me en de organg oetan, die spande helemaal de kroon – nadat mijn team uren bezig was met het prepareren van de ruimte waar we hem zouden fotograferen, had hij maar twee seconden nodig om al het witte papier van de muur te trekken. Maar ik hou van ze allemaal. Mij vragen om te kiezen is als kiezen tussen mijn drie kinderen.

Meest uitdagende dier van de Photo Ark

Easy! Dat zijn chimpansees. Tot op de dag van vandaag heb ik geen goede Photo Ark-foto van een volwassen chimpansee. Vogels hebben het mij ook moeilijk gemaakt, vooral een specifieke adelaar en een papegaai maakten mij het fotograferen lastig.

Dating service

De Photo Ark fungeert als een soort dating service, ik match mensen met dieren. Kies er een, zeg ik, en help voorkomen dat deze soort uitsterft. We hebben veel concurrentie, maar we moeten mensen duidelijk maken dat deze dieren belangrijker zijn dan voetbal en de kont van Kim Kardashian. Ik wil dat mensen gaan juichen voor deze dieren zoals ze juichen voor hun team. Dat is de enige manier om ze te redden."

Waar kunnen wij beginnen om te helpen?

  • Eet minder vlees;
  • Ga naar de plaatselijke dierentuin en koop er lunch;
  • Geef je geld bewust uit:
    • Stop met plastic te kopen dat na vijf minuten in de vuilnisbak belandt;
    • Denk twee keer na voor je palmolie koopt, zo draag je namelijk bij aan de ontbossing van het regenwoud – zonder dewelke er geen regen is, zonder dewelke er geen gewassen kunnen groeien;
  • Zorg dat je huis geïsoleerd is;
  • Neem de fiets.

Pioniers

"In Nederland zijn jullie goed bezig op gebied van vernieuwende energie. Waar in de Verenigde Staten de helft van de bevolking nog geen idee heeft van wat er gaande is, zie je hier overal dat er continu wordt nagedacht over hoe energie efficiënt ingezet kan worden. Ik zie overal zonnepanelen, windmolens en mensen die met de fiets rijden. Jullie zijn pioniers op dat vlak, maar jullie hebben er natuurlijk ook baat bij dat de het zeeniveau niet stijgt. Eigenlijk maakt het ook niet uit wat je doet, zolang je maar met je billen van de bank af komt en een verschil maakt."

Lees meer