Dieren

Een snelweg voor kleine gouden leeuwaapjes en poema's

Natuurbeschermers stellen dat een nieuw ecoduct zal bijdragen aan de redding van het door ontwikkeling versnipperde Braziliaanse oerwoud. maandag, 16 april 2018

Door Sarah Gibbens

Soms hebben dieren gewoon wat ruimte nodig, vooral als het om bedreigde diersoorten gaat.

En dieren ruimte geven, is nou precies het doel van het nieuwe ecoduct in het Atlantisch Woud in Brazilië.

“Hiermee wordt een scheur in het woud gerepareerd, precies op de plek met het grootste aantal bedreigde diersoorten,” vertelt Stuart Pimm. Pimm heeft een naam hoog te houden op het gebied van natuurbescherming: hij is de voorzitter van de afdeling natuurbescherming aan de Amerikaanse Duke University, hij is president van de natuurbeschermingsorganisatie SavingSpecies en hij is een National Geographic explorer.

Een nieuw ecoduct stelt dieren in staat om verder te trekken vanuit het nu geïsoleerde natuurgebied Reserva Biológica União, dat op zo'n 150 kilometer ten noordoosten van Rio de Janeiro ligt. Het is een van de weinige restanten van het Atlantisch Woud, een gebied langs de kust van Brazilië dat ooit drieënhalf keer de oppervlakte van Nederland besloeg. Inmiddels is meer dan 85 procent ervan verdwenen.

In het reservaat wonen (ernstig) bedreigde diersoorten en deze plek is van levensbelang voor het gouden leeuwaapje, een kleine apensoort die bijna is uitgestorven.

Dierenbeschermers slaagden erin om de populatie weer langzaam te laten toenemen, door dieren in gevangenschap te fokken en ze in het wild uit te zetten. Maar “als je weet te voorkomen dat een soort uitsterft, zul je de dieren ook ergens moeten laten,” zegt Pimm.

Een plek voor de dieren

Pimm en zijn collega's zijn de afgelopen tien jaar bezig geweest met onderhandelingen over het Braziliaanse gebied. Eerst moesten ze een Braziliaans wegenbouwbedrijf zo ver krijgen dat zij een brug over een grote snelweg mochten bouwen. Vervolgens moest die brug ook ergens naartoe leiden.

“Als het alleen een brug was geweest, dan was het een brug naar nergens geweest,” stelt hij.

Nadat de brug was geregeld, moesten ze wachten tot boeren met een bedrijf aan de noordkant van het reservaat bereid waren om hun land te verkopen. Toen het eenmaal te koop werd aangeboden, sloegen ze hun slag. Nu willen ze de oorspronkelijke flora in het gebied herplanten.

De overeenkomst werd maandag bekendgemaakt, nadat de onderhandelingen tussen verschillende betrokkenen waren afgerond. Het project, dat werd gefinancierd door de Nederlandse stichting DOB Ecology, staat onder leiding van de Braziliaanse Golden Lion Tamarin Association en het in de VS gevestigde SavingSpecies.

De kosten van het project lopen in de miljoenen (hoeveel precies kon niet bekend worden gemaakt), maar de betrokken natuurbeschermingsorganisaties zien dit toch als een relatief goedkope manier om te zorgen dat soorten niet uitsterven en dat belangrijke leefgebieden intact blijven.

Wat is het nut van verbindingszones?

Ooit stond het nut van ecoducten ter discussie, omdat critici stelden dat ze de dieren blootstelden aan allerlei vervuiling en risico's van auto's. Maar in de afgelopen twintig jaar zijn ze redelijk gangbaar geworden. Uit een in 2006 gepubliceerd onderzoek bleek dat het aantal dieren en diersoorten toenam in gebieden die via dergelijke routes met elkaar in verbinding stonden.

De diersoorten in geïsoleerde natuurreservaten hebben geen contact met soortgenoten elders. Dat kan uiteindelijk inteelt en minder genetische diversiteit tot gevolg hebben, en uiteindelijk tot uitsterven leiden.

In Brazilië zijn de wouden voor het overgrote deel verdwenen door oorzaken als houtkap, landbouw en veeteelt.

Het Braziliaanse ecoduct is volgens Pimm een van de meest ambitieuze projecten van zijn organisatie tot nu toe. Maar dit is zeker niet het einde van het streven naar nieuwe, soortgelijke ecoducten.

De organisatie maakt gebruik van biodiversitymapping.org om te bekijken in welke gebieden “we de meeste waar voor ons geld krijgen", zoals Pimm het stelt.

Lees meer