In de nieuwe podcastserie Veldheren Historia nemen voormalig Commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif en zijn zoon, geschiedenisleraar Tom de Kruif, je mee in de geschiedenis. Aan de hand van kleine en persoonlijke verhalen schetsen vader en zoon De Kruif de militaire, politieke en culturele achtergronden. National Geographic spreekt ze na de opname van de eerste aflevering.
Geschiedenis in het DNA
‘Waar mijn passie voor geschiedenis vandaan komt? Dat is een goede vraag,’ zegt Tom. ‘Ik denk dat ik die van mijn vader heb meegekregen: op vakantie bezochten we graag allerlei kastelen. En toen ik eenmaal historische romans begon te lezen, was ik al helemaal verkocht,’ herinnert hij zich.
Mart herkent zijn hand in de ietwat uit de hand gelopen passie van zijn zoon: ‘Ja, het kan zijn dat ik mijn kinderen onbewust met geschiedenis geïndoctrineerd heb,’ merkt hij lachend op. ‘Zelf ben ik in mijn jeugd ook door mijn ouders meegenomen naar slagvelden en kastelen. Ik denk dat geschiedenis gewoon in het DNA van de familie De Kruif zit.’
Beluister hieronder de eerste aflevering van de nieuwe podcastserie Veldheren Historia.
Waar Mart zich eind jaren zeventig op de Koninklijke Militaire Academie in militaire historie, veldslagen en tactieken verdiept, gaat Tom enkele decennia later Letteren en Geschiedenis studeren. Hierna volgt een lesbevoegdheid: praten over geschiedenis is immers misschien wel leuker dan erover lezen. Het toeval zorgde ervoor dat de carrières van vader en zoon elkaar jaren later zouden kruisen.
Een razend populaire podcast met militaire analyses
‘In 2023 werd ik gebeld door een kennis van BNR Nieuwsradio,’ vertelt Mart. ‘Ze wilden een militair-historische podcast opzetten, in samenwerking met mijn oud-collega generaal Peter van Uhm.’
Of de generaal buiten dienst misschien ook interesse heeft om deel te nemen? ‘Ik had bij wijze van spreken nog nooit van een podcast gehoord en dacht eigenlijk dat Peter uit de publiciteit wilde blijven,’ legt Mart uit. ‘Maar vijf minuten later belde hij me op met hetzelfde verhaal.’ Eén en één maakt twee, en zo werd de razend populaire podcast Veldheren geboren.
Het doel van Veldheren was vooral om correcte, historische analyses bij het nieuws te verschaffen. ‘Een aantal jaar geleden werd er veel onjuiste informatie gedeeld,’ blikt Mart terug. ‘Ik vond het belangrijk om dat aan te pakken.’
De persoonlijke kennis en ervaring waarmee De Kruif en Van Uhm de actualiteiten in Oekraïne en Palestina bespreken, blijken een gouden vondst: maandelijks luisteren vierhonderdduizend mensen naar de analyses van de twee oud-veldheren.
Veldheren Historia
Om de luisteraars naast de op actualiteiten gebaseerde analyses ook andere invalshoeken en diepgaande verhalen te brengen, wordt zoon Tom bij het project betrokken. ‘Tom blijkt namelijk vol ongelofelijk interessante verhalen te zitten,’ merkt Mart lachend op.
‘Ik ben inderdaad een wandelende podcast,’ beaamt Tom. ‘Maar ik had, net zoals mijn vader, helemaal geen ervaring met podcasts maken.’ Dat bleek geen probleem: als geschiedenisdocent – in 2017 verkozen tot Geschiedenisdocent van het Jaar – staat Tom immers dagelijks over geschiedenis te oreren.
En de onderlinge chemie, daar zat het ook wel goed mee. ‘Het was wel even onwennig om zo samen achter de microfoon te zitten hoor,’ merkt Tom op. ‘Je moet goed op elkaar ingespeeld zijn. Uiteindelijk vonden we beiden onze draai: mijn vader vertelde over militaire handelingen, en ik schetste daar historische achtergronden omheen.’
Wat willen vader en zoon met Veldheren Historia bereiken?
Het vader-zoonproject is ondertussen uitgegroeid tot een gevestigde naam binnen het Nederlandse podcastlandschap. Maar heeft het duo ook een missie bij de podcast? ‘Ik begon aan Veldheren met de intentie om betere analyses van militaire handelingen te delen,’ blikt Mart terug.
‘Ik denk dat dat goed gelukt is. Bij Veldheren Historia wil ik vooral laten zien dat de geschiedenis zich kan herhalen als je haar niet kent. En als je dat wilt voorkomen, dan moeten we daarnaar handelen. Dat probeer ik mensen mee te geven.’
Voor Tom ligt dat net even anders. ‘Persoonlijk vind ik het vooral erg leuk om verhalen te vertellen en mensen te enthousiasmeren voor geschiedenis,’ geeft hij aan. ‘Ik denk dat onze rollen tegenwoordig ook omgedraaid zijn: ik vertel als troubadour over bijzondere geschiedenis, waar mijn vader als predikant de militaire context schetst.’
Mart knikt instemmend: ‘We proberen allebei vanuit onze eigen expertise en kracht bij te dragen aan de podcast. En dat maakt het heel ontspannen én leuk om te doen.’
Wat kun je van deze nieuwe reeks verwachten?
In deze nieuwe reeks van Veldheren Historia laten vader en zoon verschillende bijzondere, tragische én komische verhalen uit de voorgaande eeuwen de revue passeren. ‘We hebben een mooie selectie van verhalen en zoeken daarbij vooral de parallellen tussen heden en verleden op,’ legt Mart uit.
Zo bespreken ze de Belgische held Ambiorix, de gladiatoren en de Slag bij Verdun. Aan de hand van kleine, persoonlijke verhalen schetsen ze de grotere conflicten en culturele ontwikkelingen die op de achtergrond spelen. Denk hierbij aan het verhaal over de inzet van de – recent uitgevonden – luchtballon tijdens de Slag bij Fleurus, die het einde van de republiek inluidde.
Tom neemt ons mee in het verhaal over dit bijzondere voertuig, waarbij vader Mart de historische analyse van de veldslag en de invloed van luchtverkenning op oorlogvoering schetst.
Geschiedenis is een combinatie van een tragedie en een donkere komedie
Alles wordt met een gezonde dosis humor verteld. ‘Geschiedenis is voor mij een combinatie van een tragedie en een donkere komedie: tragisch én grappig tegelijkertijd,’ vertelt Tom. ‘Dat probeer ik naar voren te brengen. Geschiedenis is, zoals mijn vader aangeeft, om van te leren, maar soms ook om bij te lachen.’
Zo bespreekt het duo in aflevering drie hoe het was om een beul te zijn. ‘Als een veroordeelde voor zijn executie door een meisje ten huwelijk gevraagd werd, kon hij zijn straf ontlopen,’ legt Tom uit. ‘Eén veroordeelde keek om, zag het meisje dat met hem wilde trouwen en weigerde: dan maar liever dood. Een tragisch, maar tegelijkertijd komisch moment.’
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Jurre is als Digital Editor actief voor alle digitale kanalen van National Geographic. Door zijn brede interesse en journalistieke achtergrond is hij van alle markten thuis, al gaat zijn hart toch wat sneller kloppen van verhalen over reizen, geschiedenis en natuur. In zijn vrije tijd gaat hij graag met de backpack op stap óf ontdekt hij, thuis aan de keukentafel, kerkers en kastelen in Dungeons & Dragons.
