De legioenen van het Romeinse Rijk stonden bekend om hun militaire discipline en strategisch vernuft. Tussen de traditionele stichting van Rome in 753 v.C. en de val van het West-Romeinse Rijk in 476 n.C. voerden Romeinse generaals tientallen campagnes en honderden veldslagen. Niet elke confrontatie eindigde in winst, maar sommige overwinningen veranderden de loop van de geschiedenis voorgoed. Dit zijn vier van de grootste militaire successen van Rome.
1. De belegering van Alesia (52 v.C.)
In 58 v.C. trekt consul Julius Caesar met enkele legioenen Gallië in. Dit gebied wordt bewoond door tientallen Gallische stammen, waarvan de meeste zich tegen Romeinse overheersing verzetten. Vercingetorix, het stamhoofd van de Averni, weet deze stammen tegen Caesar te verenigen. In de zes jaar die volgen bestrijdt hij – met wisselend succes – de oprukkende Romeinse legioenen.
In 52 v.C. treffen Vercingetorix en Caesar elkaar bij Alesia, een versterkte plaats gelegen op een heuvel. Vercingetorix heeft zich hier met tachtigduizend strijders verschanst, al is dat aantal vermoedelijk overdreven.
Leestip: Wat stond er op het menu van een Romeinse soldaat? – ‘Veel zout, weinig luxe’
Caesar beseft dat een bestorming geen succes zal hebben en kiest voor een gewaagde strategie: hij laat zijn legioenen een kilometerslange verdedigingslinie rond de stad bouwen, compleet met grachten, palissaden en wachttorens.
Wanneer Gallische versterkingen arriveren, laat Caesar zelfs een tweede ring van verdedigingswerken bouwen – ditmaal om zijn eigen leger te beschermen. De Romeinen zijn nu zowel belegeraars als belegerden. Toch houden ze stand. Na weken van uitputting en mislukte uitbraken geeft Vercingetorix zich over. Gallië is daarmee feitelijk verloren, en Caesar verstevigt zijn macht in Rome.
2. De Slag bij Zama (202 v.C.)
Tussen 218 v.C. en 202 v.C. zijn Rome en Carthago verwikkeld in een bloederige machtsstrijd over de Middellandse Zee en Sicilië. De Carthaagse generaal Hannibal trekt met zijn leger en oorlogsolifanten de Alpen over, en brengt de Romeinen tijdens de Tweede Punische Oorlog meerdere nederlagen toe.
In 202 v.C. treft Hannibal bij Zama, een plaats in het hedendaagse Tunesië, een Romeins leger geleid door generaal Scipio Africanus. Hannibal beschikt over meer manschappen en tachtig olifanten, maar Scipio heeft meer cavalerie tot zijn beschikking. Dat blijkt de doorslag te geven: binnen enkele uren is het leger van Hannibal verslagen en moet Carthago zich overgeven. Na zestien jaar oorlog verslaat Rome zijn aartsvijand.
3. De Slag bij Watling Street (ca. 60/61 n.C.)
Rond 60 n.C. komt Boudica, de koningin van de Iceni-stam, tegen de Romeinse overheersers van Britannia in opstand. Boudica verzamelt zo’n honderdduizend volgelingen, en marcheert naar het zuiden.
Tijdens haar opmars worden plaatsen als Camulodunum (Colchester), Verulamium (St. Albans) en Londinium (Londen) met de grond gelijkgemaakt. Tienduizenden Britse en Romeinse burgers worden vermoord. Het negende legioen, dat de opmars van Boudica moet tegenhouden, wordt door de rebellen vernietigend verslagen.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
De Romeinse magistraat Suetonius Paulinus verzamelt in alle haast een leger en marcheert richting Boudica. Paulinus weet dat hij in het open veld geen schijn van kans maakt, en stelt zijn troepen in een smalle kloof op. Op deze manier kan hij niet omsingeld of van achteren aangevallen worden.
De opstandelingen vallen – zoals Paulinus hoopt – frontaal aan maar worden door de ervaren legionairs vernietigend verslagen. Volgens de Romeinse geschiedschrijver Tacitus sneuvelen er zo’n tachtigduizend Britten: mannen, vrouwen en kinderen. Moderne historici vermoeden dat dit aantal is overdreven.
4. De verwoesting van Carthago (146 v.C.)
Na de verloren Slag bij Zama capituleert Carthago en moet het in aartsvijand Rome zijn meerdere erkennen. In het overeengekomen vredesverdrag wordt Carthago vernederd: het moet grote sommen zilver aan Rome betalen en het verliest alle overzeese gebieden, oorlogsolifanten en het grootste deel van de vloot.
In de decennia die volgen wordt Carthago herhaaldelijk aangevallen door de Numidische koning Masinissa. Wanneer Carthago zich uiteindelijk militair verdedigt zonder Romeinse goedkeuring, beschouwt Rome dat als een schending van het vredesverdrag. In 149 v.C. verklaart Rome Carthago de oorlog: het begin van de Derde Punische Oorlog.
Leestip: Hoe de Romeinen Nederland veroverden
De stad Utica kiest de zijde van Rome, waarna een Romeins leger in Noord-Afrika landt en Carthago belegerd wordt. Na drie jaar strijd weet Scipio Africanus de Jongere, een geadopteerde kleinzoon van de Scipio Africanus die de Slag bij Zama won, de stad in 146 v.C. te veroveren.
Carthago wordt volledig verwoest en ongeveer vijftigduizend overlevenden worden in slavernij verkocht. Pas bijna een eeuw later wordt op dezelfde plek een nieuwe Romeinse stad gesticht.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
