Wil je de Mount Everest beklimmen? Dit is wat je moet weten.

Ontdek wat je moet weten over het beklimmen van de Mount Everest – van de kosten van zo’n expeditie tot de geologische oorsprong van ’s werelds hoogste berg.

Door Freddie Wilkinson
Gepubliceerd 7 nov. 2022 11:42 CET

Sinds de eerste twee mensen in 1953 de top van de Mount Everest bereikten, heeft het beklimmen van de hoogste berg op aarde enorme veranderingen doorgemaakt. We weten inmiddels veel meer over het dak van de wereld, en dankzij een hele reeks technologische verbeteringen en uitgebreide voorzieningen die door professionele bedrijven en gidsen worden geleverd, slagen elk jaar honderden bergbeklimmers erin de berg te bedwingen en is er een ware snelweg richting de top ontstaan voor al diegenen die bereid zijn de risico’s en de hoge kosten van zo’n beklimming te accepteren.

Waar ligt de Mount Everest – en hoe oud is hij?

De Mount Everest, die in het Nepalees ‘Sagarmatha’ en in het Tibetaans ‘Chomolungma’ wordt genoemd, ligt op de grens tussen Nepal en Tibet en vormt het hoogste punt van de reusachtige Himalaya-bergketen. Hoewel een beklimming van het dak van de wereld door de extreme hoogte, het lawinegevaar, ijsvallen en andere gevaren een zeer uitdagende onderneming is, ligt de berg met een breedtegraad van 28o relatief dicht bij de evenaar – ongeveer op dezelfde noorderbreedte als Tampa, Florida.

Geografen schatten dat de Everest 50 tot 60 miljoen jaar oud is, wat naar geologische maatstaven nog piepjong is. De berg is gevormd door de immense opwaartse krachten die zich ontwikkelden toen de Indiase plaat op de Euraziatische plaat botste, waarbij gesteentelagen werden opgestuwd tot de hoogste bergketen op aarde. Die krachten zijn ook vandaag de dag nog actief, waardoor de Everest elk jaar met iets meer dan een halve centimeter omhoog wordt gedrukt. 

Wat zijn de risico’s?

Op de top van de 8848,86 meter hoge Mount Everest is de luchtdichtheid nog maar een derde van die op zeeniveau, waardoor klimmers grote moeite hebben genoeg zuurstof in te ademen. Vandaar dat wetenschappers tot de conclusie zijn gekomen dat het menselijk lichaam er niet op is berekend om permanent op een hoogte van meer dan zesduizend meter te verblijven. 

Naarmate de bergbeklimmers hoger komen en hun zuurstofopname steeds lager wordt, neemt het risico op de bekende hoogtekwalen toe, waaronder longoedeem, hersenoedeem en embolieën. Ook stijgt de kans op bevriezingen op deze extreme hoogte, omdat het hart grote moeite heeft het hele lichaam van voldoende zuurstof te voorzien en prioriteiten begint te stellen: de belangrijkste organen komen het eerst, de vingers het laatst.

De overgrote meerderheid van de bergbeklimmers die de Everest bestijgen, maakt gebruik van zuurstoftanks om de uitwerking van de extreme hoogte te verminderen. Maar het gebruik van perslucht uit tanks brengt nadelen met zich mee. Ten eerste is het zeer duur en zijn de tanks zwaar. Ook worden lege cilinders vaak als vuilnis op de berg achtergelaten. 

Met het inademen van perslucht past de klimmer het relatieve zuurstofgehalte in zijn of haar ademlucht aan het niveau van het basiskamp, maar als de perslucht op de dag van de klim naar de top opraakt, kan het lichaam misschien niet snel genoeg wennen aan de plotselinge zuurstofafname. De zuurstofflessen zijn bovendien berucht om hun onbetrouwbaarheid, zoals Everest-gids Adrian Ballinger in 2018 tijdens een klim naar de top ondervond, toen zijn hele team last had van systematische storingen van de ademhalingsapparatuur.

Welke routes leiden naar de top?

Er zijn in totaal zeventien verschillende routes naar de top van de Everest onderzocht, maar vrijwel iedereen volgt één van de twee hoofdroutes. Vanuit Nepal loopt de route over de Zuidoostcol, die in 1953 door Tenzing Norgay en Edmund Hilary werd uitgezet. Vanuit Tibet is er de route over de Noordcol, daar waar George Mallory in 1924 verdween. Pas in 1960 werd deze route met succes door een Chinees team afgelegd.

Hoewel beide hoofdroutes volgens ervaren alpinisten ongeveer even zwaar zijn, verschillen de uitdagingen die bergklimmers op de twee trajecten tegenkomen. Via de Zuidoostcol moeten ze de verraderlijke Khumbu-ijsval zo snel mogelijk passeren, maar de route is wel korter en in geval van nood eenvoudiger af te dalen. Via de Noordcol is het mogelijk om in jeeps helemaal tot aan het basiskamp te rijden, maar klimmers moeten kilometers aan terrein boven de 8200 meter doorkruisen om de top te bereiken. 

Hoe druk is het op de Everest?

In de jaren negentig nam het beklimmen van de Mount Everest sterk in populariteit toe, toen internationale gidsen commerciële diensten voor bergbeklimmers op de Everest begonnen te verzorgen. Ondanks de risico’s trekt de berg elk jaar vele honderden klimmers uit alle delen van de wereld aan. In 2021 gaf het Nepalese ministerie van Cultuur, Toerisme en Burgerluchtvaart 408 vergunningen voor beklimmingen van de Everest uit, een recordaantal. 

Wat zijn Everest-gidsen?

Voor plaatselijke touroperators en de Nepalese overheid is het alpinisme op de Mount Everest big business. Afhankelijk van de diensten die worden aangeboden en de expertise van de berggidsen, kost deelname aan een commercieel bergbeklimmersteam gemiddeld tussen de 40.000 en 100.000 dollar. In 2018 inde het ministerie van Cultuur en Toerisme 5,2 miljoen dollar aan leges voor vergunningen.

De sector drijft op de expertise van een kleine groep professionele Nepalese berggidsen die elk jaar in het voorjaar gezamenlijk de Nepalese route van vaste klimtouwen en ladders voorziet en de opeenvolgende kampen bevoorraden met tenten, stoofjes, zuurstoftanks en proviand. Vervolgens leiden de gidsen hun buitenlandse cliënten in alle kalmte naar de top van de berg. 

Van oudsher waren het de Sherpa’s – de Tibetaanse stam die het dichtst bij de top van de berg woonde – die door expedities werden ingehuurd om voorraden de berg op te dragen, zozeer zelfs dat het woord ‘sherpa’ sindsdien synoniem is geworden met iedere gespecialiseerde drager. Maar tegenwoordig werken leden van talloze etnische groepen als berggidsen, die officieel als ‘hooggebergte-werkers’ worden aangeduid. 

Op een gebruikelijke Everest-expeditie van drie à vier maanden verdienen de meeste sherpa’s tussen de 2500 en 5000 dollar. Dankzij scholingsprogramma's die door centra als het Khumbu Climbing Center worden aangeboden, ontvangen Nepalese berggidsen nu steeds vaker de training en licenties die internationaal voor hooggebergte-gidsen gelden.

Hoelang duurt een expeditie?

Doorgaans zijn de weersomstandigheden op de top van de Everest in de tweede helft van mei het gunstigst, maar de voorbereidingen voor een geslaagde beklimming beginnen al maanden eerder. De meeste teams komen eind maart in Kathmandu bijeen om te acclimatiseren. Terwijl ze naar het basiskamp trekken, zijn medewerkers van de touroperator en sherpa’s al op de berg zelf, waar ze zware voorraden aandragen en de route naar de top gereedmaken. 

In april ondernemen de alpinisten meerdere proefbeklimmingen (‘rotaties’ in het jargon van Everest-ingewijden), waarbij ze naar steeds hoger gelegen kampen trekken en daar overnachten om aan de inspanning op grote hoogte te wennen. De eerste Nepalese berggidsen hebben dan al de top bereikt. Als alles naar wens verloopt, is in de tweede week van mei vanaf het basiskamp een route van talloze kilometers aan vaste klimtouwen uitgezet en zijn er meerdere goed bevoorrade kampen langs die route ingericht.

Na een laatste rustpauze – sommige teams trekken zich zelfs helemaal van de berg terug om op lagere hoogte maximaal te herstellen – neemt de laatste klim vanaf het basiskamp doorgaans vier tot vijf slopende dagen in beslag. Als alles naar plan verloopt, laten de klimmers begin juni de Everest achter zich en zijn op weg naar huis.

 

Hoe gevaarlijk is het?

Volgens de Himalayan Database zijn er tot nu toe meer dan driehonderd bergbeklimmers op de Mount Everest omgekomen. Vergeleken met het totale aantal mensen dat de berg heeft beklommen (met inbegrip van diegenen die de top niet hebben gehaald), bedraagt het aantal dodelijke ongevallen circa 1,2 procent, wat betekent dat iemand die de Everest beklimt een kans van één op circa honderd loopt om het er niet levend vanaf te brengen.

‘Statistisch gezien is het beklimmen van de Everest veiliger geworden, omdat we nu beschikken over betere uitrusting, nauwkeuriger weersvoorspellingen en goed georganiseerde touroperators,’ zegt de gerenommeerde Everest-historicus Alan Arnette. ‘Van 1923 tot 1999 zijn er 170 mensen op de berg omgekomen – oftewel 14,5 procent van de 1169 mensen die gedurende die periode de top haalden. Maar dat cijfer is van 2000 tot 2018 drastisch gedaald tot 1,5 procent: 123 doden op 7990 mensen die de top hebben gehaald.’ 

Hoe ziet het eruit op de top?

De eigenlijke top van de berg is een kleine koepel van sneeuw ter grootte van een eettafel. Er kunnen niet meer dan ongeveer zes mensen op staan, wat betekent dat bergbeklimmers op drukke dagen op hun beurt moeten wachten om een selfie op het dak van de wereld te kunnen nemen.

Zijn er nog niet-ontdekte plekken op de Everest?

De laatste nieuwe route naar de top van de berg die is beklommen, werd in 2004 uitgezet door een stoer Russisch team. Hoewel de drie hoofdflanken en -cols van de Everest allemaal zijn bedwongen, zijn er voor toekomstige alpinisten nog altijd meerdere fascinerende routes om uit te proberen, waaronder de nog nooit beklommen Fantasy Ridge en de zogenaamde Horseshoe Traverse, de gewaagde oversteek van de Everest naar de twee aangrenzende achtduizenders, de Lhotse en de Nuptse.

‘De Everest is in veel opzichten nog een onbeschreven blad,’ zegt alpinist en National Geographic-fotograaf Cory Richards. ‘Hij is nog steeds zo hoog, koud en ongenaakbaar als altijd. Hoe je deze berg gaat beklimmen, is niet alleen een kwestie van vaardigheid maar ook van creativiteit. Er is altijd een nieuwe manier om dingen te benaderen, en de Everest is daarop geen uitzondering.’

Noot van de redactie: dit artikel is oorspronkelijk op 22 januari 2019 verschenen en is geactualiseerd.

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op nationalgeographic.com

Lees meer

Dit vindt u misschien ook interessant

Reizen
Nepalese bergbeklimmers bereiken voor het eerst ’s winters de top van K2
Reizen
Levens Everestbeklimmers door toeval gered
Reizen
Twee klimmers gaan terug naar de Everest om de top te snapchatten
Reizen
Alpinisten trotseerden ‘zone des doods’ op achtduizender
Reizen
Nepalese bergbeklimmer bedwingt hoogste bergen ter wereld in recordtempo

Ontdek Nat Geo

  • Dieren
  • Milieu
  • Geschiedenis en Cultuur
  • Wetenschap
  • Reizen
  • Fotografie
  • Ruimte
  • Video

Over ons

Abonnement

  • Abonneren
  • Shop
  • Disney+

Volg ons

Copyright © 1996-2015 National Geographic Society. Copyright © 2015-2021 National Geographic Partners, LLC. Alle rechten voorbehouden.