Niet katten, maar vooral deze 7 huisdieren waren populair in het Romeinse Rijk

Dieren vervulden een opvallend grote rol in het oude Rome. Alleen al de mythe van Romulus en Remus, die volgens de overlevering werden gezoogd door de Capitolijnse wolvin, laat zien hoe diep dieren verankerd waren in de Romeinse cultuur. Ook in religie waren dieren alomtegenwoordig. Veel goden werden door een dier vergezeld of ermee gesymboliseerd. De uil stond voor de wijsheid van Minerva, de specht werd verbonden met oorlogsgod Mars en het hert met jachtgodin Diana.

Het houden van huisdier was ook in de Romeinse tijd gebruikelijk. Soms om praktische redenen, zoals het bestrijden van ongedierte. Maar vaak ook uit status, vermaak of pure genegenheid. Romeinse huizen waren minder strikt gescheiden dan moderne woningen – dieren liepen regelmatig vrij rond, zelfs soorten die wij vandaag eerder in een dierentuin verwachten. Dit waren enkele van de opvallendste huisdieren. in het Romeinse Rijk.

1. Fretten en wezels – de rattenbestrijders van Rome

In het oude Egypte was de kat een geliefd huisdier, vooral om muizen en ratten te bestrijden. In het Romeinse Rijk lag dat genuanceerder. Katten waren wel bekend, maar speelden aanvankelijk een minder prominente rol dan fretten en wezels bij de bestrijding van ongedierte.

De Romeinen gebruikten onder meer mustela een term die doorgaans naar wezels verwees – voor kleine marterachtigen die werden ingezet tegen ratten. Het Latijnse woord feles duidde specifiek op de kat, al zijn de precieze betekenis en het gebruik van dierennamen in antieke bronnen soms lastig te reconstrueren. Wat duidelijk is: verschillende kleine roofdieren werden in huis gehouden om graanvoorraden en woningen vrij te houden van knaagdieren.

2. Slangen – nuttig én prestigieus

Net als fretten en katten werden niet-giftige slangen in het oude Rome gebruikt om op ratten en muizen te jagen. Toch werden ze niet door iedereen uit praktisch oogpunt gehouden. Keizer Tiberius was dol op zijn slang, die hij zo veel te eten gaf dat hij te zwaar werd.

Leestip: 5 hardnekkige mythen over het Romeinse Rijk ontkracht

Ook keizer Elagabalus zou zowel giftige als niet-giftige slangen als huisdier hebben gehad. Volgens de Romeinse filosoof Seneca glibberden slangen over ‘bekers en boezems’ tijdens zijn banketten.

3. Vogels – pratende statussymbolen

Vogels waren geliefd onder de welgestelde Romein. Ze waren een statussymbool en dienden ter entertainment. Zo werden nachtegalen gehouden om hun zang, terwijl papegaaien en raven leerden spreken. Andere populaire ‘pratende’ vogels waren eksters, papegaaien, raven en spreeuwen.

Een Romeins fresco van een vogel uit ongeveer 70 na Christus. Het fresco werd gevonden in een luxueuze Romeinse villa in het voormalige Oplontis, dat bij de uitbarsting van de Vesuvius onder een laag as en modder verdween.

4. Beren en grote roofdieren – keizerlijke extravagantie

Het houden van een beer was zeker niet voor elke Romein weggelegd, maar het is bekend dat keizer Elagabalus beren, leeuwen en luipaarden hield. Tijdens feesten en banketten lagen ze op de bank om Elagabalus’ gasten angst aan te jagen, al trekken historici in twijfel of dat werkelijk gebeurde.

Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!

Wat de feestgangers alleen niet wisten, is dat Egalabalus zijn wilde huisdieren ‘tam’ had gemaakt. Bovendien had hij hun tanden en klauwen laten verwijderen.

Op dit levensgrote Romeinse standbeeld uit ongeveer 100 na Christus beklimt een beer een rotsige helling. Dat laatste impliceert dat het een wild exemplaar betreft, al werden beren door sommige Romeinen ook als huisdier gehouden.

5. Vissen – luxe in marmeren vijvers

In grote villa’s, onder meer in Pompeï, werden speciale vijvers (piscinae) aangelegd om vissen te houden. Sommige soorten dienden als voedsel, andere waren puur decoratief. Exotische vissen onderstreepten de rijkdom van de eigenaar.

6. Apen – exotische metgezellen

In verhalen uit de Romeinse tijd duiken regelmatig apen op die als huisdier werden gehouden. Populaire soorten waren berberapen en bavianen. Bij verschillende opgravingen in het voormalige Romeinse Rijk zijn skeletten van berberapen gevonden, wat erop duidt dat ze als huisdier moeten zijn gehouden.

Leestip: Deze 4 Romeinse veldslagen bepaalden wie Europa en de Middellandse Zee zou beheersen

In de Romeinse stad Lemonum (nu Poitiers) is een graf gevonden waarin een volwassen berberaap samen met zijn eigenaar lag begraven, wat de indruk wekt dat het dier werd gehouden als huisdier.

7. Honden – de grote favoriet

Misschien wel het populairste huisdier van de Romeinen was de hond. Rijke Romeinen haalden massaal Melitaeus catulus in huis, een schoothondje dat van origine uit Malta kwam, hoewel hij niet op de moderne maltezer lijkt.

Grotere honden werden gebruikt om het terrein te bewaken. De Romeinen waren zo dol op hun honden, dat sommige een grafsteen kregen als ze kwamen te overlijden.

Op dit Romeinse mozaïek uit de tweede of derde eeuw na Christus staat een hond met een halsband en hondenriem afgebeeld.

Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!