Dieren

Worden dieren ook dronken?

Sommige soorten worden aangetrokken door overrijp fruit en alcoholhoudende nectar.

Door Liz Langley
Foto's Van Tim Laman

21 november 2015

In de VS staat Thanksgiving voor de deur en sommigen van ons zullen maar wát blij zijn dat er wat wijn op tafel komt. Met die wens in gedachten komt onze vraag van de week van Paul Anthony Kane: “Drinken andere dieren gefermenteerd fruit, graan of andere bedwelmende substanties?”

Ja, dat doen ze. Heel veel zelfs. Zo houden vlinders wel van een stevige neut, vertelt Katy Prudic, entomologe aan de University of Arizona: “Ik haal wel vaker vlinders uit bierblikjes."

Mannetjesvlinders drinken vaak bier om hun spermatoforen – voedingsrijke pakketjes die ze als huwelijksgeschenk aan vrouwtjes geven – te verbeteren, zegt Prudic. En niet alleen vlinders: entomologen lokken insecten vaak met bier. En als ze door hun bier heen raken, geen probleem: een goede pinot noir werkt ook prima. In een studie uit 2008 werd aangetoond dat 35 soorten motten zich evenzeer voelen aangetrokken tot biervallen dan tot wijnvallen.

Aan de drank

Andere insecten raken aan de drank nadat ze seksueel zijn afgewezen. In een studie die in 2012 in het tijdschrift Science verscheen, vergeleken de onderzoekers de dieetvoorkeuren van mannelijke fruitvliegjes die succesvol hadden gepaard met de voorkeuren van mannetjes die niet hadden gepaard.

Uit de resultaten bleek dat mannetjes die niet hadden gepaard, de voorkeur gaven aan voedsel dat alcohol bevatte, terwijl mannetjes die wél hadden gepaard geen voorkeur vertoonden. Verder onderzoek toonde aan dat mannetjes die hadden gepaard, hogere niveaus van neuropeptide-F in hun hersenen hadden, een bestanddeel dat vaak sterk toeneemt als de vlieg een beloning ontvangt – bijvoorbeeld seks.

De mannetjes die niet hadden gepaard, hadden lagere niveaus van neuropeptide-F, waardoor ze vermoedelijk alcohol gebruikten om hun gevoel van bevrediging te stimuleren. Deze theorie wordt ondersteund door het feit dat mannelijke fruitvliegjes die niet hadden gepaard en in plaats daarvan kunstmatige doses neuropeptide-F kregen toegediend, de drank lieten staan.

Elanden en eekhoorns

Ook zoogdieren worden soms per ongeluk dronken – meestal door nectar of gefermenteerd fruit. Don Moore, universitair docent aan de Smithsonian National Zoo in Washington DC, vertelt in een e-mail dat hij het effect van overrijpe vruchten op dieren zelf heeft kunnen observeren. 

“Ik heb witstaartherten gezien die zich in boomgaarden te goed deden aan gefermenteerde appels", zegt Moore. Ze worden er behoorlijk ‘slaperig’ en zelfs ‘groggy’ van.” Het is geen ongebruikelijk verschijnsel in streken waar veel appels worden geteeld, voegt hij eraan toe.

In 2011 werd in verschillende media bericht over een dronken eland, die in Zweden in een appelboom verstrikt was geraakt. En in deze video zou een eekhoorn te zien zijn die zich zou laven aan gefermenteerde appelmoes van wilde appels, hoewel Moore denkt dat het hier eerder om een gewond dier gaat.

Vliegen onder invloed

Andere dieren kunnen beter tegen de invloed van gefermenteerde lekkernijen. In Maleisië drinkt de vederstaarttoepaja nectar uit de bloemen van de palm Eugeissona tristis of bertampalm, die enkele van de hoogste alcoholpercentages in natuurlijk voedsel bevat: 3,8 procent, aldus een studie uit 2008 in de Proceedings of the National Academy of Sciences.

Deze toepaja’s kunnen goed tegen de drank: ondanks hun nachtelijke consumptie van de zeer sterke nectar worden ze niet dronken. Ook veel vleermuizen die gefermenteerd fruit en nectar consumeren, blijken prima te kunnen vliegen.

In een studie uit 2010 in het tijdschrift PLOS ONE werd aangetoond dat het vluchtgedrag en de echolocatie van bladneusvleermuizen van de Nieuwe Wereld niet werden beïnvloed door hun consumptie van ethanol. Maar laat het dronken achter de stuurknuppel zitten liever aan deze diertjes over. Je zou een uilskuiken zijn als je zoiets zelf zou proberen.

 

Lees meer