Wie aan Italië denkt, denkt waarschijnlijk aan Romeinse ruïnes, renaissancekunst en mediterrane stranden. Toch telt het land ook honderden kastelen. Sommige werden gebouwd als onneembare vestingen, andere moesten vooral de macht en rijkdom van hun bewoners uitstralen. Van afbrokkelende burchten op rotspieken tot sprookjesachtige paleizen vol pracht en praal aan zee: dit zijn de mooiste kastelen van Italië.
1. Castel del Monte (Puglia)
Het geometrische Castel del Monte in de zuidelijke regio Puglia lijkt een moderne interpretatie van een burcht, maar het gaat hier wel degelijk om een eeuwenoud kasteel. De eerste steen werd gelegd omstreeks het jaar 1240, maar opvallend genoeg ontbreken veel middeleeuwse details. Er is geen gracht, er zijn geen kantelen en ook de ophaalbrug ontbreekt.
Hoewel het gebouw bovenop een heuvel ligt, zijn veel historici het er bovendien over eens dat het gebouw waarschijnlijk geen militaire waarde had. Er was namelijk geen natuurlijke waterbron direct bij het kasteel en er lagen ook geen belangrijke bergpassen of grensovergangen in de buurt.
Veel historici denken daarom dat het kasteel vooral een symbolische functie had. Het werd gebouwd in opdracht van keizer Frederik II van Hohenstaufen, die bekend stond als een intellectueel heerser en interesse had in wiskunde, astronomie, filosofie en wetenschap. Er zijn theorieën dat het kasteel, dat een perfecte achthoek is, vooral zijn macht en kennis moest uitstralen.
2. Castello Scaligero di Sirmione (Gardameer)
Er zijn twee manieren om het stadje Sirmione in het zuidelijkste deel van het Gardameer te bezoeken. Je kunt er met de boot óf te voet komen. Als je kiest voor laatstgenoemde, dan zie je direct bij aankomst in het oude centrum het indrukwekkende Castello Scaligero di Sirmione aan je rechterhand liggen.
Dit kasteel is een van de hoogtepunten langs het Gardameer en werd gebouwd in de dertiende eeuw. Het is een mooi voorbeeld van een typisch middeleeuws kasteel, compleet met ophaalbruggen, ravelijnen, torens en kantelen.
Vanwege de prominente plek pal naast de toegangspoort tot het stadje, is het in principe niet nodig om een toegangskaartje te kopen. Wil je een mooi uitzicht over de middeleeuwse straatjes en het blauwe water van het Gardameer, dan is het echter wel de moeite waard om het kasteel ook van binnen te bekijken.
3. Castel Sant’Angelo (Rome)
Aan de oevers van de rivier de Tiber, in het hart van Rome, staat Castel Sant’Angelo (in het Nederlands: Engelenburcht). Deze burcht was in de Romeinse Tijd een mausoleum voor keizer Hadrianus, maar kreeg vanwege zijn strategische ligging zo rond de vijfde eeuw een militaire functie.
Zo deed het bouwwerk in de Middeleeuwen onder andere dienst als noodresidentie voor de paus. Het nabijgelegen Vaticaan was relatief kwetsbaar voor een aanval van buitenaf en in oorlogssituaties bood het Castel Sant’Angelo met zijn dikke muren en strategische ligging een beter toevluchtsoord. De Pasetto di Borgo was een achthonderd meter lange gang die het Vaticaan rechtstreeks met het kasteel verbond, iets waar Paus Clemens VII tijdens de plundering van Rome in 1527 dankbaar gebruik van maakte.
4. Castello Roccascalegna (Abruzzo)
Op de plek van het huidige Castello Roccascalegna stond ooit een wachttoren, die in de elfde en twaalfde eeuw werd uitgebreid tot een volwaardig kasteel. De plek is uiterst strategisch gekozen, want de vesting lijkt bovenop een steile kalkstenen rotsrichel te balanceren en alleen dat moet al angst hebben ingeboezemd bij vijandige troepen.
Al is het maar de vraag of de bewoners van het nabijgelegen dorpje Roccascalegna daadwerkelijk het meest van vreemdelingen te vrezen hadden. Volgens de legende zou baron Corvo de Corvis in 1646 namelijk het recht hebben opgeëist om de eerste huwelijksnacht met alle bruiden uit zijn gebied door te brengen: Jus Primae Noctis.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
Het verhaal gaat dat dit hem uiteindelijk zijn leven kostte. De man werd doodgestoken in het huwelijksbed en liet een bebloede handafdruk achter op een rots in de toren. Of de moord werd gepleegd door een pasgetrouwde vrouw of door haar als bruid vermomde echtgenoot is onduidelijk.
In de negentiende en twintigste eeuw raakte het kasteel in verval, maar na een grondige renovatie is het inmiddels weer open voor bezoekers. Als de bebloede handafdruk ooit bestaan heeft dan is deze echter niet meer terug te vinden, want de bewuste toren is in 1940 ingestort.
5. Castello di Miramare (Golf van Triëst)
Op een rotsklip in de Adriatische Zee staat het spierwitte Castello di Miramare. Dit negentiende-eeuwse kasteel werd gebouwd in opdracht van Maximiliaan van Habsburg. Het deed dienst als zomerresidentie en heeft vele vooraanstaande gasten gehad. Keizerin Sisi bleef er ooit logeren en het kasteel kwam later in handen van aartshertog Frans Ferdinand van Oostenrijk.
Tegenwoordig doet Castello di Miramare dienst als museum en kun je je in de verschillende balzalen, slaapvertrekken en keukens vergapen aan de vele kunstwerken en decoraties. Al kan in alle eerlijkheid weinig tippen aan het uitzicht over de Adriatische Zee.
6. Castello di Verrès (Valle d'Aosta)
Is het een bunker of is het een kasteel? Het Castello di Verrès heeft de vorm van een kubus en ziet eruit als een ondoordringbaar fort. Deze massieve militaire vesting van dertig bij dertig meter dateert uit de veertiende eeuw en is een mooi voorbeeld van een kasteel dat uit één geheel werd gebouwd, dus zonder torens en binnenplaatsen.
Opvallend genoeg is de binnenkant van het kasteel een stuk minder intimiderend dan de buitenkant, met grote open ruimtes en een indrukwekkende stenen trap.
Het kasteel ligt in de Valle d’Aosta, op een rotsachtige heuvel boven het dorp Verrès. Vanaf hier kon men het verkeer door de vallei controleren, wat cruciaal was voor handel en militaire bewegingen door de Alpen.
7. Castello Reale di Sarre (Valle d'Aosta)
Het Castello Reale di Sarre is qua exterieur misschien niet het opvallendste kasteel in dit rijtje, maar menig bezoeker staat hier versteld van het interieur.
Dit was vroeger het jachtslot van de Italiaanse koningen en dat is goed terug te zien in het interieur. Kamers en gangen zijn namelijk versierd met geweien en andere jachttrofeeën.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Stéphanie is freelance (reis)journalist en fotograaf. Ze schrijft voor National Geographic het liefst over onderwerpen waar ze ook in het dagelijks leven niet over uitgepraat raakt. Met ruim vijftig landen op de teller is reizen een van haar grote hobby's, maar eerlijk is eerlijk: in haar volkstuintje is ze minstens zo gelukkig als ver weg.
