Wie langs de okerkleurige kloven en de felblauwe kust van West-Australië reist, kan ineens op een onverwachte kleur stuiten: felroze. De zoutmeren van deze regio kleuren al duizenden jaren roze en zijn uitgegroeid tot een wereldwijde trekpleister. Maar dat iconische beeld staat onder druk. Twee van de bekendste roze meren verliezen de afgelopen twintig jaar langzaam hun kleur. Klimaatverandering en menselijke ingrepen spelen daarbij waarschijnlijk een sleutelrol. De vraag is: is de roze gloed nog te redden?
Leven in extreme omstandigheden
De oorsprong van de roze meren gaat miljoenen jaren terug. Ooit stroomden rivieren door het Australische binnenland, maar toen het klimaat veranderde, droogden die op. Wat overbleef waren geïsoleerde plassen die steeds zouter werden en uiteindelijk veranderden in zoutmeren.
‘Zoutmeren zijn voor mensen lastig te doorgronden,’ zegt Angus Lawrie, natuurbeschermer aan Curtin University in Perth (Australië). Ze kunnen jarenlang kurkdroog zijn en na één hevige regenval plotseling tot leven komen. ‘Daardoor onderschatten we vaak hun ecologische waarde.’
Die waarde is groot. De meren vormen een cruciale voedselbron voor trekvogels en herbergen talloze micro-organismen. Wetenschappers bestuderen deze extremen zelfs om te begrijpen hoe leven onder barre omstandigheden, bijvoorbeeld op Mars, mogelijk zou kunnen zijn.
Het geheim achter de roze kleur
De opvallende kleur ontstaat door twee micro-organismen: de alg Dunaliella salina en de zoutminnende bacterie Salinibacter ruber. Bij intense zonnestraling produceren ze bètacaroteen, een rood-roze pigment.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
Dat pigment beschermt hen tegen de felle zon en helpt bij energieproductie. Zolang het water zout genoeg is, blijven deze organismen dominant en blijft het meer roze. Maar zodra het zoutgehalte daalt, nemen groene algen het over – en verdwijnt de kleur.
Hoe Pink Lake zijn roze kleur verloor
Dat gebeurde bij Pink Lake, lange tijd hét symbool van Australië’s roze meren. Sinds de negentiende eeuw heeft grootschalige zoutwinning het zoutgehalte verlaagd. Daardoor verloren de roze micro-organismen hun voordeel en kreeg het meer een doffe blauw-grijze tint.
Ook Lake Hillier, bekend om zijn felroze kleur langs de kust bij Esperance, vertoont sinds 2025 vervaging. Hier was geen zoutwinning de oorzaak, maar een extreme regenbui die het zoutgehalte plotseling sterk verlaagde. Volgens onderzoekers hing die neerslag samen met door de mens veroorzaakte klimaatverandering.
Kan de roze kleur terugkeren?
Voor Lake Hillier is er voorzichtig optimisme. Als het zoutgehalte door natuurlijke verdamping weer stijgt, kan de roze kleur zich herstellen. Bij Pink Lake is dat complexer: zonder ingrijpen kan herstel honderden tot duizenden jaren duren.
Leestip: Waarom huntsmanspinnen in Australië een geliefde huisgenoot zijn
Milieuwetenschapper Tilo Massenbauer werkt daarom aan een alternatief plan. Het nabijgelegen Lake Warden bevat een groot zoutoverschot. Door een deel daarvan naar Pink Lake te pompen, zou het juiste zoutniveau sneller kunnen worden hersteld. De gemeente Esperance onderzoekt momenteel of dit technisch en ecologisch haalbaar is. Als het plan doorgaat, zou Pink Lake binnen tien jaar weer roze kunnen kleuren.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
