Soms laat de natuur zich van haar spectaculairste kant zien. Denk aan een zeldzame komeet die overvliegt, een meer dat roze kleurt of het noorderlicht. Maar door menselijk handelen en natuurkrachten als wind, water en platentektoniek zijn er ook natuurverschijnselen die inmiddels tot het verleden behoren. Deze tien natuurwonderen herinneren ons eraan hoe vergankelijk zelfs de indrukwekkendste landschappen kunnen zijn.

Niets blijft hetzelfde

Soms ontstaat er door deze veranderingen ruimte voor iets nieuws, maar er zijn ook spelingen der natuur waarvan we liever nog wat langer hadden genoten. Maar zoals de Griekse filosoof Heraclitus al samenvatte: ‘Verandering is de enige constante.’

Minder bekend is zijn observatie dat mensen juist moeite hebben met die vergankelijkheid. Misschien schuilt daarin een les: wie natuurwonderen wil blijven bewonderen, moet ze waarderen zolang ze er nog zijn.

De Pinus jeffreyi – Yosemite National Park (VS)

Deze dode en door de wind gehavende Pinus jeffreyi in Yosemite National Park ging in 2003 tegen de vlakte. De fotogenieke boom was een van de meest gefotografeerde bomen ter wereld.

jeffery pine in yosemite national park
Harald Sund / Getty Images
De beroemde boom in Yosemite National Park was al dood sinds de jaren zeventig.

El Dedo de Dios – Spanje

In 2005 raasde een cycloon over de Canarische Eilanden. Deze zou het einde betekenen voor El Dedo de Dios, een rots die de wijsvinger van God symboliseert. De befaamde ‘vinger’ stortte in zee.

roque cinchado in spanje wordt ook wel de vinger van god genoemd
DAVID ROBERTSON, ALAMY STOCK PHOTO
El Dedo de Dios was een ware bezienswaardigheid op Gran Canaria.

Dode Zee – Israël, Palestina, Jordanië

De zeer zoute Dode Zee is nog niet helemaal verdwenen, maar krimpt wel in rap tempo. Het waterniveau daalt al tijden met bijna een meter per jaar. Hierdoor ontstaan zinkgaten, wat een watertekort in de regio in de hand werkt.

dode zee
NICKOLAY V, GETTY IMAGES
Door het dalende waterpeil wordt het zoutgehalte in de Dode Zee steeds hoger.

Salomonseilanden

De laaggelegen eilanden in de Grote Oceaan hebben de meeste last van de stijgende zeespiegel. In 2016 verdwenen vijf van de Salomonseilanden in zee. Het nabijgelegen eiland Nuatambu is wellicht de volgende.

Nu het eiland een stuk kleiner is geworden, zijn veel mensen vertrokken. Datzelfde lot wacht ook tal van andere eilandengroepen in de Grote Oceaan. Zo zal ook Tuvalu in zee verdwijnen.

de salomonseilanden verdwijnen in zee
LONELY PLANET IMAGES/GETTY IMAGES
De Salomonseilanden is een onafhankelijke eilandstaat in het westelijk deel van de Grote Oceaan.

Blauwe Raam – Malta

Er waren duizenden stormen voor nodig om het Blauwe Raam zijn vorm te geven, en maar eentje om hem af te breken. Het natuurfenomeen sierde de rotskust van het Maltese eiland Gozo. Het was een van de bekendste toeristenattracties van Malta en zelfs kort te zien in de HBO-serie Game of Thrones. In maart 2017 stortte de rotspartij in elkaar.

het blauwe raam in malta
JIN YU, XINHUA/REDUX
Het Blauwe Raam op Gozo in Malta was 28 meter hoog en trok vele bezoekers.

Slims River – Canada

In het Canadese territorium Yukon verdween in de lente van 2017 een complete rivier. Dat was het gevolg van het terugtrekken van de Kaskawulshgletsjer. Het smeltwater daarvan kwam normaal gesproken in de Slims River terecht, maar koos nu een andere waterweg. Zulke veranderingen liggen ook ten grondslag aan de krimp van het grootste meer in Yukon: Kluane Lake.

slims river in canada
ALAN MAJCHROWICZ, GETTY IMAGES
Het opdrogen van de Slims River is het gevolg van klimaatverandering.

De Twaalf Apostelen – Australië

Het aantal apostelen aan de Australische kust neemt af. Deze bijzondere rij van iconische rotsen bevindt zich in de staat Victoria. In 2005 stortte de grootste in elkaar, in 2009 was de volgende aan de beurt. De zes overgebleven rotsen zijn kwetsbaar.

de twaalf apostelen in australie
Toni Aules//Getty Images
Er staan momenteel nog maar acht rotsformaties overeind bij De Twaalf Apostelen in Australië.

Aralmeer – Kazachstan, Oezbekistan

Het Aralmeer was ooit een gigantische waterpartij op de grens van Kazachstan en Oezbekistan, maar door intensieve katoenteelt kromp het zoetwatermeer tot een fractie van zijn oorspronkelijke omvang. Inspanningen van milieuorganisaties en overheden lijken hier echter een hoopvol signaal af te geven: noordelijke deel is deels hersteld.

schepen op de bodem van het aralmeer
Filippo Maria Bianchi//Getty Images
De vroegere zeebodem van het Aralmeer ligt bezaaid met scheepswrakken.

Chacaltaya-gletsjer, Bolivia

De 18.000 jaar oude Chacaltaya-gletsjer in Bolivia was ooit het hoogstgelegen skigebied ter wereld, maar is in 2009 volledig verdwenen. De gletsjer was in 1980 al voor de helft weggesmolten, maar daarna ging het als gevolg van neerslaggebrek en natuurfenomeen El Niño extra snel.

chacaltaya
Ashley Cooper//Getty Images
Chacaltaya was het enige skigebied van Bolivia.

Strand van Kaimu, Verenigde Staten

Vroeger was het met palmbomen geflankeerde strand van Kaimu op Hawaï geliefd onder zonaanbidders uit de hele wereld, maar verdween in 1990 onder lavastromen van de Kīlauea-vulkaan.

kaima strand op hawaii
VW Pics//Getty Images
Het uitzicht op het strand van Kaimu bestaat nu uit lavastromen en aangeplante palmbomen.

Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!

Headshot of Roeliene Bos

Roeliene werkt als editor voor National Geographic. Daarnaast levert ze als wetenschapsjournalist bijdragen aan onder meer Quest en KIJK Magazine. Ze is dol op reizen, godsdienstgeschiedenis en een stevige wandeling.

Headshot of Stéphanie Versteeg

Stéphanie is freelance (reis)journalist en fotograaf. Ze schrijft voor National Geographic het liefst over onderwerpen waar ze ook in het dagelijks leven niet over uitgepraat raakt. Met ruim vijftig landen op de teller is reizen een van haar grote hobby's, maar eerlijk is eerlijk: in haar volkstuintje is ze minstens zo gelukkig als ver weg.