Laat je inspireren door zes supervaders in het dierenrijk

In de wilde natuur hebben dierenvaders een niet al te beste reputatie, maar deze zes zullen je verrassen.

Thursday, June 18, 2020,
Door Bridget E. Hamilton
De meeste grote katachtigen zijn solitaire dieren, maar leeuwen leven in sociaal hechte troepen. Het alfamannetje ...

De meeste grote katachtigen zijn solitaire dieren, maar leeuwen leven in sociaal hechte troepen. Het alfamannetje is de beschermer, en welpen leren ‘hoe het moet’ door het gedrag van hun vader af te kijken.

Foto van Suzi Eszterhas / Minden Pictures / Getty Images

In het dierenrijk onderscheiden vaders zich vaak niet door hun rol als ouder, leermeester en vriend. Maar sommige dierenvaders doen er van alles aan om die slechte reputatie te corrigeren. Net als menselijke vaders kunnen ook dierenvaders opmerkelijk veel over hebben voor hun kroost. Maar ze weten ook wanneer het voor hun nakomelingen tijd wordt om het nest te verlaten en hun eigen territorium te zoeken.

Hieronder volgen zes voorbeelden van wilde vaders die hun jongen beschermen, levenslessen bijbrengen en ondersteunen.

Koning van de kolonie

In tegenstelling tot andere vogelsoorten broeden de mannetjes van de keizerspinguïn hun ei niet zittend maar staand uit, waarbij ze het op hun zwemvliezen laten rusten.

Foto van Rob Reijnen / Minden Pictures

Keizerpinguïns doen hun naam eer aan, want ze zijn de ware heersers van de roestplaatsen op de Zuidpool. Terwijl moeder maandenlang op zoek gaat naar voedsel en dat te zijner tijd zal delen met hun kuiken (dat nog in het ei zit), blijft vader waken over het pas gelegde ei. Hij moet het warm houden door het op zijn zwemvliezen te balanceren en af te dekken met zijn broedbuidel, een dikke huidlaag met veren die alleen voor dit doel dient. De volgende twee maanden is dat zijn enige taak. Al het andere laat hij aan zich voorbijgaan, waaronder eten, waarbij hij inteert op zijn eigen vetreserves om te overleven. Als het kuiken uitkomt voordat moeder is teruggekeerd, zal vader het pasgeboren jong voeden. Maar als moeder eenmaal terug is, dragen ze beiden de verantwoordelijkheid voor het grootbrengen en voeren van het kuiken, dat uiteindelijk zelf een verenkleed ontwikkelt en buiten de broedbuidels van de ouders kan overleven. Niet lang daarna keren ze allemaal terug naar zee, hun eigenlijke thuis.

Kostbare lading

Zeepaardjes verankeren zich met hun grijpstaarten aan zeegras en koralen, waarna ze hun langgerekte snuit gebruiken om kreeftjes en voorbij zwevend plankton op te zuigen.

Foto van Shinji Kusano / Minden Pictures

Zeepaardjes behoren tot de meest opvallende wezens in de oceaan. Deze rechtop zwemmende visjes kun je overal in de tropen in ondiepe zeeën aantreffen. De rol van de zeepaardjesvader is anders dan die van welke vader in het dierenrijk dan ook. Zeepaardjes die met elkaar paren, blijven hun hele leven bij elkaar, maar het is de vader die ‘zwanger’ wordt. De vaders dragen de eitjes tot wel vier weken lang met zich mee in een speciale broedbuidel, waarna ze de eitjes ‘baren’. Afhankelijk van het soort zeepaardje kan een vader soms wel 1500 eitjes van één worp in zich dragen. Terwijl vader zijn kroost in de gedaante van eitjes beschermt en uitbroedt, worden pas uitgekomen babyzeepaardjes aan hun lot overgelaten. Gelukkig weten ze meteen hoe ze in de weidse oceaan hun weg moeten zoeken.

Volg mijn voorbeeld

In één worp kunnen soms wel dertien welpjes een vossenhol bevolken, hoewel het gemiddelde vossengezin vijf welpen telt.

Foto van © Fi Rust

Nadat ze de eerste drie maanden van hun leven in hun hol hebben gewoond, zijn gewone of rode vossen helemaal klaar voor de wijde wereld. De weken ervóór zijn al opwindend geweest, want de welpjes hebben het gebied rond de ingang van het hol al dollend en stoeiend met elkaar verkend, dat alles onder het toeziend oog van vader en moeder. Nu ze wat groter zijn, is het tijd om het voorbeeld van vader te volgen en te leren hoe je voedsel moet opsporen. Met hun korte pootjes zijn welpen nog niet zo goed in het jagen. Ze missen de geslepenheid en snelheid die daarvoor nodig zijn, maar vader zorgt ervoor dat ze snel leren. Vaak begraaft hij een prooi in de buurt van het hol en voert zijn welpen dan aan in een namaakjacht, zodat ze leren hoe ze een geurspoor moeten volgen. Vader doet ook mee met de spelletjes van de welpen, waarbij hij stevig met ze stoeit zodat ze de spierkracht van een jager ontwikkelen. Hij weet dat er naast het leren van lessen ook tijd moet zijn voor plezier.

Vanaf dag één

Gewone penseelaapjes zijn zeer communicatief. Van deze dieren is bekend dat ze zelfs wachten totdat een andere aap is ‘uitgesproken’ voordat ze antwoord geven.

Foto van dpa picture alliance / Alamy

Vaders van het gewone penseelaapje zijn er vanaf de allereerste dag bij om hun kroost op weg te helpen. Nadat hij zijn wijfje als een vroedvrouw bij de geboorte heeft bijgestaan en zijn wederhelft heeft schoongelikt, draagt vader de kleintjes gedurende de eerste twee weken van hun leven op zijn rug. De baby’s zijn in deze vroege periode afhankelijk van hun vader als verzorger. Bekend is dat hij binnen 45 seconden op hun kreetjes reageert. Moeder blijft de jongen in deze periode wel zogen, maar ze heeft veel hulp van de vader nodig. Gewone penseelaapjes zijn heel klein, dus moet de zware taak om voor de jongen (vaak een tweeling) te zorgen, over beide ouders worden verdeeld. Binnen een paar weken zijn de jongen aan het ronddartelen, maar ze hebben vader en moeder nog wel nodig om het nodige te leren over het leven en het overleven.

Op pad met vader

Een mannetjeskikker uit de familie van de smalbekkikkers van Papoea-Nieuw-Guinea bewaakt zijn legsel en de pas uitgekomen minikikkertjes die op het kikkerdril zitten.

Foto van George Grall / National Geographic Image Collection

De tropische wouden van Papoea-Nieuw-Guinea staan bekend om hun immense biodiversiteit aan flora en fauna. In deze bossen zijn het de vaders uit de familie van de smalbekkikkers die voor hun jongen zorgen. De kikkers zijn op meerdere fronten uniek. Niet alleen slaan ze het stadium van kikkervisje over, het zijn ook de vaders die de kroost verzorgen. Na het leggen van de eitjes vertrekt het vrouwtje weer snel, waarna het aan vader is om het legsel te bewaken. Hij beschermt de eitjes tegen roofdieren en houdt ze vochtig totdat ze uitkomen en piepkleine kikkertjes voortbrengen. Bij veel soorten smalbekkikkers klimmen alle jongen – soms wel zo’n 25 stuks – op de rug van de vader. Vervolgens gaat hij een week lang op reis, waarbij hij telkens niet meer dan vijftien meter aflegt, en dat alleen ’s nachts. Terwijl hij zich zo door de jungle verplaatst, springt het ene kikkertje na het andere van zijn rug, klaar om aan zijn eigen leven in het regenwoud te beginnen.

Mannelijke banden

De draagtijd bij olifanten is langer dan bij enig ander dier op aarde: bijna 22 maanden.

Foto van danielle mussman / Getty Images

Pasgeboren olifantjes worden verwelkomd in een familiegroep onder leiding van een imposante matriarch. Jonge olifantenvrouwtjes blijven bij zo’n groep, maar de mannetjes beginnen als ze wat ouder worden steeds meer hun eigen weg te gaan, apart van de hechte familiegroep waartoe ze ooit behoorden. Onafhankelijkheid heeft voor volwassen mannetjes allerlei voordelen, maar het is ook een overgangsperiode. Gelukkig worden onervaren tieners vaak opgenomen door rondtrekkende kuddes van volwassen mannetjes, waar de jongeren levenservaring opdoen en hun plek in de nieuwe sociale pikorde vinden. Zelfs als geen van de volwassen olifanten in de nieuwe groep de vader van de jonge olifant is, fungeren ze toch als duidelijke rolmodellen. De banden die hier ontstaan, blijven een leven lang bestaan.

Uittreksel uit: Amazing Dads: Love and Lessons From the Animal KingdomCopyright © 2017 National Geographic Society. Alle rechten voorbehouden.

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op NationalGeographic.com

lees verder

De baby's van deze pad komen uit haar rug – en meer bijzondere manieren waarop dieren geboren worden

Zoogdieren zijn niet de enige – ook sommige reptielen, amfibieën en insecten baren levende jongen.

Laat je inspireren door deze dierenmoeders

Deze vijf dierenmoeders in het wild zullen jouw gezin inspireren – en je misschien aan iemand doen denken.
Family

NatGeo @ Home

Zit je thuis met de kinderen? En missen ze wat uitdaging? Wij helpen je!
Lees meer