De ekster is bij veel mensen niet erg geliefd. Het bekende verhaal is dat ze jonge vogels opeten, glimmende spullen stelen en behoorlijk lawaaierig zijn.
Veel van de stereotypen over de ekster zijn uit de lucht gegrepen. Sterker nog, de ekster is een intelligente vogel die veel meer waardering verdient.
Maak kennis met de ekster
De Euraziatische ekster (Pica pica) is met zijn zwart-witte veren en lange staart duidelijk herkenbaar. Maar als je beter kijkt, zie je een bont palet aan metallic-kleuren. De ekster is te herkennen aan zijn krassende en schorre geluiden, maar hij kan ook zacht zingen en andere vogels imiteren.
De vogel is niet alleen prachtig om te zien, maar hij beschikt ook over een goed stel hersenen. Zo doorstaat hij als een van de weinige diersoorten de spiegelproef. Dit betekent dat hij zichzelf herkent en een vorm van bewustzijn heeft. Hoe bijzonder is dat? Hieronder nemen we de vooroordelen over de ekster onder de loep.
1. De ekster eet alle jonge vogels op
De meeste mensen zien de ekster liever niet in hun tuin. Een van de redenen is dat ze op grote schaal jonge vogels zouden eten, waardoor er geen tuinvogels meer overblijven. Dat is onjuist. De ekster eet wel degelijk jonge vogels, maar slechts heel sporadisch. Het valt alleen vaker op omdat het veelal op klaarlichte dag gebeurt, en met veel kabaal.
Het klopt niet dat tuinvogels zoals vinken, roodborsten en pimpelmezen erdoor vertrekken. Er zijn tenslotte overal kapers op de kust die hun eieren kunnen eten.
Leestip: Is dit de luidruchtigste vogel op aarde?
Het menu van de ekster bestaat vooral uit kevers en andere insecten, kleine zoogdieren zoals muizen, hagedissen, zaden en etensresten van mensen. Ook is hij een aaseter en ruimt hij dode dieren op. Zie je een ekster op de rug van een schaap of koe zitten? Dan verlost hij deze dieren van parasieten die hij weer lekker kan oppeuzelen.
2. De ekster steelt glimmende spullen
Van eksters wordt gezegd dat ze glimmende voorwerpen stelen, zoals horloges en brillen, en in hun nest verstoppen. Ook dat is onjuist. Hij dankt zijn rebelse imago aan de opera La gazza ladra, ‘de stelende ekster’, van de Italiaanse componist Gioacchino Rossini. Het verhaal gaat over een kamermeisje dat wordt verdacht van diefstal, maar een ekster de werkelijke dief blijkt te zijn.
Leestip: Ook bij vogels leidt overspel tot ‘scheidingen’
Hoewel de ekster niet steelt, is hij wel erg nieuwsgierig en trekt hij vaak op onderzoek uit. Het is een ontzettend intelligente vogel.
3. Er zijn steeds meer eksters
Ook klopt het niet dat er steeds meer eksters zijn. Sterker nog, uit de jaarlijkse telling blijkt dat hun aantal juist afneemt, en is gehalveerd sinds 1980.
Wel valt de ekster op in het straatbeeld, en ook dat dankt hij aan zijn intelligentie. Hij is flexibel, heeft een groot aanpassingsvermogen en broedt daarom vaker noodgedwongen in steden en dorpen, wat zorgt voor een vrij stabiel aantal broedpaartjes.
Leestip: Hoe zou de lucht eruitzien als vogels sporen achterlieten?
Vooral de eksterpubers die leven in ‘jeugdbendes’ vallen op. De ekster leeft tot zijn derde levensjaar samen met leeftijdsgenoten en doet zo ervaring op die hij nodig heeft om jongen groot te brengen.
Nog niet uitgelezen? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief van National Geographic en ontvang wekelijks de favoriete verhalen van de redactie in je mail.
