Wat was er eerder, de kip of het ei? Het beknopte antwoord is helder: het ei bestond lang voordat er kippen rondliepen. Maar hebben we het specifiek over kippeneieren, dan is de uitkomst ingewikkelder. Was de kip er het eerst? Of toch het kippenei?

Het allereerste ei

Het eerste ei verscheen ongeveer 500 miljoen jaar geleden bij vissen, die hun larven in een beschermend zakje legden met een dooier als voedsel. Op deze manier kon het jonge visje buiten het lichaam van de moeder groeien, totdat het groot genoeg was om uit het ei te komen en zelfstandig rond te zwemmen. Van een ei met een harde schaal was echter nog geen sprake.

Leestip: Kippen herkennen mensengezichten, maar niet ieder hoofd staat ze aan

Het eerste ei dat op het land werd gelegd, dateert van ongeveer 350 miljoen jaar geleden en is vermoedelijk afkomstig van insecten of reptielen. Dit ei zag er anders uit dan dat van zijn voorgangers in het water. Het had een vruchtvlies om uitdroging te voorkomen en was voorzien van een stevig omhulsel.

Later begonnen ook dinosauriërs eieren te leggen met een vruchtvlies en een leerachtige schaal. Uiteindelijk ontwikkelde dit zich tot een harde, kalkachtige eischaal.

De kip kwam veel later

Het ei bestond dus al voordat de eerste kip ten tonele verscheen. Het is lastig te bepalen wanneer de moderne kip (Gallus gallus domesticus) zijn intrede deed. Vermoedelijk stamt hij af van het bankivahoen (Gallus gallus), een kip die nog altijd voorkomt in Azië.

Leestip: Waarom deze kip zelfs van binnen zwart is

Er zijn aanwijzingen dat de domesticatie van bankivahoen tot kip ongeveer 10.000 jaar geleden in Zuidoost-Azië begon. De moderne kip zoals we die tegenwoordig kennen, is dus pas ontstaan na de komst van het ei.

De kip of het kippenei?

Volgen we de evolutie, dan is het logisch dat het ei er eerder was dan de kip. In dit geval zouden twee vogelachtigen, waarvan de genen bijna identiek waren aan die van de moderne kip, een ei hebben gelegd waaruit de eerste Gallus gallus domesticus is ontstaan.

De genen van de kip die hieruit voortkwam, verschilden voldoende om als een nieuwe soort te worden aangemerkt. Maar je zou ook kunnen stellen dat de kip en het ei samen zijn ontstaan. Het ei ís tenslotte de kip.

Leestip: Wat veren ons vertellen over de evolutie van vogels

Er zijn echter ook biologen die beweren dat een kippenei een specifieke harde eischaal heeft die een bepaalde calciumvariant vereist. Alleen een kip kan deze specifieke calciumverbinding produceren, wat de indruk wekt dat alleen een kip het eerste kippenei had kunnen leggen. Tsja, het wordt er niet minder ingewikkeld op.

Wie was er eerder, de kip of het ei? Het blijft dus een lastige vraag om te beantwoorden. Het ei was er eerst, dat staat vast. Maar de kip versus het eerste kippenei? Daarin is ruimte voor interpretatie. Eén ding is zeker: de oud-Griekse filosoof Plutarchus stelde deze vraag al rond het jaar 100. Sindsdien houdt het dilemma ons bezig.

Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief van National Geographic en ontvang de favoriete verhalen van de redactie wekelijks in je mail.