Dieren

Zeldzame opname van betoverende Dombo-octopus uit de diepzee

Wetenschappers die onderzoek deden naar een onderzeese vulkaan, stuitten op een vertederende diepzee-octopus – en hun reactie was onbetaalbaar.dinsdag 30 oktober 2018

Door Annie Roth

Onderzoekers die vorige week met behulp van een robotonderzeeër de zeebodem bestudeerden, zagen plotseling iets spookachtigs opdoemen: een vreemd wezen met een bleke huid, uitpuilende ogen en ogenschijnlijk doorzichtige vleugels. Het was een zeldzame en schuwe ‘Dombo-octopus’.

Wetenschappers aan boord van het onderzoeksschip E/V Nautilus waren bezig met een verkenning van de Davidson Seamount, een uitgedoofde onderzeese vulkaan voor de kust van Californië, toen ze de geestverschijning voor hun robotonderzeeër zagen opdoemen. Terwijl het dier in het volle zicht van de camera kwam, konden ze hun opwinding niet bedwingen. (Bekijk hoe deze bizarre vis onderzoekers verrast door zichzelf op te blazen en weer leeg te lopen.)

“Ooo, die is zo schattig,” roept een van de teamleden uit. “Geef mij maar zo’n inktvis,” zegt een andere onderzoeker.

Het spotten van de diepzeebewoner was een belevenis voor de wetenschappers, aldus Chad King, hoofdwetenschapper van de Nautilus. “Het is heel spannend om een levend exemplaar te zien rondzwemmen,” zegt hij. “Zoiets kom je niet elke dag tegen.”

Dierbare dombo's

Dombo-octopussen (Grimpoteuthis sp.) leven in de diepste en donkerste wateren van de Atlantische en Stille Oceaan, waardoor ze moeilijk zijn te bestuderen. Deze Dombo werd 3,2 kilometer onder de zeespiegel aangetroffen, maar andere zijn op tweemaal die diepte gespot.

Dombo-octopussen brengen het grootste deel van hun leven zwevend boven de zeebodem door. Hier leggen ze hun eitjes en jagen ze op prooidieren als kreeftjes, schelpen en wormen.

bekijk galerij

Net als het vliegende olifantje waarnaar de soort is vernoemd, zweeft deze octopus in het water door met twee flapoorachtige vinnen aan weerszijden van zijn romp te klapwieken. Maar dat is niet de enige manier van voortbewegen van de Dombo-octopus. Zijn acht tentakels zijn onderling verbonden door huidvliezen, een beetje als een paraplu. Door het samentrekken van deze vliezen kan de Dombo een snelle sprint maken, wat handig kan zijn om aan wendbare roofdieren als tonijnen en haaien te ontsnappen. Dombo’s zijn ook in staat om op hun tentakels over de zeebodem te kruipen.

Er zijn meer dan tien soorten Dombo-octopussen, in alle soorten en maten. Hoewel de meeste niet langer worden dan twintig tot dertig centimeter, kunnen sommige een lengte van bijna twee meter bereiken. Net als alle octopussen kunnen ze de kleur van hun huid naar believen veranderen. Maar anders dan hun verwanten produceren ze geen inkt. Als alternatieve vorm van verdediging hebben sommige soorten tentakels met scherpe doornen eraan.

“Ik denk dat ze de schattigste dieren op aarde zijn,” zegt King. En gezien de vrolijke reacties van zijn collega’s die op de video zijn te horen, is hij niet de enige. Volgens King slaan bij zijn team “de stoppen door” als ze zo’n charismatisch dier ontdekken. “Dit zijn de dingen waar wij wild enthousiast van worden!”

Verzonken schat

Hoe opgetogen de bemanning ook was over het spotten van de Dombo, ze hadden niet veel tijd meer en moesten weer verder. De Nautilus had nog andere doelen voor ogen. Het schip en zijn bemanning hadden zich tot 130 kilometer uit de kust van Monterey in Californië gewaagd om te onderzoeken welke natuurlijke schatten rond de Davidson Seamount verborgen lagen.

De Davidson Seamount is een van de grootste onderzeese bergen in Amerikaanse wateren en rijst 1467 meter op van de zeebodem, maar de top ligt nog steeds 1251 meter onder de zeespiegel.

 

Volgens King wemelt het er van het zeeleven, maar nog onduidelijk is welke soorten hier precies voorkomen. Het doel van de duik van vorige week was om een nog nooit verkende uitloper aan de zuidoostzijde van de berg te onderzoeken. Nadat ze de sierlijke octopus hadden gespot, zag de bemanning ook velden van koraal en sponzen die volgens King “deden denken aan iets uit een boek van Dr. Seuss.”

“We zagen drie meter hoge koralen die leken op opgeblazen kauwgombellen, en sponzen die groot genoeg waren om in te staan,” zegt King.

De Davidson Seamount werd in 2009 opgenomen in het Monterey Bay National Marine Sanctuary, nadat de ecologie van de berg uitgebreid was verkend door het Monterey Bay Aquarium Research Institute (MBARI) en de National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). Uit de verkenning bleek dat de uitgedoofde vulkaan een “onderzeese oase” was. Volgens King zijn hier enorme koraalwouden, uitgestrekte velden van sponzen en talloze onontdekte diepzeesoorten te vinden.

Diep respect

Het Nautilus Exploration Program werd opgezet door Robert Ballard, National Geographic Explorer-at-Large en ontdekker van het wrak van de R.M.S. Titanic, en heeft tot doel de diepten van de Stille Oceaan nader te onderzoeken.

De expeditie van vorige week was een van meerdere duiken die de op afstand bestuurbare onderzeeërs van de Nautilus dit jaar zullen uitvoeren. King hoopt dat de onderzeese verkenning, die live te volgen is op Twitter, anderen zal aanmoedigen om onderzeese bergen en andere ‘onzichtbare’ oceaanhabitats te beschermen.

“Dit is een heel bijzondere plek,” zegt hij. “We willen dit gebied beschermen voor het nageslacht en voorkomen dat deze koraal- en sponssoorten uitsterven.”

Bekijk ook de fotoserie: Mysterieus diepzeeleven onder Antarctica

Bekijk ook: De grappige reacties van onderzoekers op een bizarre diepzeevis

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op NationalGeographic.com

Lees meer