Dieren

Kijk hoe hazen toeslaan als kannibalen op schokkende beelden

Uit nieuw onderzoek blijkt dat Amerikaanse hazen vlees eten en zelfs kannibalen zijn. De zoogdieren eten ironisch genoeg ook van de karkassen van hun grootste vijand, de Canadese lynx. woensdag, 16 januari 2019

Door Adam Popescu

Nieuwe foto’s onthullen voor het eerst dat het neefje van je wollige huiskonijntje in werkelijkheid een carnivoor is. En een kannibaal.

Amerikaanse hazen in Yukon in Canada eten vlees om hun dieet aan te vullen tijdens de lange winters op een van de koudste plekken op aarde.

In de zomer leven de zoogdieren van planten. Maar wanneer het landschap met sneeuw wordt bedekt en de temperatuur naar ruim dertig graden onder nul zakt, doen hongerige hazen zich tegoed aan de karkassen van andere hazen en van enkele vogelsoorten.

Wat een ironische twist geeft aan de natuurlijke selectie, is dat hazen ook dode Canadese lynxen eten, hun grootste vijanden, aldus Michael Peers, promovendus in de ecologie aan de University of Alberta in Edmonton. Hij gaf leiding aan een nieuw onderzoek naar het fenomeen in Bio One Complete.

“De eerste keer was het schokkend om te zien,” zegt Peers, die denkt dat de hazen hun eiwitinname aanvullen in moeilijke tijden. “Ik had geen idee dat ze aaseters zijn.”

Peers ontdekte de vleesetende hazen bij toeval, nadat hij wildcamera’s had geplaatst naast de karkassen van hazen nabij Mount Saint Elias aan de grens met Alaska. Hij verwachtte roofdieren te zien die van het gratis aanbod zouden eten. In plaats daarvan toonde twee en een half jaar aan beeldmateriaal aan dat hazen van 20 van de 161 karkassen aten.

De verrassende beelden suggereren dat dieren niet zo gemakkelijk in te delen zijn als herbivoren of carnivoren. En dat Amerikaanse hazen regelmatig vlees eten.

Gevederd voer

Al sinds 1921 is door wetenschappers gedocumenteerd dat hazen vlees eten en dat ze een gewelddadige inborst hebben. Deze rapporten zijn echter anekdotische veldwaarnemingen. Nu is het eten van vlees voor het eerst op camera vastgelegd, merkt Peers op.

Andere wetenschappers kwamen in de buurt. Tijdens het bestuderen van zoogdierenpopulaties in de provincie Ontario in 2010, zette bioloog Kevan Cowcill gedeeltelijk geopende blikken sardines neer in de noordelijke bossen. In plaats van wolven en marters die zich tegoed deden aan de pesce, legde de camera hazen vast.

“Ze gingen op hun achterpoten staan en trokken de sardines uit het blik dat aan de boom was gespijkerd,” herinnert Cowcill zich. Hij heeft deze observaties niet in een wetenschappelijk tijdschrift gepubliceerd. “Ik zag er een bij een karkas zitten, maar dacht dat deze gewoon op de botten zat te knagen. Ik had namelijk talloze botten en geweien met knaagsporen van hazen en andere knaagdieren gevonden. Misschien dat de haas in werkelijkheid van het vlees at?”

Een van de vreemdste ontdekkingen was volgens Peers dat de hazen de veren aten van de karkassen van een bepaalde vogel, de bossneeuwhoen. Het is niet bekend hoe deze veren, die een bron van vezels kunnen zijn, in hun maag worden verteerd. (Kijk hoe de Amerikaanse haas omgaat met klimaatverandering.)

“Het is bekend dat veel dieren die wij herbivoren noemen in werkelijkheid vlees eten,” zegt hij. “Dat de hazen veren eten, is de nieuwe ontdekking. Veel ecologen verbaasden zich hierover.”

Veren bestaan voornamelijk uit keratine en bevatten weinig eiwitten. Het komt volgens Peers maar zeer zelden voor dat zoogdieren ze bewust eten.

Het verbaasde hem ook dat de hazen de karkassen beschermden tegen andere hazen. Peers denkt dat grotere karkassen, van bijvoorbeeld een eland, geen hazen aantrekken vanwege de concurrentie. Bij een prooi van beren of wolven maken ze geen kans, omdat ze zo klein zijn. Iets van vergelijkbare grootte, zoals een andere haas, is echter perfect.

Uitgebreide menukaart

In veel andere onderzoeken in Noord-Amerika is de grens tussen herbivoor en carnivoor vervaagd.

Katoenstaartkonijnen in de Appalachen eten hoenders, koeien in Wisconsin azen op vogeleieren en kuikens, bevers in Alaska eten dode zalm en witstaartherten in Noord- en Zuid-Dakota roven de nesten van loopvogels leeg.

Andere vegetariërs in koude gebieden, zoals arctische grondeekhoorns, jagen op lemmingen, aldus Rudy Boonstra, ecofysioloog aan de University of Toronto Scarborough. Hij ontdekte dit vergelijkbare gedrag eind jaren 80.

“Dit is opvallend gedrag,” zegt Boonstra, medeauteur van het nieuwe onderzoek. “Deze herbivoren zijn geen echte herbivoren."

Tijdens het bestuderen van lemmingen in de Northwest Territories, zag Boonstra hoe eekhoorns op lemmingen joegen, ze uit hun holen groeven en ze naar hun eigen nesten brachten om ze op te eten.

“Als eerste eten ze de hersenen op,” lacht hij. ‘In de winter leven de meeste van deze herbivoren op een eiwitarm dieet. Ze proberen dat te compenseren.”

Boonstra voegt eraan toe dat het gedrag van de arctische grondeekhoorn een interessante vraag oproept: gaan Amerikaanse hazen actief op jacht naar kleine prooidieren?

Hier is geen bewijs voor. Nog niet althans. Peers geeft aan dat hij zijn onderzoek wil voortzetten. Afgaande op het verleden zou het menu van de Amerikaanse haas wel eens meer op het paleodieet kunnen lijken dan we ooit hadden kunnen denken.

Lees ook: Cobra-kannibalen: slangen eten elkaar schokkend vaak op

Lees ook: Deze spinnen geven hun kliekjes aan vleesetende planten

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op NationalGeographic.com

Lees meer