De kans dat El Niño tot februari 2027 aanhoudt, is gestegen van ruim negentig procent naar bijna honderd procent, meldt de VN-weerorganisatie WMO. Naar verwachting bereikt het weerfenomeen eind dit jaar zijn piek en de gevolgen kunnen nog tot ver in 2027 merkbaar blijven. Het lijkt er bovendien op dat de opwarming van de aarde het natuurfenomeen zelf versterkt.
Volgens de WMO kan de huidige El Niño wereldwijd grote gevolgen hebben voor temperaturen en neerslagpatronen. Ook neemt de kans toe op overstromingen, droogte en extreme hitte. ‘De oppervlaktetemperatuur van de zee stijgt, de temperaturen blijven oplopen en de wereld bevindt zich in de gevarenzone van extreem weer,’ aldus VN-secretaris-generaal António Guterres.
El Niño wordt steeds krachtiger
Volgens recent onderzoek van de University of Michigan (VS) lijken sterke El Niño-gebeurtenissen bovendien steeds extremer te worden. De variatie in El Niño was de afgelopen vier decennia bijna veertig procent groter dan in de pre-industriële periode. Bovendien waren de sterkste El Niño-gebeurtenissen uit die periode krachtiger dan alle El Niño’s in de duizend jaar daarvoor.
'We kennen geen periode in het verleden waarin El Niño's zo sterk waren als nu, en we laten zien dat de intensiteit van El Niño parallel loopt aan de opwarming van de aarde,’ aldus hoofdauteur van het onderzoek en hoogleraar Aard- en Milieuwetenschappen Julia Cole. ‘Onze bevindingen tonen aan dat de grote El Niño-gebeurtenissen van de afgelopen veertig jaar niet normaal zijn in de context van de afgelopen duizend jaar.’
Om tot die conclusie te komen, werden dertien levende en fossiele koralen op de Galápagoseilanden onderzocht. In de chemische samenstelling van de koraallagen zit informatie over de zeewatertemperatuur uit het verleden. Op deze manier kregen ze een historisch overzicht van de temperatuurschommelingen.
Volgens Cole bleek uit analyse dat er de afgelopen veertig tot vijftig jaar sterke El Niño's voorkwamen, terwijl de gebeurtenissen daarvoor een ‘vrij consistent patroon van lagere intensiteit’ vertoonde.
De invloed van klimaatverandering
Hoewel natuurlijke schommelingen in kracht normaal zijn, vermoeden de onderzoekers dat de opwarming van de aarde El Niño versterkt. Klimaatmodellen, waarin onder meer vulkaanuitbarstingen en schommelingen in zonneactiviteit zijn meegenomen, vonden geen aanwijzingen dat zulke natuurlijke factoren de recente intensivering kunnen verklaren.
Tegelijkertijd geeft een sterke El Niño extra warmte uit de oceaan af aan de atmosfeer, waardoor de mondiale temperatuur tijdelijk verder stijgt. veroorzaakt echter niet de langetermijnopwarming; die wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgassen.
‘Dit verschijnsel komt bovenop de opwarming van de aarde en zal de temperatuurstijging die we normaal gesproken door broeikasgassen zouden zien, waarschijnlijk nog verder versterken. Er zijn voorspellingen dat de temperatuur wel 1,7 of 1,8 graden Celsius hoger kan oplopen dan vóór het industriële tijdperk, wat aanzienlijk hoger is dan het huidige record.’
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Stéphanie is freelance (reis)journalist en fotograaf. Ze schrijft voor National Geographic het liefst over onderwerpen waar ze ook in het dagelijks leven niet over uitgepraat raakt. Met ruim vijftig landen op de teller is reizen een van haar grote hobby's, maar eerlijk is eerlijk: in haar volkstuintje is ze minstens zo gelukkig als ver weg.
