Hagedis kon deel van zichzelf afkoppelen om aan roofdieren te ontkomen

Een fossiele hagedis is voor zover bekend het oudste reptiel dat zijn staart kon verliezen en toch kon overleven. Die eigenschap is ook terug te vinden bij moderne soorten.vrijdag 16 maart 2018

Door een kunstenaar gemaakte weergave van het reptiel Captorhinus, dat zijn staart kan loslaten als een roofdier het daar beetpakte.
Door een kunstenaar gemaakte weergave van het reptiel Captorhinus, dat zijn staart kan loslaten als een roofdier het daar beetpakte.
fotograaf Reconstruction by Danielle Dufault. Illustratrion courtesy A. R. H. LeBlanc, M. J. MacDougall, Y. Haridy, D. Scott & R. R. Reisz

Een klein reptiel dat honderden miljoenen jaren geleden leefde, had een briljante truc om te ontsnappen aan roofdieren: hij koppelde zijn staart los.

Voor een onderzoek dat werd gepubliceerd in het tijdschrift Nature bekeken onderzoekers van de Canadese University of Toronto zeventig stukjes staartbot van het reptiel. Volgens een verslag in Newsweek scheurde de staart van het dier af als een roofdier die greep om het reptiel op te eten, net zoals huishoudpapier afscheurt bij de perforatie. Daardoor kon de hagedis ontkomen.

Het reptiel, dat bekendstaat onder de naam Captorhinus, was twee kilo zwaar en leefde 289 miljoen jaar geleden. De scheurtjes waardoor ze hun staart konden loslaten, waren meestal terug te vinden bij jongere hagedissen. De staarten van volledig volgroeide volwassen hagedissen bleken aan elkaar gegroeid.

Het lijkt logisch dat de eigenschap verdween naarmate de hagedis ouder werd, omdat het risico dat een jong dier wordt opgegeten groter is dan voor een ouder dier.

In de ongeveer dertig miljoen jaar daarna, verspreidde Captorhinus zich over Pangea. Dit toont aan dat de soort baat had bij de ontwikkelde techniek en kon voortbestaan om zich te verspreiden over het supercontinent.

Uiteindelijk werden er geen fossielen van het dier meer teruggevonden, totdat de soort zeventig miljoen jaar geleden weer opdook. Vandaag de dag beschikken veel reptielen over deze eigenschap. Maar dat doet niets af aan het feit dat dit reptiel uit de oudheid de oudst bekende soort hagedis is die hiertoe in staat is.

Lees meer