Het omvallen van een vijgenboom in het regenwoud van Panama is het startsein van een oorlog tussen snuitkevers van de soort Brentus anchorago. ‘Bij de val komen vluchtige stoffen vrij,’ vertelt Ummat Somjee, evolutionair bioloog aan de University of Texas in Austin (VS). ‘De kevers in het bos komen op de boom af, zodat ze er hun eitjes in kunnen leggen.’
Somjee leidde nieuw onderzoek naar het paargedrag van de snuitkever. Op 20 juni 2024 werd het gepubliceerd in vakblad Evolution. Hij zag dat zowel de mannetjes als de vrouwtjes hun opvallende hoofdwapen daarbij in de strijd gooien.
Middeleeuwse kevers
Je kunt niet om de enorme kop van een B. anchorago-mannetje heen. Die heeft de vorm van een ridderlans, en gebruikt hij om concurrenten mee van takken af te slaan. Het doel? Een vrouwtje scoren. In het Engels worden de kevers ook wel jousting weevil genoemd, naar het steekspel van middeleeuwse ridders.
Zodra een mannetje een vrouwtje voor zich heeft gewonnen, kan het paren beginnen. Daarna legt hij zijn kop over haar lichaam om haar te beschermen tegen andere gegadigden, terwijl het vrouwtje een gat in de boom boort om haar bevruchte eitjes in te leggen.
Hoofdwapens
Het paringsritueel is al behoorlijk indrukwekkend, maar de snuitkever beschikt over nog een bijzondere eigenschap: de lichaamsomvang van Brentus anchorago kan nogal uiteenlopen. Alleen bij verwante Malagassische girafkevers is het verschil tussen individuen soms nog groter.
Somjee en zijn collega’s vingen de snuitkevers om ze op te meten. Ze stelden vast dat de massa van het grootste exemplaar 26 keer zo groot was als die van het kleinste. Dat is een uitzonderlijk groot verschil. Bij elf andere ordes van insecten, bleek de grootste volwassene ‘slechts’ drie keer zo groot als de kleinste. Ook toen de wetenschappers hun onderzoek uitbreidden naar gewervelden, zoals zoogdieren en vogels, vonden ze geen enkele soort waar het formaat zo sterk uiteenloopt.
De verschillen zijn vooral het gevolg van het formaat van de lans op hun kop. De lans van de grootste mannetjes beslaan zo’n 69 procent van hun lichaamslengte. Somjee vergelijkt het met een bokser die een vuist heeft die half zo groot is als zijn eigen lichaam. ‘Het ziet er bijna ongemakkelijk uit als je die grote mannetjes ziet lopen,’ vertelt hij.
Lengte doet er niet toe
In wereld vol minireuzen verwacht je misschien dat alleen de grootste mannetjes succes hebben bij de vrouwtjes. Maar dat is verrassend genoeg niet altijd het geval. Kleine mannetjes paren soms met gigantische vrouwtjes en andersom.
Somjee beschrijft een moment waarop een flink mannetje zijn kop op het lichaam van het vrouwtje legde waar hij zojuist mee had gepaard. Toen kwam er een veel kleinere aangeslopen, die zich stiekem ertussen wurmde. Het grote mannetje had in eerste instantie niets door, maar toen het kwartje viel gaf hij zijn concurrent vliegles.
De biologen ontdekten dat de kleinere mannetjes beschikken over een ander wapen in hun arsenaal: veel grotere testikels. Somjee vermoedt dat ze meer sperma overbrengen dan de grote mannetjes.
Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief van National Geographic en ontvang de favoriete verhalen van de redactie wekelijks in je mail.
