Jarenlang lobbyde John Hume tevergeefs om de hoorns van zijn neushoorns te mogen verkopen, om zo zijn 21.000 hectare grote neushoornboerderij te bekostigen. Toen dat niet bleek te mogen, besloot de vastgoedmagnaat zijn beschermde ranch in Zuid-Afrika, inclusief alle dieren, in april aan te bieden op een internationale veiling. Vraagprijs: zo’n tien miljoen euro. Biedingen bleven echter uit.
Toen besloot African Parks zijn slag te slaan. De natuurorganisatie sloot een deal met Hume, en kreeg de boerderij in handen, inclusief de tweeduizend neushoorns. Het uiteindelijke doel? Een nieuw thuis te vinden voor de dieren, in de vrije natuur.
Gunstig scenario, uitdagende klus
Volgens Taylor Tench, neushoorndeskundige van de Environmental Investigation Agency, is deze deal voor de dieren ‘het gunstigst denkbare scenario’. Maar, waarschuwt Tench tegelijkertijd wordt ‘de neushoorns terug uitzetten in het wild een uitdagende klus’.
Want waar breng je in vredesnaam tweeduizend neushoorns onder? Om dat te bepalen, voert African Parks op dit moment een zogeheten haalbaarheidsstudie uit. De uiteindelijke bestemming moet voorzien in voldoende ruimte, water, voedsel en veiligheid. Een complexe puzzel dus, die nog voor het eind van dit decennium moet worden gelegd.
Moeder en kalf blijven samen
‘Een speciale adviesgroep buigt zich over de vele te maken keuzes,’ zegt Donovan Jooste, die dit omvangrijke project leidt namens African Parks. ‘Zo moeten moeders koste wat het kost samen met hun kalveren worden verplaatst.’
Dat het veilig uitzetten én laten overleven van neushoorns in het wild een pittige opgave is, blijkt wel in het eveneens Zuid-Afrikaanse Kruger National Park. Daar liep de neushoornpopulatie terug van meer dan tienduizend in 2010, tot minder dan vierduizend vandaag de dag. De oorzaak laat zich raden: stroperij, met in het verlengde daarvan achterblijvende voortplanting en een kleinere overlevingskansen van de kalfjes.
Helikopters, jachtwachters en waakhonden
Koper African Parks beheert in totaal 22 nationale parken en beschermde gebieden over het hele Afrikaanse continent. De organisatie zegt het personeel van de aangekochte neushoornboerderij net zolang in dienst te houden tot er een definitieve bestemming is gevonden voor de dieren.
Maar dat niet alleen: ook het huidige beschermingsprogramma bestaande uit helikopterpatrouilles, tientallen gewapende jachtwachters en waakhonden wordt voortgezet. Laatstgenoemde is even noodzakelijk als kostbaar. In de veilingdocumenten stelt Hume maandelijks vierhonderdduizend euro kwijt te zijn aan het beschermen van zijn dieren tegen stropers van buitenaf.
’s Werelds grootste neushoornboerderij
Hume richtte ’s werelds grootste neushoornboerderij op vanuit de gedachte de neushoorn enerzijds te willen beschermen tegen stropers, en anderzijds de populatie te laten groeien. Hij hoopte die onderneming te bekostigen met de verkoop van neushoornhoorns. Een potentieel rendabele business, temeer omdat de hoorn van de neushoorn na het afzagen ervan vanzelf weer aangroeit.
Maar hoewel Zuid-Afrika sinds 2015 de handel in neushoornhoorns weer toestaat, zou de internationale verkoop ervan nooit worden gelegaliseerd, hoe hard Hume ook hoopte en lobbyde. Met zo’n beperkte afzetmarkt lag een faillissement op de loer; het liet hem geen andere keus dan de boel in de verkoop te doen.
Tien procent van de Afrikaanse populatie
Met als onverwachts resultaat een overwinning voor duizenden dieren, waarvoor een leven in vrijheid in het verschiet ligt. Over het uiteindelijke prijskaartje van de overeenkomst doen beide partijen geen uitspraak. Wel geeft African Parks aan slechts een ‘klein percentage’ van de aanvankelijke veilingprijs te hebben betaald aan Hume.
Verspreid over het hele Afrikaanse continent leven in totaal zo’n 22.000 neushoorns. Dit betekent dat de tweeduizend neushoorns die African Parks nu onder haar hoede neemt, een aanzienlijk deel beslaan van de totale neushoornpopulatie.
